فراموشی فرونشست زمین در شیوع کرونا

سازمان زمين‌شناسي و اکتشافات معدني کشور سالانه گزارشي از وضعيت فرونشست زمين در ايران تهيه و منتشر مي‌کند که با استناد به آن مي‌توان وضعيت فرونشست زمين را رصد کرد. با توجه به خشکسالي‌هاي چند سال اخير در کشور، وضعيت دشت‌هاي ما از نظر پديده فرونشست مناسب نيست به طوري که در تهران فرونشست 90 برابر استاندارد جهاني است. اين در حاليست که اين زمين‌ها ديگر به حالت اوليه خود بر نمي‌گردند و تنها کاري که مي‌توان کرد اين است که نگذاريم بيشتر شود. گزارش سالانه سازمان زمين شناسي نشان مي دهد که هيچ بهبودي در اين وضعيت رخ نداده، اينها هيچ وقت کم نمي‌شود اما اتفاقي که مي‌تواند بيفتد اين است که از اين بيشتر نشود يا دشت‌هاي ديگر درگير فرونشست نشوند. در واقع علايمي مبني بر اينکه پديده فرونشست در کشور در حال کاهش است نمي‌بينيم و اکنون در گزارش‌ها رکوردي شکسته نشده اما تعداد دشت‌هايي که درگير پديده فرونشست هستند در حال افزايش است. آيا بارندگي‌هاي دو سال اخير تاثيري در کند شدن اين پديده داشته، درست است که بارندگي ها توانست تا حدودي وضعيت تالاب‌هاي کشور را بهبود بخشد و روند ميزان افت سطح آب‌هاي زيرزميني را مقداري کندتر کنند اما آنقدر وضعيت محيط زيست و منابع آبي ما ناگوار است که با چنين شوک‌هايي نمي‌توانيم انتظار داشته باشيم همه چيز درست شود. امسال علاوه بر بارندگي‌ها، کوويد19 را هم داشتيم که اين هم سبب شد تا مقداري وضعيت تاب آوري محيط زيستي، تنوع زيستي و زاد و ولد بهبود يابد اما همه اينها مانند يک مسکن مي ماند، اکنون شاهد اين هستيم که ميزان آتش‌سوزي‌ها در رويشگاه‌هاي جنگلي به طرز بي‌سابقه‌اي افزايش يافته و اين نکته بسيار نگران کننده براي کشوري است که فقط هفت درصد مساحت آن را جنگل فرا گرفته است. همچنين شاهد افزايش ملموس زباله‌هاي پلاستيکي، ماسک و زباله‌هاي عفوني بيمارستاني هستيم که همه آنها مي‌توانند منابع آب و خاک ما را در بلند مدت آلوده کند بنابراين براي اينکه به پديده ديگري مانند فرونشست براي کشور رقم نخورد بايد شرايط کنوني را به درستي مديريت کنيم و از فرصتي که پيش آمده به نحو مطلوبي بهره ببريم. روند بيايان زايي در کشور با شتاب نگران‌کننده‌اي پيش مي‌رود که افت حاصلخيزي خاک، کاهش توليد، افزايش روستاهاي متروکه شده، افت آب‌هاي زيرزميني، نشست زمين و افزايش توليد گرد و غبار برخي نشانه‌هاي بياباني شدن است که استفاده بدون مديريت از منابع آبي و پاک تراشي جنگل‌ها مي‌تواند آن را سرعت ببخشد. براي اينکه بدانيم وضعيت محيط زيستي کشور در چه شرايطي قرار دارد به گزارش SOB( گزارش وضعيت محيط زيستي کشور) نياز داريم، در واقع گزارشي است که سازمان حفاظت محيط زيست موظف است هر دو سال يکبار آن را ارائه دهد اما چندسالي است که اين گزارش تهيه نمي‌شود که در اين شرايط کارگزاران و برنامه‌ريزان کشور نمي‌توانند ارزيابي دقيقي از وضعيت مولفه‌هاي بيايان‌زايي و محيط زيستي کشور داشته باشند که آيا روند مثبت يا نگران کننده است.