ریشههای سرگردانی بازار سهام
حدود سه هفته از ريزش سنگين بازار سرمايه گذشته است و گويا اين بازار قصد ندارد حداقل براي مدت کوتاهي روي خوش به معاملهگران نشان دهد و همانطور که پيش از اين اشاره شد، هيجان، ترس و بياعتمادي همچنان نقطه محسوس معاملات بورس است و با کوچکترين اتفاق منفي، بازار سرمايه ناگزير به ريزش چند هزار واحدي شاخص کل است. نکته جالب توجه ديگر در جريان معاملات يک ماه اخير بورس، مقاومت دماسنج بورس تهران بر کانال يک ميليونو 600 هزار واحدي است که پس از رسيدن به نقطه مذکور، روند نزولي را پي ميگيرد. موردي که در همين يکي دو هفته گذشته هم تکرار شد. با تمام اين اوصاف، بهرغم وعدههاي حمايتي و اينکه سازمان بورس چند روز قبل شرکتها را مکلف کرد تا نسبت به تعيين بازارگردان اقدام کنند، همچنان شاهد فشار عرضه در اکثر نمادهاي معاملاتي هستيم.
بازار سرمايه، مالامال نوسان و هيجان
در حالي که پيش از اين وعدههاي بيشماري از سوي مسئولان بورس بهمنظور حمايت از بازار سرمايه داده شد، اما بازار سهام همچنان با نوسانات بيشماري همراه است؛ به طوريکه چندي پيش نمايندگان مجلس هم نسبت به ريزش بازار سرمايه و نصف شدن سرمايه مردم واکنش و در جلسهاي با حقوقيها در خصوص ارتکاب تخلف از سوي آنها هشدار دادند که بسياري از متخصصان بازار سرمايه چنين اقداماتي همچون تهديد و ترعيب را حرکت مثبتي براي بهبود بازار نميدانند و بيشتر خواهان آن هستند تا سازمان بورس بهعنوان يک نهاد تخصصي، با متخلفان برخورد کند و بهتر شدن اوضاع صرفا توسط نهاد ناظر جامه عمل بپوشد. از طرف ديگر کارشناسان بازار سرمايه معتقدند، دو مورد مهم، عامل اصلي سردرگمي بازار سهام است. ابتدا آنکه نبود اعتماد سهامداران که از روزهاي گذشته شکل گرفته و همچنان بلاي جان بازار است و دولت بايد شرايطي را فراهم کند تا معاملهگران با اطمينانخاطر بيشتري نسبت به سرمايهگذاري اقدام کنند و ورود مطمئن حقيقيها از هر حمايتي مفيدتر خواهد بود و اضافه برآن زمينه را براي ورود نقدينگي و کنترل تورم مهيا ميکند. به عبارت دقيقتر حمايت و روند به رو شد بازار سهام عاملي خواهد شد تا نقدينگي هنگفت رايج در کشور بهجاي آنکه وارد بازارهاي موازي همچون طلا، ارز و سکه شود، راه بازار سرمايه را پي بگيرد که اين مهم علاوه بر آنکه تاثير مثبتي براي اقتصاد کشور خواهد داشت، راهکار مفيدي هم براي کنترل تورم خواهد بود. ديگر آنکه تاثير نوسانات بازار ارز و اخبار سياسي گوناگون همچون انتخابات پيش روي ايالات متحده عامل مهم ديگري در افت و خيز بازار سرمايه به شمار ميرود؛ به طوريکه خيلي از سهامداران نسبت به انتخاب هرکدام از دو کانديد آمريکايي، تحليلهاي گوناگوني دارند و جدا از بياعتمادي شکل گرفته در دوماه اخير اين عامل هم منجر به ايجاد وضعيت مبهمي براي معاملات شده است. نکته مهم ديگري بايد به آن اشاره کرد آن است که به باور برخي تحليلگران اکثريت صف فروشهاي شکل گرفته جنبه نمايشي و از سهامداران خرد تقاضا دارند تا به دور از رفتار هيجاني وارد صفهاي فروش چندصد ميليوني نشوند. شايان ذکر است کارشناسان بورس بارها متذکر شدند، روند معاملات نسبت به يک ماه و نيم قبل کمي تعديل يافته و بازار سرمايه مشغول کفسازي است و ميتوان وضعيت بهتري را براي روزهاي آتي متصور شد. به علاوه انتظار ميرود دامنه حمايتهايي که از پيش وعده داده شد تنها به چند روز منتهي نشود و سازمان بورس و اوراق بهادار نسبت به برخي تخلفها به شکل قانوني واکنش نشان دهد. چراکه در شرايط نابسامان فعلي، فروش سنگين و بدون توجيه برخي حقوقيها در نمادهاي بزرگ و شاخصساز، جو رواني منفي را متوجه بازار سرمايه ميکند و اين در حالي است که طي روزهاي گذشته به مراتب شاهد نوسانگيري توسط برخي از آنها بوديم.
افت 47 هزار واحدي شاخص کل
نخستين روز معاملات هفتگي در حالي پايان يافت، که بيش از 80 درصد نمادها قرمزپوش شدند و پس از يک دوره کوتاه که روند متعادلي بر دادوستدها حاکم بود، در بسياري از نمادهاي تاثيرگذار همچون «خودرو»، «فولاد»، «فملي» و «شپنا» شاهد تشکيل صفهاي فروش چندصد ميليوني بوديم. از سوي ديگر نماگر بورس تهران هم با ريزش 47 هزار واحدي بار ديگر وارد کانال يک ميليون 514 هزار واحد شد. در ميان نمادهاي معاملاتي همچنين نمادهاي گروه فولادي و پالايشي همچون«شپنا»، «فولاد»، «فملي»، «شبندر» و «شتران» بيشترين تاثير منفي را بر شاخص کل داشتند. از طرفي ديگر شاخص کل هموزن هم با افت بالاي 5500 واحد به کانال 406 هزار واحدي تنزل يافت. گفتني است در پايان، اداره بازارهاي مالي، صنايع شيمايي و فلزات اساسي عنوان برترين گروههاي صنعت را از آن خود کردند و «وسيزد»، «ختور» و «کپارس» نيز با بيشترين افزايش قيمت همراه شدند. در فرابورس هم آيفکس 353 واحد ديگر افت کرد، اين در حالي است که «آريا»، «کگهر» و «زاگرس» بيشترين تاثير منفي را بر شاخص کل فرابورس داشتند.
