مردم به خانه عادت نکنند؟!

آينده نگران‌کننده فيلم ‌ديدن

مردم به خانه عادت نکنند؟!

اگرچه تاثير اپيدمي بيماري کويد19 بر سينما سبب شده است بستر تازه‌اي براي نمايش فيلم‌ها جاي خود را باز کند اما نبود ساز کاري که بر آينده‌نگري مبتني باشد، مي‌تواند نگراني‌هايي را براي کليت سينما در کشور به‌وجود آورد. وجود پلتفرم‌هاي پرمخاطب و سيستم کپي‌رايت در بسياري از کشورهاي دنيا باعث شده اکران آنلاين حتي همزمان با اکران سينمايي، آسيب چنداني به يک فيلم وارد نکند و در اين بين با توجه به شرايط مناسبي که براي اکران آنلاين فيلم‌هاست، وضعيت آينده «سينما» به‌گونه‌اي ديگر براي دست‌اندکارانش به دغدغه تبديل شود. همين چند روز قبل بود که تعدادي از سينماگران مطرح هاليوود از جمله «کلينت ايستوود»، «مارتين اسکورسيزي»، «پدرو آلمادوار»، «الخاندرو گونزالز ايناريتو»، «سوفيا کاپولا»، «آنگ لي»، «سم مندس»، «استيو مک کوئين»، «کريستوفر نولان»، «تاد فيليپس» و «استيون سودربرگ» در نامه‌اي به سران کنگره آمريکا ضمن تاکيد بر ارزش‌هاي اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي سينماها از آينده اين صنعت که پشتيبان ميليون‌ها شغل است ابراز نگراني کرده و خواستار حمايت جدي و فوري شدند. اين نامه از آن جهت يادآوري شد که در کشور ما نگراني‌هاي مشابهي وجود دارد و اگرچه بسياري از شهرهاي کشور هنوز حتي يک سالن سينما هم ندارند اما سيستمي که در اکران آنلاين در پيش گرفته شده و نيز تبليغ و حمايت نشدن فيلم‌هاي در حال اکران در سينماها از سوي تلويزيون پيش‌بيني‌هاي نگران‌کننده‌اي را براي برخي سينماگرها و سالن‌دارها به‌وجود آورده است. از وقتي چراغ اکران آنلاين با نمايش فيلم «خروج» روشن شد، تاکنون نزديک به 20 فيلم در سامانه‌هاي درخواستي اينترنتي عرضه شده‌اند و در حال حاضر نه تنها هفته‌اي يک فيلم جديد به چرخه اکران آنلاين اضافه مي‌شود بلکه بعضي فيلم‌ها همزمان در سينما و پلتفرم‌هاي اينترنتي اکران مي‌شوند. يکي از دغدغه‌هايي که در اين باره مطرح مي‌شود، اين است که آيا دست‌اندرکاران فکر کرده‌اند با اين روش، چطور قرار است مخاطب را دوباره به سالن سينما برگردانند؟ آن هم در شرايطي که فيلمسازاني که اين روزها فيلم خود را در سينماها اکران مي‌کنند تاکيد دارند؛ اولويت‌شان تلاش براي باز ماندن سالن‌هاي سينماست. در اين‌باره حبيب اسماعيلي، مدير پخش فيلمسازان مولود که فيلم «بي‌حسي موضعي» را در سينماها روي پرده داشت و اين فيلم پس از سه هفته به‌تازگي به اکران آنلاين هم رسيده است، درباره نگراني‌ها از عدم حمايت براي تبليغ و آينده سينما به نکته‌هايي اشاره مي‌کند. او درباره اينکه به‌نظر مي‌رسد اکران همزمان فيلم‌ها در سينما و شبکه‌هاي آنلاين نوعي بي‌نظمي به‌وجود آورده و در اين شرايط مخاطب را کمتر به رفتن به سينما جذب مي‌کند، گفت: اين نوع اکران در کشورهاي ديگر هم اتفاق مي‌افتد ولي آنچه ما تجربه مي‌کنيم به شرايط فعلي پيش آمده برمي‌گردد. متاسفانه يکي از مشکلات مهم ما در حوزه اکران آنلاين، نبود کپي‌رايت و وجود شبکه قاچاق است در حالي که در دنيا با خيالي آسوده‌تر فيلم‌ها به‌طور همزمان در سينماها يا شبکه‌هاي اينترنتي اکران مي‌شوند. در اين مدت براي ما ثابت شده تماشاگران اکران سينمايي با اکران آنلاين فرق دارند چرا که براي خيلي‌ها فارغ از تماشاي يک فيلم، «سينما» يک سرگرمي و تفريح است. اسماعيلي ياداور شد: تا قبل از شيوع کرونا هم بهترين فيلم‌هاي روز در اختيار همه بود و علاقه‌مندان مي‌توانستند آنها را ببينند، اما سينما تعريف ديگري دارد و ديدن فيلم روي پرده عريض و با صدا و کيفيت بهتر کاملا متفاوت از ديدن آن در خانه است. بنابراين همين ويژگي‌هاي خاص سينماست که باعث شده فيلم «خوب، بد، جلف2» که در سينما و سامانه‌هاي اينترنتي اکران شد و بعدهم نسخه خانگي آن عرضه شد، همچنان در بعضي سالن‌هاي سينمايي روي پرده است.

«اکران آنلاين» حمايت نمي‌شود

وي اشاره کرد:‌ البته در حوزه اکران آنلاين اگر شفافيت بيشتري باشد هم به سود مخاطب است و هم صاحب اثر. يک زماني در حوزه اکران سينمايي براي دسترسي نداشتن به اطلاعات دقيق مشکل داشتيم. حالا اين موضوع درست شده است و يک جاي ديگر مشکل ايجاد شده است؛ چرا که در اکران آنلاين اطلاعات فروش يا مخاطب‌ مشخص نيست مثل اينکه چند نفر مشترک ماهانه هستند، يا چند نفر تک فيلم بليت خريداري کرده‌اند و اين روند، شفاف نيست. وي در ادامه گفت: «بي‌حسي موضعي» در همين مدت زمان کوتاهي که روي پرده بوده - سه هفته - فروش نسبتا خوبي داشته ولي در کل تصميم براي اکران آنلاين فيلم برعهده تهيه‌کننده است و اين‌ تصميم همه قطعا به‌خاطر شرايط کرونايي است. برخي تهيه‌کننده‌هايي که در همين مدت فيلم خود را در سينما اکران کردند بعداز مدتي فيلم را راهي اکران آنلاين کردند اين در حالي است که تبليغات آنچناني نداشتند و صداوسيما و شهردار حمايتي از سينماگران نکردند. آنها با اين حمايت نکردن تيشه به ريشه سينما مي‌زنند و نمي‌دانم اين مساله چه علتي دارد چرا که به‌هرحال بايد بپذيريم شرايط فعلي جامعه اينطور است و بايد زندگي خود را با آن وفق دهيم. او با اشاره به اينکه هشت ماه از شيوع کرونا گذشته و هنوز اين بيماري از بين نرفته است، تصريح کرد: ما توقع داريم صداوسيما و شهرداري تبليغ‌کننده‌ اين باشند که «سينما تعطيل نيستي» وگرنه دغدغه خيلي از ما در حال حاضر اکران کردن فيلم نيست بلکه به جنبه‌هاي ديگر اين ماجرا نگاه مي‌کنيم. مهم اين است که بدانيم اگر سينما تعطيل شود مشاغل زياد ديگري تعطيل مي‌شوند. آن‌وقت چه کسي از آن حمايت مي‌کند؟ تهيه‌کننده‌هايي که الان فيلم اکران مي‌کنند منتي بر سر کسي نمي‌گذارند، چون همه دست به دست هم داده‌اند تا سينما را به نوعي نگه دارند. او بيان کرد: فيلمسازاني که فيلم خود را آنلاين اکران مي‌کنند بنا به شرايط چنين تصميمي مي‌گيرند، چون به‌هرحال هيچ‌کس نمي‌خواهد مال خود را آتش بزند، اما لازم است دولت به‌طورجدي مساله کپي‌رايت را پيگيري کند چرا که الان در کمتر از سه چهار ساعت فيلم‌ها از پلتفرم‌ها کپي مي‌شوند. ما مي‌توانستيم به‌جاي کار در سينما با سرمايه خود دلار بخريم و سود کنيم اما با عشق وارد اين کار شديم و نياز به حمايت داريم.