نقدینگی در بازار سکه و ارز نمی‌ماند

اولا يک نکته بديهي وجود دارد و آن نکته اين است که اگر بانک مرکزي يا مقام پولي مي‌توانست جلوي افزايش نرخ دلار را بگيرد، حتما تاکنون چنين کاري را انجام داده بود. وجه مشترک همه دولت‌هاي گذشته اين بوده است که زماني‌که دولت را تحويل مي‌گيرند و زماني‌که دولت را تحويل داده‌اند، نرخ دلار چه عددي بوده است؟ به عبارت ساده‌تر اين يک شاخص مورد افتخار دولت‌هاي مختلف است که بتوانند نرخ دلار را کنترل کرده يا حتي اگر بتوانند تثبيت کنند. اينکه نرخ دلار افزايشي است چه از منظر سياسي و چه از نظر اقتصادي به نفع دولت محسوب نمي‌شود. از نظر سياسي طبيعي است که به نفع نباشد چون اثرگذار بر همه شاخص‌هاي ديگر است از نظر اقتصادي هم ممکن است به ميزان بسيار ناچيز خود دولت هم ارز بفروشد ولي وقتي اثرگذار در نرخ تورم است باز هم دستاورد مناسبي براي دولت نيست. بنابراين بايد به علل افزايش نرخ نرخ ارز و سکه بپردازيم. وقتي در اقتصاد خلق پول صورت مي‌گيرد مهم هم نيست که اين خلق پول به خاطر افزايش دارايي خارجي است يا به دليل استقراض از بانک مرکزي يا به دليل افزايش مطالبات بانک مرکزي و بانک‌ها از دولت يا بدهي بانک‌ها و دولت به بانک مرکزي يا بدهي شرکت‌هاي بزرگ به بانک‌هاي کشور باشد، برآيند اين اتفاقات افزايش حجم پول در سمت عرضه پول خواهد بود. وقتي حجم پول زياد شد، متناسب با آن نه تنها توليد کالا افزايش پيدا نمي‌کند بلکه اقتصاد منقبض و کوچک مي‌شود. سال‌هاي 97 و 98 و در سال 99 سه سال پياپي است که اقتصاد ايران هم به دليل تحريم هم به دليل کرونا در حال کوچک شدن است. يعني ميزان توليد کم شده، اما ميزان پول در اقتصاد افزايش يافته است. حالا اين نقدينگي يک‌بار خود را در قالب شاخص تورم نشان مي‌دهد و يک‌بار ديگر اين نقدينگي به سمت بازارهاي مختلف به‌عنوان پناهگاه مي‌رود که ارزش خودش را از دست ندهد. از سال گذشت تا همين يکي دو ماه پيش همه اين پول به سراغ بازار سرمايه رفت. طبيعي است که بازار سرمايه و شاخص آن نمي‌توانست بالاي دو ميليون باشد. اگر دو ميليون را هم رد کرد نمي‌توانست بالاي سه ميليون برسد، اگر سه ميليون را هم رد مي‌کرد نمي‌توانست به بالاي چهار ميليون برسد. اين عدد‌هاي دور از واقعيت را به اين دليل ذکر مي‌کنم که حتما بايد پول از بازار سرمايه خارج مي‌شد و امروز اين پول خارج شده و به سمت بازار سکه و دلار آمده است. حتما دلار هم نمي‌تواند اين قيمت باشد. فرض کنيم اين قيمت هم باشد ولي بالاي 40 يا 50 هزار تومان نمي‌تواند برود، سکه هم به همين ترتيب نمي‌تواند به بالاي 20 ميليون تومان برسد. به همان دليلي که پول از بازار سرمايه خارج شد و به سمت اين دو بازار رفت به زودي پول از اين دو بازار هم خارج خواهد شد.