کابوس پساکرونایی اوپک

چشم‌انداز بلندمدت اوپک در هفته‌هاي اخير با اعلام رسيدن تقاضا براي نفت به پيک خود از سوي بريتيش پتروليوم و موارد ديگري مانند ممنوعيت خودروهاي بنزيني در کاليفرنيا تا سال 2035 و وعده چين براي صفر کردن آلايندگي کربن تا سال 2060 تيره شده است. به گزارش ايسنا، جزئيات سياست‌هاي اعلام‌شده مبهم و پيش‌بيني‌ها نامعلوم هستند اما اعلام آنها يادآور اين است که روزهاي آفتابي نفت با شتاب در حال پايان گرفتن است زيرا کوويد 19 باعث شده دولت‌ها و شرکت‌ها درباره توليد انرژي آتي و استفاده از آن دوباره بيانديشند. اوپک که حدود يک‌سوم از توليد نفت جهان را عرضه کرده و به‌تازگي شصتمين سالگرد تاسيس خود را جشن گرفت، همواره بر هزينه‌هاي توليد اندک به‌عنوان مدرکي بر استقامت اين گروه حتي در بدترين شرايط بازار تکيه زده است. اين گروه قرار است گزارش دورنماي نفت جهان را در هشتم اکتبر منتشر کند که شامل پيش‌بيني‌ها درباره چگونگي تاثير کوويد 19 روي عرضه و تقاضاي جهاني در دهه‌هاي آينده خواهد بود. مقامات اوپک و اکثر تحليل‌گران تاکيد کرده‌اند که نفت منبع انرژي حياتي خواهد بود زيرا هنوز تجديدپذيرها و ساير منابع انرژي جايگزين به شکل گسترده متداول نشده‌اند و رشد جمعيت مستلزم ميزان بيشتر از هر نوع سوختي است. اما اگر بازارهاي نفت کوچک شوند، رقابت براي مشتريان به‌خصوص در آسيا که 40 درصد از عرضه جهاني فعلي نفت را مصرف مي‌کند، تشديد خواهد شد. اين تغيير گرايش در سياست انرژي که تحت تاثير شيوع کوويد 19 روي داده، ممکن است اوپک به‌خصوص اعضاي خاورميانه‌اي اين گروه را وادار کند به بررسي استراتژي سرمايه‌گذاري خود و روابط ژئوپليتيکي با مشتريان اصلي‌شان بپردازند. بسياري از اعضاي اوپک علاوه بر صادرات بخش اعظمي از نفتشان به آسيا، حضور رو به رشدي در بخش پايين‌دستي داشته و وارد قرارداد براي پالايشگاه و پايانه‌هاي نگهداري نفت شده‌اند.

روابط چين با اوپک

اعلام سياست چين براي خنثي‌سازي انتشار کربن که البته بدون جزئيات بوده، ممکن است به ضرر اکثر توليدکنندگان اوپک که حدود 60 درصد از نفت اين کشور را تامين کرده و روي رشد تقاضاي بزرگترين واردکننده نفت جهان حساب مي‌کنند، تمام شود. اگرچه تحليل‌گران نسبت به جدي بودن تصميم اخير چين ترديد دارند اما به گفته واندانا هاري، موسسه شرکت مشاوره انرژي واندا اينسايت، توليدکنندگان خاورميانه‌اي عضو اوپک دلايل زيادي براي نگراني در خصوص بازار چين طي يک دهه آينده يا اين حدود دارند. شرکت بريتيش پتروليوم گزارش دورنماي انرژي را که يکي از گزارش‌هاي مورد توجه صنعت به شمار مي‌رود، در 14 سپتامبر پيش از اعلام تصميم چين براي طرح‌هاي خنثي‌سازي انتشار کربن منتشر کرد و در آن پيش‌بيني کرد تقاضاي چين براي مايعات نفتي در پنج سال آينده به دليل کارآمدي مصرف و استفاده از سوخت‌هاي جايگزين، به پيک خود خواهد رسيد. تحت تدابير سياست انرژي سخت‌گيرانه چين، مصرف نفت اين کشور از 13 ميليون بشکه در روز در سال 2018 به شش ميليون بشکه در روز تا سال 2050 کاهش پيدا خواهد کرد و تحت سناريوي خنثي‌سازي انتشار کربن، به چهار ميليون بشکه در روز مي‌رسد. به گفته واندانا هاري، روابط دوجانبه ميان اوپک و چين ممکن است قوي بماند اما توليدکنندگان اين گروه بايد خود را براي ضعيف شدن بازار آماده کنند. همچنان که چين محور رشد اقتصادي را از توليد صنعتي به خدمات تغيير مي‌دهد، اين احتمال وجود دارد که تقاضاي اين کشور براي نفت تا چند سال ديگر به پيک خود برسد. بر اساس گزارش پلاتس، مطمئنا بسياري از اعضاي اوپک با آگاهي از تغيير رفتارهاي جهاني در خصوص تغييرات جوي، طي سال‌هاي اخير به سرمايه‌گذاري در تجديدپذيرها پرداخته‌اند اما بدون ترديد نفت منبع اصلي ارتزاق اعضاي اوپک مانده است.