دلایل گرانی‌های شب عید

با توجه به مشکلات به‌وجودآمده در روزهای پایانی سال و گرانی برخی اقلام غذایی وزرای جهادکشاورزی و صمت جهت بیان توضیحات در این باره، به دادسرای دیوان محاسبات کشور احضار خواهند شد. همزمان، نایب رئیس مجلس با ابراز نگرانی از گرانی‌های شب عید، این ادعا که گرانی‌ها به دلیل مخالفت مجلس با تشکیل وزارت بازرگانی بوده را فرافکنی دانست و آن را رد کرد. سیدامیرحسین قاضی‌زاده هاشمی در گفت‌وگو با ایسنا با ابراز نگرانی از گرانی‌های شب عید خصوصا در اقلام خوراکی، گفت: دولت محترم با شیوه فرافکنی، گرانی‌های اخیر را به مخالفت مجلس با تشکیل وزارت بازرگانی نسبت داده است، حال آنکه گرانی‌های اخیر دلایل مشخص دیگری دارند. نماینده مردم مشهد در مجلس افزود: اینکه سازوکار بازار ما توسعه‌یافته نیست و هزینه‌ی مبادلاتی در بازار ما سهم بزرگی از قیمت تمام شده را تشکیل می‌دهد حرف درستی است اما دلیل گرانی‌های اخیر این نیست. اینکه سهم تولیدکننده از قیمت نهایی باید افزایش یابد، یا اینکه سازوکار بازار در کشور باید توسعه‌یافته و به‌روز و مبتنی بر دانش و ارتباطات شود، همه حرف‌های صحیحی است. اما مشکل شبکه توزیع و بالابودن هزینه مبادلاتی در ایران تازگی ندارد. پس اگر قیمت‌ها افزایش چشمگیری دارند، باید دید چه چیزهایی تغییر کرده است. قاضی‌زاده هاشمی ادامه داد: وقتی نرخ ارز به‌طور چشمگیری افزایش می‌یابد، طبیعی است که بخش قابل توجهی از محصولات کشاورزی کشور به صورت قانونی یا قاچاق صادر شوند. همچنین طبیعی است که قیمت تمام شده محصولات غذایی وارداتی نظیر روغن نیز به شدت افزایش یابد. پس اول باید گریبان کسانی را گرفت که خودشان معترفند برای تامین مالی دولتشان ارز را گران نگه داشته‌اند. کسانی که نه حاضر شدند هزینه‌هایشان را مدیریت کنند و نه حاضر شدند از معافیت‌ها و فرارهای مالیاتی کم کنند و مالیات عادلانه و شفافی نظیر مالیات بر مجموع درآمد را جایگزین مالیات تورمی فعلی کنند. آنچه موجب گرانی است عملکرد این افراد است و حالا می‌خواهند مجلس را به دلیل مخالفت برحق و صحیحش با تشکیل مجدد رانت‌خانه‌ی وزارت بازرگانی مقصر کوتاهی‌ها و خطاهای راهبردی خود جلوه دهند. نایب رئیس مجلس درباره احتمال تداوم تورم در سال آینده نیز گفت: با این بودجه‌ای که تصویب شده سال آینده نیز تورم قابل توجهی را تجربه خواهیم کرد و دولت آینده هم نخواهد توانست بلافاصله این سیلاب تورمی را متوقف سازد. البته بنده بر خلاف آقای همتی، رئیس بانک مرکزی، معتقد نیستم بودجه مصوب مجلس مولّد تورم سال آینده خواهد بود. بلکه از ایشان می‌پرسم چرا انتقادتان به تورم‌زا بودن بودجه را وقتی لایحه دولت به مجلس آمد مطرح نکردید؟ آیا مجلس به تورم‌زا بودن لایحه‌ی دولت افزود یا حتی تلاش کرد حتی‌المقدور این عارضه را مهار کند و کسری بودجه را کاهش دهد؟ البته که دست‌های مجلس در اصلاح ساختار بودجه بدون مشارکت و همراهی دولت بسیار بسته است. اما بهتر نیست آقای همتی به‌جای انتقادش به تورم‌زا بودن بودجه ۱۴۰۰ را در هیات دولت و در زمان ارائه لایحه دولت مطرح می‌کردند؟