درحالي آلودگي هواي پاييزي در کلانشهرهاي کشور به دليل افزايش غلظت ذرات معلق آغاز شده که وزارت بهداشت نسبت به تشديد کرونا در شهرهاي آلوده هشدار داده است. در اين بين سازمان حفاظت محيطزيست پيشنهاداتي مانند ممنوعيت استفاده از سوخت مازوت، کنترل معاينهفني خودروها، ممنوعيت ورود برخي کاميونها به تهران و... را به ستاد ملي مقابله با کرونا داده و حتي برخي از آنها در کارگروه آلودگي هواي تهران نيز به تصويب رسيده است اما بايد ديد که در اين پاييز سخت که قرار نيست باد و باران هم کمک چنداني به کاهش آلودگي هوا بکند، دستگاههاي مختلف اين پيشنهادات را با چه کيفيتي اجرا خواهند کرد؟به گزارش ايسنا، کيفيت هوا در تهران طي روزهاي پاياني مهر (از تاريخ 20 تا 27 مهر ماه) به طور مداوم آلوده و در شرايط ناسالم براي گروههاي حساس بود. برخي ديگر از کلانشهرها مانند اراک و البرز نيز طي روزهاي اخير با آلودگي هوا مواجه بودند و سازمان هواشناسي نيز روز گذشته (29 مهر) با صدور هشداري از پايداري هوا و افزايش غلظت آلايندهها طي روزهاي پاياني هفته تا اواسط هفته آينده در 9 استان کشور شامل تهران، مرکزي، البرز، اصفهان، قزوين، قم، آذربايجان شرقي، آذربايجان غربي و خوزستان خبر داده است. هرچند آلودگي هوا و افزايش غلظت ذرات معلق کمتر از 5/2ميکرون ميتواند منجر به تشديد علائم بيماريهاي قلبي و ريوي شود اما امسال به دليل شيوع بيماري کوويد 19 اثرات سوء آلودگي هوا دوچندان شده است چراکه از يک سو آلودگي هوا سبب ضعيف شدن عملکرد ريهها و سيستم ايمني بدن ميشود و راه را براي ابتلا به بيماري هموار ميکند و از سوي ديگر ويروس کرونا ميتواند از طريق ذرات معلق کمتر از 2.5 ميکرون منتقل شود بنابراين آلودگي هوا امکان ابتلا به بيماري کوويد 19 را افزايش ميدهد.از همان آغاز پاييز و پيش از شروع اينورژن و آلودگي هوا مسئولان و کارشناسان نسبت به همزماني آلودگي هوا و ويروس کرونا هشدار داده بودند. عيسي کلانتري، رئيس سازمان حفاظت محيطزيست پيش از اين اظهار کرده بود که متاسفانه امسال آلودگي هوا با شيوع کرونا مصادف شده است و بر اساس مقالات علمي هر واحد افزايش در غلظت ذرات معلق کمتر از 5/2 ميکرون، 8 درصد تلفات بيماران کرونايي را بيشتر ميکند و حتي در برخي مقالات اين رقم 15 درصد است. سيدمحمد مجابي، فعال محيط زيست نيز گفته بود که به دليل شرايط خاص آلودگي هوا طي امسال، اجراي قانون هواي پاک بايد از مطالبات جدي سازمان حفاظت محيط زيست و مردم باشد.
پيشنهادات سازمان حفاظت محيطزيست
به دنبال اينها سازمان حفاظت محيط زيست اعلام کرد که به دليل شرايط اقتصادي کشور هفت پيشنهاد کم هزينه و در عين حال قابل اجرا در کوتاه مدت را براي مديريت آلودگي هوا طي شش ماهه دوم امسال به ستاد ملي کرونا داده است. علاوه بر اين کارگروه کاهش آلودگي هواي استان تهران نيز جلسهاي تشکيل داد و تصميماتي را براي کنترل آلودگي هوا در اين ايام مصوب کرد. مسعود تجريشي، معاون محيط زيست انساني سازمان حفاظت محيطزيست گفته بود که متاسفانه امسال نميتوان روي کاهش تردد خودروها و الگوهاي ترافيکي براي کاهش آلودگي هوا برنامهريزي کرد چرا که اگر بگوييم مردم از خودروهاي شخصي استفاده نکنند به وسايل حمل و نقل عمومي فشار وارد ميشود و اصل رعايت فاصلهگذاري اجتماعي از بين خواهد رفت بنابراين مجبوريم روي منابع ديگري که سبب آلودگي هوا ميشوند، تمرکز کنيم.از اينرو سازمان حفاظت محيطزيست پيشنهاداتي را به ستاد ملي کرونا داده است که در کميته امنيتي آن پذيرفته شده و در انتظار تصويب ستاد ملي کرونا براي اجرا است. يکي از اين پيشنهادات ممنوعيت استفاده از سوخت مازوت در نيروگاههايي است که در نزديکي مناطق شهري قرار دارند. متاسفانه هرساله با شروع روزهاي سرد سال و افزايش مصرف گاز در بخش خانگي نيروگاهها با کمبود سوخت مواجه ميشوند و به سوزاندن سوخت مازوت که سوختي بسيار آلاينده و اثرگذار بر کيفيت هوا است روي ميآورند اين درحاليست که اگر امسال هم مانند گذشته از مازوت در نيروگاهها استفاده شود با افزايش آلودگي هوا و در نتيجه شيوع بيشتر کرونا مواجه خواهيم شد.
ممنوعيت ورود برخي کاميونها به تهران
بر اساس آخرين سياهه انتشار شهر تهران سهم خودروهاي ديزلي در آلودگي هوا بسيار بالا است و کاميونها به تنهايي در انتشار ذرات معلق سهم 15 درصدي دارند. از اينرو سازمان حفاظت محيط زيست پيشنهاد داده است طي دو سه ماهي که با اينورژن و آلودگي هوا مواجه هستيم ورود کاميونهايي که سن آنها بيش از 20 سال است به تهران ممنوع شود همچنين در روزهايي که در شرايط اضطرار آلودگي هوا قرار ميگيريم ورود کاميونها - حتي آنهايي که سنشان زير 20 سال هست - به تهران ممنوع اعلام شود.
نصب دوربينهاي کنترل معاينه فني
معاينه فني نيز از ديگر روشهاي کنترل آلودگي هوا است که سالها است بر اجراي دقيق آن تاکيد ميشود اما امسال به دليل اعمال تغييراتي بر اجراي طرح ترافيک اهميت آن دو چندان شده است. محمد رستگاري، معاون نظارت و پايش اداره محيط زيست استان تهران پيش از اين گفته بود که بر اساس مصوبه کارگروه کاهش آلودگي هواي استان تهران شهرداري موظف شده است که به سرعت و با هماهنگي پليس و ادارهکل راهداري نسبت به نصب دوربينهاي کنترل معاينه فني در 36 نقطه تهران اقدام کند.به گفته وي همچنين مصوب شده است که برخورد با وسايل نقليه دودزا توسط پليس قرار داشته طي چهار ماه آينده با پيگيري بيشتري دنبال شود.
روي کمک باد و باران حساب نکنيم
هرچند راهکارهاي کنترل و مديريت آلودگي هوا مشخص است و حتي بارها طي سالهاي اخير بر اجراي آنها تاکيد شده است اما بايد ديد امسال که ضرورت اجراي اين راهکارها به دليل شيوع ويروس کرونا دوچندان شده است دستگاههاي مختلف از جمله شهرداري، پليس، وزارت کشور، سازمان حفاظت محيط زيست، وزارت نيرو و... چه گامهايي در راستاي مديريت آلودگي هوا و حفظ سلامت شهروندان برخواهند داشت.