از اواسط مردادماه بازار سرمايه روند اصلاحي در پيش گرفت و برخي نمادهاي معاملاتي پس از گذشت نزديک به دو ماه تا 60، 70 درصد هم افت قيمت داشتند. به طوريکه قيمت برخي از آنها به نزديکيهاي نرخ عرضه اوليهشان رسيد. به اعتقاد بسياري از کارشناسان تصميمهاي نادرست و خلقالساعه، بياعتمادي و ترس، اخبار سياسي و نوسان قيمت ارز در بازارهاي موازي عامل اصلي طولاني شدن روند اصلاح بازار بود. اين در حالي بود که کمتر فعال بازاري انتظار اصلاح شاخص تا 30 درصد را داشت و در بسياري از کانالها بورسي، افت اخير با روند اصلاحي سال 92 (گرچه به لحاظ زماني سريعتر) مقايسه شد. ذکر اين نکته ضروري است که مسئولان بورسي و اقتصادي کشور، اصلاح و افت و خيز بازار سهام را جز ذات معاملات ميدانستند و اضافه بر آن کارشناسان بر اين باورند شرايط بايد به گونهاي شود تا اعتمادسازي دوبارهاي در بازار سرمايه شکل بگيرد و سهامداران بتوانند با اطمينان خاطر پول خارج شده را مجدد روانه بازار سهام کنند، چراکه اين اقدام علاوه بر آنکه راهکار مناسبي براي کنترل تورم است، از هر نوع حمايتي نيز مفيدتر و کارسازتر خواهد بود.
ثمره اقدامات سازمان بورس بهبار نشست
پس از ريزش سنگين بازار سهام، حدود يک هفتهاي است معاملات با روند متعادلتري پيگيري ميشود. پيشتر هم سازمان بورس تدابير مختلفي (همچون لزوم بازرگرداني شرکتها) را براي بهبود شرايط اتخاذ کرد و به نظر ميرسد ثمره اين اقدامات اکنون به بار نشست، اما اينکه بازار سرمايه تا چه زمان روند تعادل خود را ادامه خواهد داد جاي بحث و بررسي است، کما اينکه در همين دو ماه گذشته هم بارها برخي صفهاي فروش نمادهاي بزرگ جمع شد و کمتر از دو روز دوباره شاهد سنگين شدن کفه عرضه بوديم. نکته جالب توجهي که طي معاملات هفته گذشته تاکنون به چشم ميخورد، حمايتها و اقبال از نمادهاي کوچکتر بازار است، به گونهاي که چندي پيش اعلام شد براي گروه سيماني بازارگردان مشخص شده و روند معاملات در نمادهاي اين گروه اکنون با تقاضاي بيشتري همراه است. اين در حالي است که پيشتر کارشناسان در مصاحبههاي گوناگون بيان داشتند، دامنه حمايتها بايد شامل تمامي نمادها شود و صرف حمايت از چند نماد شاخص ساز براي بهبود اوضاع کافي نيست. از سمت ديگر اعلام خبر نرخ تسعير 11 هزار توماني براي بانکها در شش ماه اول سال گرچه باعث شناسايي سود براي اين گروه خواهد شد، اما به سبب انتظار براي نرخ تسعير 15 تا 18 هزار تومان، مبلغ مذکور ميتواند واکنش منفي براي آنها به همراه داشته باشد. نکته ديگري که بايد به آن پرداخت انتشار گزارشهاي مالي شش ماهه از سوي شرکتهاست که در صورت سودآوري اين عامل هم ميتواند زمينه تقاضاي بيشتري براي گروههاي مختلف را بيش از پيش فراهم آورد. در حالت کلي ميتوان چشمانداز روشنتري در ادامه معاملات متصور شد، چراکه بازار سرمايه اکنون با استقبال بيشتري از طرف سهامداران خرد، بالاخص در نمادهاي کوچکتر همچون گروه سيماني همراه شده است. شايان ذکر است اکنون به شکل قاطع نميتوان از پايان اصلاح سخن گفت، اما آنچه از شواهد و قرائن پيداست، در شرايط کنوني نبايد شاهد ريزش سنگين دوباره در بازار باشيم، اما نکته اصلي آن است که به سبب بياعتمادي که پيش از اينها گريبانگير بازار سرمايه شد، بورس نسبت به هر تصميم نادرست و مهمتر از آن هر خبر منفي واکنش هيجاني نشان خواهد داد. لذا به زعم فعالان بورسي، مسئولان بايد در تصميمات جديد خود جانب احتياط را رعايت کنند و از سوي ديگر نظارت بر عملکرد برخي حقوقيها به شکل قويتري ادامه يابد تا ديگر شاهد تخلف در روند معاملات نباشيم.
افت و خيز روز گذشته شاخص کل
معاملات بازار سرمايه روز گذشته در حالي پايان يافت که نماگر بورس تهران در دقايق نخست حدود شش هزار افت کرد، اما در ادامه روند دادوستدها کمي تعديل يافت و شاخص کل با رشدي کم، در نهايت به قله يک ميليون 541 هزار واحد رسيد. گفتني است بسياري از تحليلگران علت اصلي نوسان دماسنج و فشار فروش در برخي نمادها را متاثر از جو رواني اخبار سياسي منفي، مبني بر تحريمهاي جديد ايالات متحده دانستند. همچنين در ميان نمادهاي معاملاتي «فولاد»، «فملي» و «تاپيکو» بيشترين تاثير منفي و «اخابر» و «خودرو» هم بيشترين اثر مثبت را بر دماسنج داشتند. ارزش معاملات خرد بازار سرمايه هم در نخستين روز هفته به رقم شش هزار و 533 ميليارد تومان رسيد و خالص تغيير مالکيت هم بيش از 156 ميليارد تومان از حقيقي به حقوقي بود. لازم به ذکر است شاخص کل فرابورس هم در پايان با افت 38 واحدي به ارتفاع 18 هزار و 115 واحد رسيد که در اين ميان نمادهاي «کگهر»، «شگويا» و «هرمز» بيشترين تاثير منفي و «ذوب» و «دي» نيز بيشترين اثر مثبت را بر آيفکس داشتند. در پايان بايد تاکيد کرد در شرايط کنوني و با فرض عدم پيش آمد اتفاق خاص روند معاملات در بازار سرمايه همچنان به شکل متعادل پيگيري خواهد شد.