کاهش چشمگير آمار اهداي عضو

دردسرهاي کرونا براي بيماران «پيوند»

کاهش چشمگير آمار اهداي عضو

مدير عامل انجمن اهداي عضو ايرانيان به عوارض خاموش بحران کرونا اشاره کرد و گفت: يکي از مواردي که کرونا توانسته آسيب زيادي به آن وارد کند، اهداي عضو بوده است به شکلي که آمار اهداي عضو شش ماه اول سال جاري نسبت به مدت مشابه در سال 1398 حدود 50 درصد کاهش يافته است.دکتر کتايون نجفي‌زاده‌ با اشاره به عوارض بيماري کرونا براي افراد، جامعه و... گفت: اين بيماري علاوه بر آنکه عده‌ زيادي از مردم را مبتلا کرده و به کام مرگ کشانده است، منابع اقتصادي کشور را استفاده کرده و باعث صدمه به اقتصاد و سلامت مردم شده است و البته عوارض جانبي ديگري هم به دنبال داشته است.وي افزود: يکي از اين عوارض کاهش آمار اهداي عضو و پيوند اعضا در کشور است؛ افراد مرگ مغزي در ICU بستري مي‌شوند زيرا فردي که دچار مرگ مغزي شده است نفس نمي‌کشد و مجبور است زير دستگاه تهويه مکانيکي باشد که اين دستگاه‌ هم در ICU قرار دارد. اين در حالي است که تمام ظرفيت بيمارستان‌ها براي بيماران مبتلا به کرونا اشغال شده است.نجفي‌زاده ادامه داد: از طرفي پرسنل درماني و پزشکان و متخصصاني که بايد از بيماران بد حال مرگ مغزي و افرادي که عمل پيوند را انجام دادند، مراقبت کنند، درگير مراقبت از بيماران مبتلا به کرونا هستند که اين هم تاثير ديگر کرونا بر اهداي عضو و پيوند اعضا است.وي، تشخيص کرونا را در اين دوره معضلي ديگر خواند و اظهار کرد: شايع‌ترين علت بروز مرگ مغزي تصادفات هستند که مي‌توانند علاوه بر ضربه به سر، موجب ضربه به قفسه سينه و ورم ريه‌ها شوند. از طرف ديگر اگر به هر علتي مرگ مغزي رخ دهد در همان لحظه حادثه معمولا ترشحات معده وارد ريه‌ها مي‌شود و ريه‌ها ملتهب مي‌شوند؛ حال قرار است تشخيص دهيم فرد مرگ مغزي شده به دليل ترشحات معمول و ساير عفونت‌ها دچار التهاب در ريه شده و يا اينکه علت التهاب ابتلا به کرونا بوده است؟ موضوعي که تشخيص آن بسيار سخت است. بنابراين تيم‌هاي اهدا محبور مي‌شوند دقت زيادي به کار گيرند و آزمايشات متعدد و سي‌تي اسکن انجام دهند تا ثابت شود فرد مرگ مغزي شده، کرونا نداشته است. از طرفي اگر بيمار نيازمند پيوند مبتلا و يا ناقل کرونا باشد و پيوند شود، به احتمال زياد جان خود را از دست مي‌دهد.

سخت شدن پيوند در شرايط کرونايي

وي در خصوص چرايي اين موضوع تصريح کرد: پس از آنکه پيوند عضو انجام مي‌شود، بيمار بايد داروهاي ضعيف‌کننده سيستم ايمني دريافت کند تا بدن عضو جديد پيوندي را شناسايي و دفع نکند. بنابراين با ضعيف شدن بدن، ويروس کرونا شروع به پيشرفت کرده و اگر فرد نيازمند پيوند، مبتلا به کرونا باشد و ما تشخيص ندهيم پس از انجام پيوند در خطر مرگ است.نجفي‌زاده با تاکيد بر سخت شدن روند پيوند در شرايط کرونايي، بيان کرد: علاوه بر آنکه بايد از سلامت اهداکننده، بيمار پيوندي و تيم درماني مطمئن باشيم، در اين شرايط، تخت ICU و بخش جدايي که اطمينان داشته باشيم کرونا در آن نيست، براي بيماران پيوندي نداريم و همين موضوع باعث کاهش آمار پيوند اعضا در تمام بيمارستان‌هاي کشور شده است به شکلي که آمار اهداي عضو کشور نسبت به 6 ماه اول سال 1398 حدود 50 درصد کاهش يافته است. پيش از شيوع کرونا مي‌دانستيم روزانه 7 تا 10 نفر بيمار نيازمند به پيوند به دليل نرسيدن عضو از دنيا مي‌روند و اکنون مي‌توان تصور کرد با وجود بيماري کرونا شرايط و آمار و ارقام چگونه خواهد بود.وي با بيان اينکه با برخي تمهيدات مي‌توان آمار اهداي عضو و پيوند اعضا را مجددا افزايش داد، گفت: انتخاب مراکز عاري از کرونا که مطمئن باشيم کرونا در آنجا وجود ندارد يکي از همين مداخلات است؛ البته در شهرهايي با وضعيت قرمز، يافتن چنين مراکزي کار بسيار سختي است. با توجه بيشتر به رعايت نکات بهداشتي از سوي مردم و خارج شدن از وضعيت قرمز احتمالا انتخاب مرکز عاري از کرونا راحت‌تر باشد. از طرف ديگر حالا که آمار اهداي عضو و پيوند کاهش يافته است يکي از نکات مهم اين است که اعضاي مواردي که مرگ مغزي مي‌شوند زير خاک نرود. بنابراين؛ درست نيست در اين شرايط خانواده فرد مرگ مغزي شده رضايت به اهداي عضو ندهند. به قول يکي از مراجع عظام، اهداي عضو در شرايطي که عضو مي‌تواند سبب نجات جان افراد شود واجب عيني است.

آشنايان نزديک بهترين گزينه براي پيوند

نجفي‌زاده افزود: در مورد افرادي که دياليز مي‌شوند و نياز به پيوند کليه دارند نيز در صورتي که در آشنايان نزديک آنها فردي که از نظر ژنتيکي بيشتر به هم نزديک هستند، وجود داشته باشد و با بررسي‌هاي بيشتر سلامت کليه او تاييد شود، بهترين گزينه براي نجات جان بيمار است.وي با تاکيد بر لزوم فرهنگسازي بيشتر براي آشنايي با اهداي عضو و پيوند اعضا، خاطرنشان کرد: تاکنون اطلاع‌رساني‌هاي خوبي انجام شده است. البته در شرايط فعلي بهتر است اين اطلاع‌رساني‌ها افزايش يابد. مردم بايد بدانند افراد مرگ مغزي مرده‌هايي هستند که براي چند روز با کمک دستگاه مي‌توان قلب آنها را در حال تپش نگه داشت و از اعضاي ارزشمند اين افراد پيش از اثر سموم مترشحه از مغز و به خاک سپردن آنها براي نجات بيماران ديگر استفاده کرد.وي با تاکيد بر لزوم مراقبت از بيمار پيوند شده، اظهار کرد: بايد کاري کنيم فرد پيوند شده با مبتلايان به کرونا در تماس نباشد. همکاري اعضاي خانواده براي مراقبت از سلامت فرد پيوندي در خانه و رعايت نکات بهداشتي بسيار مهم است. در راستاي لزوم حفظ سلامتي بيمار پيوندي، وزارت بهداشت تمهيداتي انديشيده است که يکي از آنها اين است که بيمار پيوندي براي دريافت داروهايش مجبور به مراجعه مداوم به پزشک نباشد و نسخه پيشين بيمار قابل تمديد باشد. در صورت بروز هرگونه مشکل، بيمار پيوندي بايد با پزشک خود در تماس باشد تا راهنمايي‌هاي لازم را دريافت کند. مدير عامل انجمن اهداي عضو ايرانيان با اشاره به اينکه بيشترين عضوي که متقاضي براي دريافتش وجود دارد کليه‌ است، گفت: اين تقاضا در کل دنيا به همين شکل است و پس از کليه عضوي که بيشترين تقاضا را دارد، کبد است.