هدف تحریمهای ثانویه چیست؟
تحريمهاي جديد، شامل بانکها و موسسات پولي و مالي است که در تجارت خارجي ايران نقش آنچنان تعيينکنندهاي نداشتند. اساس تجارت ايران با بانکهاي بزرگي بود که در سنوات گذشته شاهد تحريم آنها بوديم و اصل تجارت کشور صادرات نفت بود که با تحريمهاي سنگين فروش آن متوقف شد. به عبارت سادهتر، اگر فرض کنيم قبل از اين موسسات مالي، چه مقدار از اقتصاد ايران تحريم شد، به جرات ميتوان به رقمي بالاي 90 درصد اشاره کرد. زمانيکه ما در واردات مواد غذايي و دارويي آنچنان دچار مشکل ميشويم که همين چند ماه گذشته سوئيس اعلام آمادگي ميکند که دارو به ايران ارسال کند، بيانگر اوج رذالت آمريکاييهاست که فشار حداکثري را پيشتر از اينها بر اقتصاد ايران تحميل کردهاند. شايد بتوان تحريمهاي جديد را بيشتر به خاطر جو رواني دانست که برمبناي آن دولت آمريکا ميخواهد فضاي تحريم را همچنان گرم نگه دارند، در حاليکه تحريم قسمتهاي اصلي تجاري ما همچون بخشهاي کشاورزي، نفت، کالاها، نقل و انتقالات پولي و تحريم اشخاص، از ارديبهشت سال97 آغاز شده است. اينکه آمريکاييها به شوراي امنيت مراجعه ميکنند و قصد دارند از مکانيزم ماشه برجام به شکل يک طرفه استفاده کنند، نشاندهنده آن است که ايالات متحده همه کار کرده و بالاتر از اين نداريم. نکته اصلي آن است که آمريکاييها بيشتر به دنبال فضاسازي و ايجاد جو رواني هستند تا بتوانند پيش از انتخابات از اين تحريمها استفاده تبليغاتي کنند. البته اين به معناي آن نيست که ما عوارض تحريم را نميبينيم، بلکه به وضوح ميتوان معضلات فشار بر تجارت ايران را ديد. اما همانطور که در مناظرههاي دو کانديدا و معاونان آنها مشاهده کرديم، يکي از موضوعات اصلي ايران است و اين طبيعي است که ترامپ با هر ابزاري و قانوني قصد دارد اثبات کند که فشار حداکثري بر اقتصاد ايران تاثيرگذار بوده است و ايران را به ميز مذاکره خواهد کشاند. ترديدي وجود ندارد که هر تحريمي اثر منفي خود را بر بازار خواهد گذاشت، اما مساله اصلي، مشکلاتي است که در صادرات نفتي و غيرنفتي ما ايجاد شده است و آثار تحريمهاي چند روز اخير نسبت به گذشته اندک خواهد بود. به عقيده من، بخش عمده تکانه اصلي تحريمها در اقتصاد ايران تخليه شده و البته متاسفانه مساله کرونا هم عامل مهمي در پيشآمد وضعيت امروز است. به نظر ميرسد در نيمه دوم سال هم نوسانات محدودي در بازارهاي مالي خواهيم داشت، البته اين مهم ميتواند از اتفاقات سياسي هم تاثير بپذيرد. به عبارتي ديگر، اقتصاد به مرور در حال تعديل است و خودش را با شرايط جديد تطبيق ميدهد، اما ذکر اين نکته ضروري است که هرگونه گشايش تجاري يا بازگشت به روال عادي پيش از کرونا بهخصوص با کشورهاي همسايه، مانند، عراق، ترکيه و کشورهاي حاشيه خليج فارس، اثر مثبت دارد و به آرامشدن جو بازارهاي مالي و دارايي کمک بسيار و در صورت ايجاد روابط دوباره شرايط به سمت بدتر ميل نخواهد کرد.
