شيوع ويروس کرونا در تمام دنيا منجر به ايجاد محدويتهايي در رفت و آمد و سفرهاي خارجي و همچنين توقف و کاهش فعاليت اقتصادي در اکثر کشورها شد که اين امر مشکلات بسياري براي اقتصاد جهاني در پي داشت. به عبارت دقيقتر اتخاذ اقدامات پيشگيرانه و بسته شدن مرزها، بخش عمدهاي از فعاليتهاي اقتصادي جهان متوقف کرد و افراد بسياري مشاغل خود را از دست دادهاند. به طور مثال شرکت اپل بهعنوان يکي از بزرگترين برندهاي توليد تلفن همراه و لپتاپ در دنيا، چندي پيش اعلام کرد اختلال در فعاليتهاي اقتصادي در چين به کاهش توليد و عرضه محصولات اين کشور و پايين آمدن سود منجر شده است (لازم به ذکر است بخش قابل توجهي از محصولات اپل در واحدهاي توليدي اين شرکت در چين توليد ميشود). گفتني است پاندمي کرونا تاثير مستقيمي بر قيمت جهاني نفت و طلا داشت و اين محصولات با نوسانات قيمتي پي در پي همراه شدند. به عقيده کارشناسان علت اين امر را ميتوان، کاهش تقاضا در بازارهاي جهاني دانست.
بررسي تاثير کرونا بر 2 شاخص اقتصادي
همهگيري اين ويروس، علاوه بر تاثيرگذاري در وضعيت نابسامان بازارهاي جهاني عامل مهمي در افزايش نرخ بيکاري در بسياري از کشورهاي جهان به شمار ميرود و تعدادي زيادي از مردم متاثر از اين قضيه شغل خود را از دست دادهاند. اين در حالي است که بر اساس اعلام آژانس کار سازمان ملل، چشمانداز جهاني ميتواند بسيار بدتر از آمارهاي فعلي باشد، چراکه اين آمارها شامل کارگران فعال در بخش اقتصاد غيررسمي است و شامل کارگران مهاجر و کارکنان مشاغل خدماتي و صنايع آزاد در کشورهاي ثروتمند نميشود. لازم به ذکر است، براساس اعلام اين سازمان پس از همهگيري کرونا حدود يک ميليارد و 600 ميليون نفر شغل خود را از دست دادهاند که اين معضل ميتواند تبعات سنگيني را براي جامعه کار و دستيابي به حداقل معيشت آنها به دنبال داشته باشد. اين در حالي است که بسياري از کارشناسان بر اين باورند صدمات از اين دست و کاريابي دوباره و همچنين جبران ضرر و زيان ناشي از کرونا پس از مهار آن هم دشوار خواهد بود و نميتوان اطمينان داشت نيروهاي بيکار شده بار ديگر بر فعاليت خود ادامه دهند. همچنين گلدمن ساکس، شرکت خدمات مالي آمريکايي، پس از گسترش ويروس کرونا نرخ بيکاري در اين کشور را تا 25 درصد پيشبيني کرد، در حاليکه نرخ آن در مقطع کنوني و بر اساس آخرين آمار موجود و در پي اخراج بيش از 30 ميليون آمريکايي، 15 درصد اعلام شده است. از سوي ديگر، دانشگاه ايليونز هم با انجام مطالعهاي برآورد کرد هزار شغل کوچک، ديگر اميدي براي ادامه فعاليت نخواهند داشت. بايد اشاره کرد کشورهاي قاره اروپا هم متاثر از اين مساله با مشکلات بسياري مواجه شدند به طوريکه، صنعت گردشگري در اين قاره با افت چشمگيري مواجه و مسدود کردن مرزها منجر شد تا ميزان رشد اقتصادي برخي از کشورها به شکل محسوسي کاهش يابد. شايان ذکر است، صندوق بينالمللي پول نيز ماه گذشته در گزارشي اعلام کرد، کرونا تاثير محسوسي در پايين آمدن رشد اقتصادي اکثر کشورهاي دنيا خواهد گذاشت، بر همين اساس پيشبيني ميشود اقتصاد همه کشورهاي اروپايي، آمريکاي شمالي، استراليا و ژاپن، رشد منفي را تجربه خواهد کرد، اما در اين ميان شرايط چين و هند به سبب بهرهگيري از نيروي انساني بالا متفاوت خواهد بود. گفتني است اين نهاد جهاني، کل ضرر اقتصادي ناشي از کرونا بر اقتصاد جهان را 12 تريليون دلار برآورد کرد و ارزيابي قبلي خود درباره رشد منفي سه درصد اقتصاد جهاني را به رشد منفي 9/4 درصد تغيير داده است. اين در حالي است که فرانسه چند وقت قبل اعلام کرد، شمار افراد متقاضي کمکهاي دولتي به4/12 ميليون نفر معادل دو سوم کل نيروي کار بخش خصوصي رسيده است و آمار بيکاري در اين کشور گرچه در ماههاي نخست پاندمي افزايشي بود اما اخيرا وضعيت کمي بهتر شده است. بر اساس اعلام کارشناسان فرانسوي، علت اين مهم نيز عدم تلاش بيکارشدهها براي يافتن کار جديد به دليل محدوديتهاي کرونايي بوده است. اسپانيا نيز در سه ماه نخست سال جاري شاهد رشد تقريبا يک درصدي نرخ بيکاري بوده است؛ به طوريکه نرخ بيکاري در اين کشور به حدود 15 درصد رسيده است. ديگر کشورهاي قاره سبز هم آمار متفاوتي را در خصوص نرخ مربوط به بيکاري اعلام ميکنند که حاکي از آن است که نسبت به دوره مشابه سال قبل و پيش از آن، رقمهاي مذکور افزايشي بوده است. در هر حال همانطور که پيشتر اشاره شد حتي به فرض مهار کرونا هم به سختي ميتوان انتظار تغييرات مثبتي در بازار جهاني کار را داشت. اضافه بر آن کارشناسان بر اين باور هستند معضلات ناشي از کرونا منجر به از بين رفتن حدود چهار تريليون دلار از درآمد کارگران و کارمندان خواهد شد.
تاثير کرونا بر صنعت گردشگري
علاوه بر مساله بيکاري و خسارات جبرانناپذير ويروس کرونا بر اقتصاد جهان، صنعت مهم ديگري که متاثر از اين مشکل به شدت تحت تاثير قرار گرفت، گردشگري است. همزمان با شيوع ويروس کرونا مرزهاي کشورهاي را بست و از حجم مسافرتهاي داخلي و خارجي کاسته شد. اين مهم تاثير شاياني بر مشاغل مربوط به حوزه گردشگري و هتلداري گذاشت و آنها متحمل ضررهاي هنگفتي شدند. به طور حتم تعداد بسياري از کشورهاي جهان علاوه بر درآمد از نفت و محصولات غيرنفتي، بخش اعظمي از درآمدهايشان به توريست وابسته است که متاثر از بحران کرونا لطمههاي فراواني را متحمل شدهاند.