حمل و نقل عمومي؛ بمب انتقال كرونا

آرمان ملي- رها معيري: «سيستم حمل و نقل عمومي منبع انتشار کروناست» اين گفته رئيس شوراي شهر تهران بعد از 8 ماه از شيوع کرونا در کشور و شهر تهران، همه را به ياد اظهارنظرهاي رئيس جمهور و معاون کل وزير بهداشت در 24 فروردين ماه مي‌اندازد که کشور موج اول کرونا را پشت سر گذاشته بود، حسن روحاني از مردم تهران و ديگر شهرهاي بزرگ و پرجمعيت خواسته بود که تا به جاي حمل‌و‌نقل عمومي از اتومبيل‌هاي خود استفاده کنند و همزمان ايرج حريرچي، معاون کل وزارت بهداشت اعلام کرده؛ «5/26درصد انتقال ويروس کرونا در وسايل حمل‌و‌نقل عمومي است» اما حالا که کشور به موج سوم کرونا رسيده، محسن هاشمي شهر اعلام کرد: «اگر تعداد اتوبوس و واگنمان بيشتر بود انتشار کرونا کمتر مي‌شد و نبايد يک ميليون و 600 هزار نفر روزانه فشرده جا‌به‌جا شوند». تجربه حضور مردم در مترو و بي‌آرتي نيز نشان مي‌دهد که ديگر از واگن‌ها و اتوبوس‌هاي خلوت خبري نيست و علامت‌هاي زرد رنگ روي صندلي‌ها پاک شده‌اند، چون کسي به اين موضوع توجهي نمي‌کند. به باور کارشناسان وسايل حمل‌و‌نقل عمومي پرخطرترين مکان‌ها در زمان همه‌گيري ويروس کرونا هستند.

پيشنهاد دورکاري کارمندان دولت

طبق گفته محسن هاشمي يک ميليون و 600 هزار نفر با اتوبوس‌هاي درون شهري سفر مي‌کنند که در ساعات ابتداي صبح و عصرها (5 تا 6 عصر) ساعت پيک شلوغي را تجربه مي‌کنند. در اين بين کارمندان ادارات دولتي سهم بسزايي در اين سفرها دارند، با توجه به حضور 480 هزار کارمند ستادي و 160 هزار کارمند ملي در تهران، اگر نيمي از آنها دورکار باشند و فقط نيمي از کارمندان دولت هر روز با خودروي شخصي سر کار خود حاضر شوند، بازهم روزانه بيش 160 هزار کارمند از وسايل حمل و نقل عمومي استفاده مي‌کنند. اما اين رقم در نگاه خوشبينانه است و‌‌ شايد کمتر از 10 درصد از آمار شاغلين در تهران باشد زيرا جمشيد انصاري، معاون رئيس‌جمهور و رئيس سازمان اداري و استخدامي کشور در سال 96 گفته است: «جمعيت کارکنان دولت حدود 10 درصد جمعيت شاغل کشور هستند». در چند ماه اخير تعداد مسافران اتوبوس‌ها به شکل نگران کننده‌اي افزايش پيدا کرده است. يکي از شهروندان در اين بين مي‌گويد: من هر روز صبح از خيابان مهدي سيدي سوار خط بي‌آرتي شده و در خيابان فداييان اسلام براي سوار شدن به قطار شهري پياده مي‌شوم. متأسفانه با وجود اينکه تعداد اتوبوس‌هاي اين خط زياد است اما بازهم شاهد ازدحام جمعيت هستيم و بدتر از همه اينکه اغلب مسافران ماسک نمي‌زنند. خواهشم از مسئولان اتوبوسراني اين است که از ورود مسافران بدون ماسک به اتوبوس جلوگيري کنند. در اين بين محسن بندپي، استاندار تهران گفت: پيشنهادهاي مختلفي به وزارت کشور فرستاده شده چون ميزان تراکم جمعيت و تردد در پايتخت بايد کاهش پيدا کند که در اين زمينه پيشنهاد دورکاري کارمند ستادي و ملي ضروري به نظر مي‌رسد. در اين بين آماري از تعداد شاغلين مراکز و شرکت‌هاي خصوصي در دست نيست. اما اگر به آمار کارمندان دولت، آمار کارکنان بخش خصوصي، نيروهاي مسلح و مشاغل خصوصي مانند نانوايي‌ها، سوپرمارکت‌ها که در اين روزها مجاز به فعاليت هستند، هم اضافه شود رقم قابل‌توجهي خواهد بود که روزانه از مترو و اتوبوس استفاده مي‌کنند و شلوغي وسايل حمل و نقل عمومي در کنار سهل انگاري مردم، سبب شده که اين وسايل عمومي به بمب‌هاي متحرک کرونا و منشاء انتشار ويروس کوويد 19 بدل شود. 15 تيرماه بود که مديرعامل شرکت واحد اتوبوسراني اعلام کرد که از ورود مسافران بدون ماسک به اتوبوس‌هاي درون شهري جلوگيري مي‌شود و چند روز بعد رئيس پليس متروي پايتخت از جلوگيري پليس از ورود مسافران فاقد ماسک به مترو خبر داد و از اين زمان فروش ماسک با نرخ دولتي در ايستگاه‌هاي مترو و اتوبوس راه اندازي شد، اما هنوز تعداد از افراد جامعه به اين موضوع توجهي ندارند و بدون ماسک در ميان سيل جمعيت به تردد در شهر مي‌پردازند. يکي از راهکارهاي شهرداري براي حل اين موضوع و کاهش سفرهاي درون شهري با اتوبوس و مترو، رزرو صندلي‌هاي بود، در اواخر تيرماه، حسن خليل آبادي عضو شوراي شهر تهران گفت: «در صورتي که سيستم اداري شهرداري کاملا الکترونيکي و ديجيتال شود امکان رزرو صندلي اتوبوس و مترو وجود دارد و مي‌توان جهت پيشگيري از انتقال کرونا در حمل و نقل عمومي از اين روش استفاده کرد.» اما با توجه به نبود زيرساخت‌ها اين طرح نيز موفق نبود و حالا شوراي شهر و شهرداري در انتظار مساعدت دولت براي خريد اتوبوس‌ها و واگن‌هاي مترو است، چون تعطيلي اين وسايل حمل و نقل عمومي در شهر هشت ميليون نفري تهران، امکان پذير نيست، از اين رو شهرداري قصد دارد با افزايش تعداد اتوبوس‌ها و واگن‌هاي مترو، از انتشار ويروس کرونا جلوگيري کند. امري که شايد تنها راه حل موجود براي کاهش ابتلا به کرونا در وسايل حمل و نقل عمومي باشد.