ته سیگار؛ قاتل کوچک زمین

آمارها نشان مي‌دهد سالانه حدود هشت ميليارد نخ سيگار در دنيا مصرف مي شود که اين ميزان موجب مي شود تا نياز آبي شهري هفت برابر وسعت براي هميشه از چرخه مصرف خارج شود، تعجب نکنيد اگر بگويم که سهم ته سيگار از تمام پسماندهاي دنيا 30 تا 40 درصد است که بخش زيادي از آن در جنگل‌ها، سواحل، آبراهه‌ها و معابر شهري رها مي‌شوند، افراد زيادي که سيگار مصرف مي‌کنند به گمانشان اگر ته سيگار را زير پا له کنند يا از پنجره خودرو به بيروت پرتاب کنند پس ديگر اين پسماند ناپديد شده است در حالي که اينطور نيست بلکه تازه روند تخريب آن در طبيعت آغاز مي‌شود چون باد و باران ته سيگارها را به عنوان پسماندهايي سرگردان پخش مي‌کند و در نهايت دودش به چشم ما انسان‌ها مي‌رود.گفته مي‌شود در فيلتر ته سيگار علاوه بر آرسنيک 36 ماده شيميايي ديگر وجود دارد که با رها شدن در طبيعت علاوه بر نفوذ بر منابع آبي، منابع خاکي را نيز تحت تاثير قرار مي دهد و اين مساله بر روند رشد گياهان نيز تاثير منفي مي گذارد. همچنين حيوانات به ويژه پرندگان آن را به عنوان غذا مي خورند، بسياري اوقات صدها کيلومتر دورتر از مناطق شهري، در شکم پرندگان دريايي يا لاک‌پشت‌ها ته سيگار کشف مي‌شود که در نهايت سر از زنجيره غذايي انسان‌ها در‌مي‌آورد.شرکت‌ها موظفند خطرات ناشي از مصرف توتون و تنباکو را پشت پاکت‌هاي سيگار به آگاهي مصرف‌کنندگان برسانند و چند سالي است که شاهد نقش بستن ريه سالم و ريه بيمار ناشي از مصرف سيگار در بسته هاي آن هستيم هر چند تاثيري در کاهش مصرف سيگار ندارد اما مساله اين است که هنوز هيچ هشداري درباره پيامدهاي دورانداختن ته سيگار در طبيعت و زنجيره زيستي روي اين پاکت‌ها ديده نمي‌شود در حالي که هر ته سيگار در صورت بارندگي نزديک به يک متر مربع از زمين اطراف خود را آلوده مي‌کند.

مصرف هشت ميليارد نخ سيگار

محمد درويش رئيس کميته محيط‌زيست در کرسي سلامت اجتماعي يونسکو گفت: سالانه حدود هشت ميليارد نخ سيگار در دنيا مصرف مي شود که اثرش بسيار زياد است، به‌رغم اينکه فضاي کمي را اشغال مي کند اما به دليل تعداد استفاده زياد از آن به عنوان پرحجم ترين زباله جهان ياد مي شود و متاسفانه به دليل اينکه پرندگان و حيات وحش به اشتباه ته سيگارهاي رها شده در طبيعت را به عنوان غذا استفاده مي‌کنند و دوباره وارد زنجيره غذايي مي‌شود،‌ يکي از عمده‌‌ترين دلايل افزايش بيماري‌ها و سونامي‌هاي گوارشي و سرطان‌ها به حساب مي‌آيد.وي افزود: مهمترين ضرر ته‌سيگارها آرسنيکي است که در فيلتر آن وجود دارد و مي تواند سالانه نياز آبي شهري به بزرگي هفت برابر وسعت تهران را براي هميشه از چرخه مصرف خارج کند، يعني هشت ميليارد نخ سيگار مي تواند حدود هفت ميليارد متر مکعب آب را براي هميشه از بين ببرد که اين ميزان آب هفت برابر نياز آب مردم تهران در يک سال است.اين فعال محيط‌زيست اظهار داشت: اين خسارتي که ته سيگارها بر منابع آبي وارد مي‌کند غير از هزينه‌اي است که مردم در ايران دود مي‌کنند؛ در ايران اين رقم به قيمت سال 1396 حدود 100 هزار ميليارد تومان عنوان شده البته با هزينه‌هاي درماني که براي سيگار در نظر مي‌گيرند اين رقم به 200 هزار ميليارد تومان مي‌رسد؛ مبلغي حدود پنج برابر بودجه وزارتخانه آموزش و پرورش، يعني پنج برابر بودجه بزرگترين وزارتخانه کشور هزينه درمان عوارض ناشي از مصرف سيگار هزينه مي‌شود.

سيگار داراي گردش مالي بالا

وي ادامه داد: همچنين در دنيا يکي از بالاترين گردش مالي بعد از اسلحه، سيگار است که اينها همه سبب مي‌شود تا مافياي دارو بتواند به حيات خود ادامه دهد و از کنار اين ميزان مصرف سيگار و عوارض ناشي از آن بيزينس خود را داشته باشد، فکر مي کنم يک دليلي که بشريت نتوانست با مشکل سيگار به درستي و خردمندي برخورد و آن‌را مهار کند؛ خرج وحشتناک و جذابي است که مافياي سودبرنده از ترويج سيگار انجام مي دهد اينکه مي بينيم افسانه‌ترين و محبوب‌ترين هنر‌پيشه‌ها و حتي شعرا و روشنفکران را در کنار هاله دود نشان مي‌دهند دليلش همين ماجراي تبليغاتي است که وجود دارد البته برخي کم کاري هاي دولت ها هم سبب مي شود که جوانان به دامن سيگار پناه ببرند، به هر حال بحث هاي تبليغاتي زيادي هم وجود دارد که سبب شد سيگار اين‌گونه همچنان به خسارت‌هاي خود ادامه دهد.رئيس کميته محيط‌زيست در کرسي سلامت اجتماعي يونسکو درباره تاثير ته سيگار روي گياهان گفت: وقتي ته سيگار روي آب و خاک اثر مي‌گذارد قطعا روي گياهان هم اثرگذار خواهد بود چون علاوه بر آرسنيک 36 ماده شيميايي ديگر در فيلتر سيگار وجود دارد که در خاک نفوذ مي‌کند و در رشد گياهان تاثير خواهد گذاشت، اينکه هنوز سازمان بازيافت شهرداري در ايران هيچ مکانيسمي براي بازيافت فيلتر سيگار ندارد و آن‌را با بقيه زباله‌ها دفن مي‌کند اين خودش بسيار خطرناک است و مي‌تواند منابع آب و خاک را آلوده کند،‌ يک دليلي که کمپوست توليد شده از زباله را هنوز شهرداري تهران نتوانسته به تاييديه وزارت جهاد کشاورزي برساند وجود همين مواد آلاينده از جمله فيلترهاي سيگار است که مي‌تواند بحران جدي ايجاد کند.

قانوني در زمينه ته‌سيگار نيست

درويش اظهار داشت: قانوني در زمينه کنترل ته‌سيگار و رها کردن آن وجود ندارد فقط فعالان محيط‌زيست در کشورهاي مختلف تلاش مي‌کنند که مردم را عادت دهند تا اگر سيگار مي‌کشند حداقل ته سيگار را در طبيعت رها نکنند، همچنين جريمه‌هايي در برخي از کشورها براي پرتاب کردن ته سيگار به طبيعت وضع شده که بالاترين آن در انگلستان است که دو هزار پوند جريمه دارد، اين باعث شده ته سيگارها را در جايي متمرکز کنند اما هنوز نشنيدنم که بتوانند در دنيا مشکل بازيافت ته سيگار را حل کنند؛ ته سيگار يک پسماند خطرناک است.وي گفت: در ايران به صورت کلي پرت کردن زباله از شيشه خودرو به بيرون 30 هزار تومان جريمه دارد اما ته سيگار از آن تفکيک نشده، البته اين قانون چندان هم درست اجرا نمي‌شود چون اگر فردي ببيند که خودروي جلويي زباله خود را به بيرون پرت کرد و شماره پلاک را به پليس راهور بدهد شامل جريمه نمي شود چون پليس مي گويد بايد خودمان ببينيم در حالي که کسي در مقابل چشم پليس اين کار را نمي کند، پس خودمان مراقب محيط زيست، طبيعت و سلامت خود باشيم.