آيتا... هاشمي، قهرمان صلح بود. نه به تعبير نگارنده که به اذعان بسياري از روساي کشورهاي اسلامي و ساير ممالک جهان. از سودان و سنگال و سومالي تا بوسني و عراق و لبنان. از تاجيکستان و افغانستان و پاکستان تا ارمنستان و آذربايجان و کويت! هر جا آتش جنگي بلند ميشد، نگاهها متوجه آيتا... هاشمي ميشد تا چارهاي پيدا کند. رژيم صهيونيستي هم که بقاي خود را در گرو جنگافروزي در منطقه ميدانست، سختترين روزگار خود را در همان ايامي گذراند که آيتا... هاشمي قهرمان صلح منطقه بود. ايجاد رابطه بسيار گرم و برادرانه با عربستان، توسط آيتا... هاشمي بهگونهاي بود که صهيونيستها در آن روزگار، حتي خوابِ برقراري رابطه با کشورهاي اسلامي را هم نميديدند!. در چرايي تحقق تعبير «قهرمانيصلح» بر نام هاشميرفسنجاني، تحليلهاي متفاوتي ميتوان ارائه داد ولي در خلاصهترين تعريف بايد گفت که صلح براي آيتا... هاشمي نه يک تاکتيک مقطعي، که يک فريضه دائمي بود و از همين جهت هم هر تلاشي را براي صلح يک عبادت براي خود ميدانست، درست برگرفته از تعريف امام جعفرصادق(ع)که فرمودند: ما عَمِلَ امْرؤٌ عَمَلاً بَعدَ اِقامَةِ الفَرائِضِ خَيراً مِن اِصلاحٍ بَينَ النّاسِ يَقولُ خَيراً و يُنمي خَيراً. براي انسان عملي بعد از اداي واجبات بالاتر از اصلاح و آشتي دادن ميان مردم نيست: عملش خير و نيکو و نتيجهاش هم بهخير و نيکويي خواهد بود.(سفينه،ج 2، ص 40). اينکه ما بعد از دوران طلايي برادري ميان ممالک اسلامي در «دولت هاشمي» چگونه به امروز رسيديم که حتي رئيسجمهوري ايران اسلامي براي حرف زدن از «صلح» به «اعدام» تهديد ميشود، نيازمند يک بررسي تاريخي و آسيبشناسي همهجانبه است که از توان و مجال اين مقال خارج است؛ ولي نکتهاي که جاي تامل فراواني دارد اين است که چگونه در تمام اين سالها حتي از نمادسازي موضوع صلح هم در داخل کشورمان عاجز ماندهايم؟ واقعا چگونه سينماگري همچون مرحوم کيارستمي ميتواند با ساخت چند فيلم، پيامآور صلح ايرانيان براي جهانيان شود ولي دولت آقاي روحاني طي 7 سال گذشته با وجود تمام تلاشهاي همهجانبه در اين مسير، از طراحي نشاني با عنوان «صلحِ اسلام» درميماند؟ چه راهي بهتر از اين براي مبارزه با اسلامهراسي و ايرانهراسي در منطقه؟ چگونه ميشود که دهها شخصيت برجسته جهاني از يک شخصيت ايراني- هاشميرفسنجاني- با عنوان قهرمان صلح ياد ميکنند ولي دولت اعتدال در بهرهبرداري و استفاده از اين عنوان عاجز ميماند؟ به نظر ميآيد دولت آقاي روحاني بايد به نوعي اين غفلت 7 ساله را جبران کرده و حداقل در آخرين سال حضور و همراهي خود با مراسم سالگرد ارتحال آيتا... هاشمي- که امسال با وجود کرونا به احتمال زياد برگزار نخواهد شد- از قهرمان صلح ايران اسلامي به شکل شايستهاي تجليل و نشان «صلحِاسلام» را به پاسداشت خدماتش رونمايي کند تا پيامي باشد براي بازگشت همگاني به آشتي جمعي براي دوري از شر «شيطان قهر». جان کلام را هم در اين موضوع امام صادق(ع)فرمودهاند: اذا التَقَي المُسلمانِ (بَعدالهِجران) اِصطَكَّتْ رُكْبَتا ابليسَ و تَخَلَّعَتْ اَوصالُهُ و نادي: يا وَيلَهُ ما لَقِيَ مِنَ الثُّبورِ!. وقتي دو مسلمان بعد از (مدتي) هجران با يکديگر آشتي ميکنند زانوهاي شيطان ابليس (از شدت غصه آنچنان) به هم اصطکاک ميکند و بند و بند او از هم جدا ميشود که بلند فرياد ميكند: اي واي بر من که چهها بر سرم آمده! به هلاکت رسيدم! (لئاليالأخبار، ج 2، ص 215).