بهمن ارک:
جريانداشتن سينما را نبايد با کرونا تعطيل کرد
نسل جديد فيلمسازان ثابت کردند که ميتوان ترکيبهاي دوتايي در کارگرداني و نگارش فيلمنامهها تشکيل داد، همفکري کرد و در نهايت محصولي درخور ارائه داد؛ ترکيبهايي که اتفاقا از دل فيلم کوتاه سربرآوردهاند و در ادامه مسير در سينماي بلند هم موفق شدهاند. بهرام و بهمن ارک که اولين فيلم بلند سينماييشان با نام «پوست» در سيوهشتمين جشنواره فيلم فجر، تجربهاي تازه را رقم زد، درباره موضوعات مختلف سخن گفتند. بهمن ارک کارگردان فيلم کوتاه «حيوان» درباره وضعيت سينما در روزهاي کرونايي گفت: در جريان کرونا، سينما آسيب ديد و فيلمها تا حد زيادي عرصه ارائه خود را از دست دادند، بسياري از جشنوارهها برگزار نشدند و برخي از رويدادها ميزان فيلمهاي قابل پذيرش خود را کاهش دادند. اين موضوع در فيلم کوتاه خيلي مشهود است؛ از سوي ديگر هزينه ساخت فيلمها افزايش پيدا کرده است. در اين دوران کرونايي هم که اصلا نميشود فيلم ساخت. وي عنوان کرد: زندگي در جريان است و با رعايت پروتکلهاي بهداشتي و محدودکردن جشنواره، ميتوانيم آن را برگزار کنيم. در کل ميدانم که برگزاري جشنواره تصميم سختي است و دبير جشنواره در يکي از موقعيتهاي سخت، اين رويداد را برگزار ميکند. با توجه به شناختي که دارم بهنظرم انجمن سينماي جوانان ايران و دبير جشنواره فيلم کوتاه تهران، ميتواند از پس اين موضوع بربيايد. اين کارگردان اظهارکرد: در اين سالها فيلم کوتاه پيشرفت زيادي کرده است؛ البته خيلي از فيلمها مشکل دارند و بد ساخته ميشوند يا فيلمنامه خوبي ندارند اما هر ساله حداقل چند فيلم حرفي براي گفتن دارند و اين موضوع نشان ميدهد که فيلمها در جريان رشد و ارتقا قرار دارند. همين جريان بر فيلم بلند تاثير ميگذارد، پيشنهادهاي جديد به سينماي بلند داده ميشود و فيلمسازان جديدي پا به عرصه ميگذارند؛ با اين وجود ما هنوز کم و کاستيهايي داريم. وي در ادامه با بيان اينکه روحيه همکاري در فيلم کوتاه ميتواند تسهيلکننده باشد، توضيح داد: فکر ميکنم همکاري در عرصه هنر کار بسيار پيچيدهاي است، بايد رفيق راهمان را پيدا کنيم زيرا همکاريهايي هم داشتيم که باعث ايجاد تراکم فکري، پريشاني و باعث شد فيلمي بهخوبي ساخته نشود. کارگردان فيلم سينمايي «پوست» تاکيد کرد: آدمها هميشه همدل نميشوند بنابراين بايد با دقت، افراد گروه عوامل را پيدا کرد؛ افرادي که در مسير انديشه فيلمساز باشند.
برگزاري جشنواره با رعايت پروتکلها
بهرام ارک نيز در همين رابطه گفت: همانطور که جشنواره فيلم ونيز با رعايت پروتکلهاي برگزار شد، بهنظرم جشنواره فيلم کوتاه تهران را هم ميشود با تدابيري برگزار کرد. اگر جشنواره فيلم کوتاه تهران برگزار نشود سرنوشت توليداتي که امسال انجام شده است چه ميشود؟ ما ميتوانيم جشنواره را با رعايت پروتکلهاي بهداشتي برگزار کنيم. بهنظر ميرسد با لغو رويدادهاي مهم هنري در اين روزهاي کرونايي فرهنگ ما در حال کشتهشدن است. بايد به اين فکر کنيم که بعداز رخت بر بستن اين بيماري، هنرمندان چگونه دوباره پا به عرصه ميگذارند؟ بههرحال جشنوارهها فرهنگ و هنر را زنده نگه ميدارند. ما هم بايد جشنوارهها را با ماسک و رعايت موارد بهداشتي زنده نگه داريم. وي افزود: در جريان کرونا حجم عظيمي از فيلمها توليد شدند و منتظر بودند تا جشنواره بينالمللي فيلم کوتاه تهران برگزار شود. از همينرو ممکن است رويکرد جشنوارهها براثر همين بيماري تغيير کند. آنگاه است که فيلمساز متوجه ميشود هرچند فيلمش را ساخته اما با وجود اين بيماري، ديگر فيلمش با سياستهاي جشنواره همخواني ندارد. در نقطه مقابل هم دوباره چنين اتفاقي رخ ميدهد يعني فيلمساز بهسرعت تحتتاثير فضا قرار ميگيرد و فيلمي در اين رابطه ميسازد. من در هيات انتخاب جشنوارهاي بودم و ميديدم بهدليل همين موضوع، فيلمها ضعيفي شرکت دارند زيرا سوژه در ذهن آنها تهنشين و در نهايت تبديل به هنر و الماس نشده است. کارگردان فيلم «پوست» بيان کرد: بهنظرم در دورهاي قرار داريم که تصميمگيري سخت اما حياتي است. بايد جشنوارهها بهگونهاي برگزار شوند که روزگار قبل و بعداز کرونا را شامل شوند اين موضوع به حيات فيلم کوتاه کمک ميکند. البته اگر جشنوارهاي با سياست غلط برگزار شود، بازهم آسيبزاست.
هيچ کجا جايزه 100 ميليوني نميدهند
ارک با اشاره به پيشرفتهاي فيلم کوتاه عنوان کرد: در اين سالها با قشري از فيلمسازان مواجه هستيم که نگاههاي تازهاي دارند، من جزو فيلمسازان جوان محسوب ميشوم ولي وقتي با جوانترها صحبت ميکنم، گاهي شگفتزده ميشوم. در حال حاضر ساخت برخي فيلمهاي کوتاه هزينه 100 ميليون توماني و بيشتر در پي دارد. در حاليکه هيچ بازگشت مالي ندارد. پيش از اين ميشد يک فيلم کوتاه را با چهار يا پنج ميليون تومان ساخت و بعدتر وقتي در جشنوارهاي جايزه ميگرفت، هزينه ساختش برميگشت ولي حالا چنين نيست، هيچ کجا جايزه 100 ميليون توماني نميدهند! وي ادامه داد: درست است که پيشرفتهايي داشته اما نگرانيهايي هم داريم از سوي ديگر بايد به اين موضوع توجه کرد، کاري نکنيم تا سرمايهگذاران از سرمايهگذاري منصرف شوند.
فيلم کوتاه و قراردادهاي نانوشتهاش
وي در بخش ديگر از صحبتهايش با بيان اينکه روحيه همکاري در فيلم کوتاه بالاست، توضيح داد: فيلمسازي فيلم کوتاه متکي بر رفاقتهاي ماست، گاهي تيمهاي کوچکي شکل ميدهيم و افراد را شناسايي ميکنيم تا ببينيم چه کسي ميتواند ما را کمک کند. ما در ميان خودمان جامعهاي ميسازيم که درست است در ميان آنها قراردادي وجود ندارد اما قراردادهاي نانوشتهاي ميان خودمان براي به سرانجام رساندن کارها وجود دارد. اين فيلمساز در پايان خاطرنشان کرد: بهمن و من يا پدرام پوراميري و حسين اميري دوماري و... جزو همين افراد هستيم. در نسل ما اين موضوع بهخوبي شکل گرفته است، وقتي فيلم يکي از دوستان دچار مشکل ميشود، او را همراهي ميکنيم. مثلا در مقطعي ساخت «پوست» متوقف شد که آقاي وحيد حسيني و دوستاني ديگر خودجوش آمدند و کمک کردند تا فيلم دوباره پا بگيرد. اين موضوعات در واقع يک پشتيباني معنوي و نقطه مهمي بين نسل ماست. البته معتقدم بايد معرفت داشته باشيم و به اين فکر کنيم که اين افراد دوستانمان هستند و نسبت به آنها مسئوليتپذير باشيم.