حنای کدام یک برای مردم رنگ دارد؟
آرمان ملي- اميد کاجيان: زمان چنداني به انتخابات رياستجمهوري نمانده است. انتخاباتي که بايد در شرايطي بيسابقه برگزار شود. اوضاع کرونايي، تجربه کاهش مشارکت مردم در انتخابات اسفندماه مجلس، دلزدگي بخش قابلتوجهي از حاميان اصلاحطلب از اين جريان در شرايط بسيار بد اقتصادي و اجتماعي کشور، همه و همه باعث شده تا با توجه به اهميت نمايش صفهاي طولاني در انتخابات ايران و خريد مشروعيت از طريق اين رخداد ملي، از هماکنون، تلاشهاي متفاوتي براي مشارکت بيشتر مردم دراين انتخابات صورت بگيرد. از همين رو نيز تاکنون سناريوهاي مختلفي از سوي رسانهها مطرح شده است؛ سناريوهايي که معلوم نيست کداميک از آنها به تحقق ميپيوندد.
حضور زنان به عنوان کانديدا
يکي از تلاشها در اين راستا مطرح شدن زنان و نقش آنان در انتخابات 1400است. درحاليکه مجلس حتي با اصلاح قانون انتخابات رياستجمهوري همچنان تفسير رجال سياسي در رياستجمهوري را گنگ نگاه داشته، کدخدايي سخنگوي شوراي نگهبان نيز با اظهاراتي دوپهلو احتمال رقابت يک زن در انتخابات رياستجمهوري را پررنگ کرده است. او دليل عدم حضور زنان در اين انتخابات را ضعف فرهنگي و نه قانوني دانسته است. اين گفتههاي کدخدايي در حالي مطرح شده که تاکنون شوراي نگهبان هيچ زني را تاييد صلاحيت نکرده، به عبارتي وي در حالي نبود يک زن در رقابتهاي انتخاباتي رياستجمهوري را به گردن مردم و فرهنگ آنها و نه قانون و شوراي نگهبان انداخته که تاکنون هيچ زني فرصت رقابت در انتخابات رياستجمهوري را پيدا نکرده است. همين اظهارات و اين مطلب که حضور زنان منع قانوني ندارد باعث شده رسانههاي چپ و راست با مطرحکردن زناني که احتمال حضور آنها بهعنوان رئيسجمهور ميرود تنور انتخابات را گرم کنند. در اين ميان هم، دو جناح چهرههاي متفاوتي را بر سر زبانها انداختهاند، جناح راست از کساني مانند مرضيه وحيد دستجردي وزير سابق بهداشت سخن ميگويند و اصلاحطلبان چهرههايي مانند شهيندخت مولاوردي و معصومه ابتکار معاونان سابق و حال رئيسجمهور را پيش ميکشند. هرچند که افرادي مانند مولاوردي که پيش ازاين درانتخابات مجلس يازدهم ردصلاحيت شدهاند و از سويي ديگر اتهامات سياسيشان تا جايي است که پايشان به دادگاه و محکوميت رسيده بعيد است که شانسي براي تاييد صلاحيت داشته باشند. اما آنچه مسلم است اينکه دو جناح سعي ميکنند با مطرح کردن نام زنان دراين انتخابات به عنوان يک شوک انتخاباتي بيسابقه، بخشي از مردم را به مشارکت در رقابتهاي 1400 فراخوانند.
تقاضا براي حضور تمامقد اصلاحطلبان
يکي ديگر از اتفاقات اين روزها اما درخواست چهرههاي مختلف اصولگرا براي حضور تمامقد اصلاحطلبان در اين انتخابات است. اتفاقي بيسابقه. اصولگرايان ميدانند که انتخابات رياستجمهوري در حال حاضر وضعيتي بدتر از انتخابات مجلس يازدهم دارد. برخي معتقدند آنچه باعث شد تا لااقل در انتخابات اسفندماه بنا به گفته مسئولان رسمي به مشارکت 40 درصدي برسيم، رقابتهاي قومي و طايفهاي و محلهاي بود و اينکه در شهرستانها نمايندگي مجلس جداي از اصولگرا و اصلاحطلب اهميت دارد. رقابتهايي که هرگز در انتخابات رياستجمهوري شکل نميگيرد، به عبارتي در شرايط فعلي رقابتهاي رياستجمهوري ممکن است با مشارکتي پايينتر از مجلس روبهرو شود. ازهمين روست که اصولگرايان تلاش دارند تا با درخواست از اصلاحطلبان و مشارکت تمامقد آنها در اين انتخابات ميزان مشارکت مردم را بهبود ببخشند. دراين ميان اما اتفاقات جالب ديگري هم رخ داده است. نمونه آن گشايشهايي بيسابقه در موضوع حصر است. زماني که تصوير مهدي کروبي در خانه قدرتا... عليخاني منتشر شد همه به اين يقين رسيدند که در آستانه انتخابات 1400 چه بسا اتفاق بيسابقهتر از اين نيز رخ دهد، حتي برخي به رفع ممنوعالتصويري خاتمي يا نقش کليدي او در انتخابات سال آينده نيز اشاره کردند. البته عدهاي هم معتقدند که زمان براي تاثير اين اتفاقات خيلي دير است و اساسا پايگاه اجتماعي اصلاحطلبان در ميان مردم آنقدر متزلزل شده است که حضور شخص او در رقابتهاي رياستجمهوري يا حل موضوع حصر نيز تاثير چنداني نميگذارد.
حضور کانديداي نظامي در انتخابات
يکي ديگر از تلاشهاي رسانهاي که براي کشاندن مردم به پاي صندوقهاي راي انجام ميشود ايجاد دوقطبي رئيسجمهور نظامي يا غيرنظامي در چنين برههاي است. رسانههاي دو جريان تلاش ميکنند تا با مطرح کردن احتمال حضور يک نظامي در انتخابات رياستجمهوري و همينطور تحليل خوب يا بد بودن اين موضوع، دوقطبي موجود را شکل داده و باعث شوند تا آن قشر از مردم که مخالف حضور يک نظامي در انتخابات رياستجمهوري هستند از اين طريق به پاي صندوقهاي راي بيايند. درهمين رابطه مدتهاست که رسانهها اسامي مختلفي را به عنوان گزينههاي نظامي رياستجمهوري مطرح ميکنند. البته ناگفته نماند در اين ميان عدهاي دلايل ديگري هم براي مطرح شدن يک کانديداي نظامي به ميان ميآورند. يکي از آنها اقدام اخير مجلس در تعريف رجال سياسي است که در آن چهرههاي لشکري و کشوري و نظامي با صراحت بهعنوان رجال سياسي مطرح شدهاند، برخي نظريهها هم وجود دارد که ميگويد در شرايط کنوني تنها يک رئيسجمهور نظامي است که ميتواند با همان سبک و سياق نظامي شرايط کشور را کنترل کند. با اين حال قطعا براي آن دسته از مردم که از حضور يک نظامي در راس قدرت اجرائي کشور ترديد دارند اين موضوع آنقدر جدي است که بخواهند براي راي نياوردن آن، به رقيب او راي بدهند.
شائبه حضور احمدينژاد يا احمدينژاديها
محمود احمدينژاد هنوز هم ميتواند چهرهاي جذاب براي خيليها باشد، هم براي آنهايي که سرمنشاء تمام مصيبتهاي کنوني کشور را او ميدانند و هم براي کساني که با شرايط فعلي، روزهاي رياستجمهورياش را يادآوري ميکنند که وضع بسيار بهتري در آن زمان بود و از همين رو دوباره هوادار وي شدند. هرچند بسياري روي سخن کدخدايي سخنگوي شوراي نگهبان که گفته بود: «توصيه ميکند کساني که در انتخابات رياستجمهوري دوره پيش ردصلاحيت شدهاند دوباره در اين انتخابات نامنويسي نکنند» را احمدينژادي ميدانند و از همينرو احتمال تاييد صلاحيت وي را بسيار پايين ارزيابي ميکنند اما بعضي هم بر اين نکته تاکيد دارند که عملا اگر احمدينژاد بتواند به عنوان يک چهره به هر دليلي در له يا عليه خود، مردم را به پاي صندوقها بکشاند يک گزينه مطلوب است و بايد نامزد رياستجمهوري بشود. از سويي ديگر نيز عدهاي با علم به اينکه احتمال تاييدصلاحيت او پايين است بهدنبال گزينهاي موردتاييد احمدينژاد در سال 1400 ميگردند تا همچنان از ظرفيت احمدينژاد براي جذب مردم و مشارکت بهره جويند.
ساخت دوگانه تندرو - منطقي
در اين ميان به نظر ميآيد هستند کساني که بارديگر با ساختن دوگانه تندرو و اعتدالي تلاش دارند تا مردم دلزده را براي مشارکت ترغيب کنند، اقدامات اخير مجلس يازدهم از جمله چهرههايي مانند مجتبي ذوالنوري و مطرح کردن اعدام حسن روحاني از سوي وي، تلاشي در راستاي دميدن بر اين بازي سياسي و جناحي ارزيابي ميشود تا مردم بازهم از بيم حکمراني افراطيون به پاي صندوقها آمده و راي دهند. کم نيستند عدهاي هم که تلاش دارند تا بار تمامي مشکلات کشور را به گردن دولت کنوني بيندازند و ازهمينرو با نويد اين مطلب که تغيير دولت، شرايط کشور را بهبود ميبخشد، مردم را به انتخابات 1400 اميدوار کنند.
کدام يک ميشود؟
يک زن رئيسجمهور، رفع حصر يا حضور شخص خاتمي در انتخابات، تلاش براي حضور احمدينژاد، مطرح ساختن يک نظامي براي رياستجمهوري و... تمامي روشها يا آزمون و خطاهايي است که براي جديتر کردن و گرمتر شدن بساط انتخاباتي 1400 تا به اينجا از سوي رسانهها مطرح شده است. حال بايد ديد که در عمل تا انتخابات خردادماه سال آتي کداميک از اين موارد به وقوع ميپيوندد. شايد تعدادي از آنها، شايد همهاش، شايد هيچکدام. اما پرسش اين است که اگر تمامي اين اتفاقات نيز شکل بگيرند ميتوانند در نهايت تاثير قابلتوجهي در ميزان مشارکت و انگيزه مردم براي حضور پرشور داشته باشند؟
