این نکته به موضوع جنس اعتراضات مربوط نیست، بلکه به عمق و گستره آن مرتبط میشود؛ به گونهای که از سالیان گذشته تاکنون محور اصلی این اعتراضات در فرانسه مسائلی از جمعه اقتصاد، معیشت یا حتی موضوعات صنفی و سندیکایی بوده و در نهایت دولت این کشور پس از مذاکره با نمایندگان معترضان به نوعی ایت اعتراضات را خاتمه میداد و در نهایت مشخص نمیشد که مطالبات معترضین تا چه حد و اندازهای تامین شده است.
شرمساری ماکرون
دور جدید اعتراضات، در ابتدای امر شاهد به میدان آمدن دانشآموزان و دانشجویان فرانسوی در اعتراض به ساختار و نظام آموزشی این کشور بودیم ولی در چند روز گذشته صحنههایی در شبکههای مجازی و رسانهای از پاریس و سایر شهرهای فرانسه به دنیا نشان داده شد، که گویای یک بحران عظیم و یک سرریز اجتماعی گسترده است. در این راستا امانوئل ماکرون، رئیسجمهور فرانسه در سخنرانی تلویزیونی خود خطاب به مردم فرانسه اعلام کرد که همه ما احساس شرمساری میکنیم و هیچ چیزی این خشونتها را توجیه نمیکند. رئیسجمهور فرانسه در ادامه با تاکید براینکه کسانی که دست به غارت زدهاند باید بهای جنایات خود را بپردازند، خاطرنشان کرد که همچنین کسانی که به ساختمانهای دولتی حمله کردهاند و به دنبال سرنگونی جمهوری فرانسه بودند نیز باید پاسخگوی اعمال خود باشند و با آنها با قاطعیت برخورد خواهد شد. وی از فرمانداران مناطق مختلف فرانسه خواست تا در واکنش به ناآرامیهای شدید روز شنبه (۲۵ مهر) که همزمان با اعتراضات گسترده اجتماعی رخ داد، برگزاری برخی تجمعات را ممنوع کنند و تاکید کرد: فرمانداران با همکاری شهرداران تصمیماتی اتخاذ خواهند کرد تا از شهرها، اماکن عمومی و کسبوکارهای ما محافظت کنند. ماکرون همچنین در پاسخ به انتقاداتی که متوجه عملکرد پلیس فرانسه در جریان ناآرامیهای اخیر در این کشور شده است، اظهار کرد که نیروهای امنیتی ایستادگی کردند و هر کاری که از دست آنها برمیآمد انجام دادند، اما بخش کلیدی سخنان ماکرون به ریشه این موضوع برمیگردد. او در ادامه با بیان اینکه برخی افراد به درستی معتقدند که قیمت سوخت در فرانسه بسیار بالاست، خاطرنشان کرد که این مساله ناشی از درگیریها در خاورمیانه است، اما هرگز نباید اعتراضات مسالمتآمیز را با اقدامات غارتگران و آشوبطلبان یکی دانست. ماکرون به تلویح و تصریح اعلام کرد که وضعیت کنونی این کشور ریشه در جنگی دارد که ایالات متحده آنرا علیه ایران به راه انداخته و ستون فقرات آنرا به نحوی مشکلات اقتصادی ناشی از این جنگ اعلام کرد.
در اسپانیا
به موازات این اتفاقات و سخنان ماکرون باید به اظهارات پدرو سانچز، نخستوزیر اسپانیا نیز توجه ویژه داشت؛ چراکه او هم در سخنانش به اعداد و ارقام اشاره کرده است. سانچز اعلام کرد که «آمریکاییها قوانین بینالمللی را زیر پا گذاشتند؛ با این تفاوت که این بار، بهجای مداخله در عراق، در حال مداخله در ایران هستند و ما داریم هزینهی آن را از جیب خودمان میپردازیم. در کمتر از یک سال جنگی که علیه ایران به راه افتاده، اروپا ۱۰۰ میلیارد یورو هزینه اضافی متحمل شده است». نخست وزیر اسپانیا در بخش دیگری از صحبتهایش در جمع هواداران خود گفت که «برای اینکه تصوری از این رقم داشته باشید، باید بگویم که این مبلغ بیش از دو برابر بودجهای است که اروپا صرف سیاست مشترک کشاورزی خود میکند؛ سیاستی که هدف آن حمایت از کشاورزان، دامداران و بخش شیلات است».
تسری به اروپا
مجموع این سخنان در وهله اول نشان از آن دارد که این اعتراضات در حال سرایت به سایر کشورهای اروپایی است و به نوعی اگر دولتهای حاکم بر قاره سبز نتوانند این روند را کنترل کنند، بدون شک با مشکلات جدی اجتماعی - سیاسی و حتی امنیتی روبهرو خواهند شد. از سوی دیگر باید توجه داشت که سخنان دو عضو اصلی ناتو یعنی فرانسه و آلمان به خوبی نشان میدهد که آنها از راهبردهای یکجانبهگرایی ترامپ در قبال اتحادیه اروپا به شدت ناراحت هستند و حالا دود جنگی که خاورمیانه را فرا گرفته، در چشمان آنها فرو رفته است. این در حالی است که رسانههای اروپایی (دوشنبه) اعلام کردند اعتراضاتی که در فرانسه با مطالبات آموزشی آغاز شد، با گسترش به ایتالیا، اسپانیا، یونان، پرتغال، بلژیک و آلبانی و رسیدن به آرژانتین، به جنبشی اعتراضی علیه گرانی، بحران مسکن، نابرابری و کاهش بودجه عمومی تبدیل شده است. بر این اساس اگر اعتراضات کنونی به صورت گسترده و مدتدار ادامه پیدا کند بدون شک میتواند به یک پدیده کاملاً مخرب سیاسی – اجتماعی تبدیل شود و آنجاست که بحرانی جدید، اما عمیق، اتحادیه اروپا را همزمان با افزایش هزینههای جنگ اوکراین و تنشهای خاورمیانه فرا خواهد گرفت.