آرمان ملي - اميد کاجيان: نخستين مناظره انتخاباتي رياستجمهوري ميان دونالد ترامپ و جو بايدن برگزار شد. بديهي است که پس از اين مناظره نيز اظهارات متفاوتي بيان ميشود. طرفداران بايدن بعضا با ارائه نظرسنجيهايي، او را پيروز مناظرات انتخاباتي ميدانند و از سويي ديگر هواداران ترامپ معتقدند که اين ترامپ است که دست برتر را در اين مناظره داشته است. اين مناظره 90دقيقهاي که بدونآگهي بود، 35 روز مانده به انتخابات رياستجمهوري سوم نوامبر برگزار شد و دومين و سومين مصاف اين دو نامزد هم به ترتيب 15 اکتبر در ايالت فلوريدا و 22 اکتبر در ايالت تنسي خواهد بود. مثل مناظرههاي ديگر در انتخابات رياستجمهوري اين مناظره نيز پر بود از طعنه و کنايه. هر چند خيلي از خبرگزاريها به موضوع تنش ميان اين دو نفر اشاره دارند و اينکه بعضا گاهي دو طرف صدايشان بالا ميرفت تا جايي که فرضا مجري برنامه از ترامپ ميخواهد آرامتر سخن بگويد اما به نسبت مناظرات انتخاباتي ترامپ و هيلاري کلينتون حواشي کمتري داشت. ترامپ در مناظره با هيلاري کلينتون، حتي به فساد اخلاقي و رابطه با زنان متهم شد و از جايي به بعد مناظرههاي آن زمان به مناقشههاي شخصي و بعضا تلاش براي بيآبرو کردن يکديگر منتهي شد؛ اما دست آخر اين ترامپ بود که موفق به پيروزي در اين انتخابات شد. از همينرو اکنون اين پرسش مطرح است که تا چه ميزان مناظرههاي انتخاباتي ميتوانند در تعيين سرنوشت روسايجمهور دراين باره نقش داشته باشند.
آراي خاکستري کم شده است
محسن جليلوند کارشناس مسائل بينالملل در اين باره به «آرمان ملي» ميگويد: مناظرات انتخاباتي از دهه 60 بعد از ماجراي ترور جان اف کندي و آمدن ليندون بي. جانسون به مدت دودهه متوقف بود؛ به ويژه آنکه بعد از آن هم ماجراي واترگيت و رسوايي نيکسون پيش آمد و شرايط بهگونهاي پيش رفت که ترجيح بر آن شد تا کمتر انتخابات وارد مناظرههاي انتخاباتي شود. بعد از گذشت 20 سال اين مناظرهها در زمان جرالد فورد سي و هشتمين رئيسجمهور آمريکا و از دهه هشتاد دوباره از سرگرفته شد. وي ادامه داد: اساسا تلاش مناظرههاي انتخاباتي اين است که از طريق آن بتوانند آراي خاکستري را به سمت خود جلب کنند و در تمام اين سالها نيز همين اتفاق رخ داده است. جليلوند ميافزايد: اما آنچه در آمريکا رخ داده است اينکه از دهه 90 تا امروز روز به روز بخش خاکستري آرا کوچک و کوچکتر شده است. اين موضوع باعث شده نقش مناظرهها در تعيين سرنوشت روسايجمهور نيز کمتر شود، به عبارتي مردم آمريکا پيش از مناظرهها، تصميمشان را گرفتهاند. اين مناظرهها زياد تاثيري در رايشان نخواهد داشت و بيشتر آشنايي با برنامههاي کانديدايي است که ميخواهند به او راي بدهند. وي ميگويد: بخش خاکستري مردم امروز آمريکا از هميشه کوچکتر است و در حال حاضر نيز دو کانديدا در سه بخش سياست داخلي، سياست خارجي و مسائل اجتماعي سه مناظره جداگانه با يکديگر خواهند داشت و يک مناظره نيز به مناظره معاونان آنها با يکديگر اختصاص دارد. او ميگويد: در مناظره اخير هم مردم بيشتر معتقدند حرف جديدي مطرح نشده و دو طرف سعي در تخريب يکديگر داشتهاند و از اين رو اين موضوع زياد حائز اهميت نيست. جليلوند درباره اظهارنظرهايي که راجع به فرد پيروز يا شکست خورده مناظرات بيان ميشود ميافزايد: خيلي چيزهايي که براي مردم ما در اين باره مهم است براي آمريکاييها مهم نيست و برعکس. براي همين اساسا نميتوان استدلالها و نگاههايي را که ما از اين مناظره داريم به مردم آمريکا تعميم داد؛ چه بسا ما تصور کنيم بايدن بهتر بوده اما در ميان آمريکاييها ترامپ در اين مناظره بهتر ظاهر شده باشد. ديديم که در دوره قبل بيشترين و عجيبترين اتهامات به ترامپ وارد شد اما در نهايت او بود که پيروز اين انتخابات لقب گرفت.
نخستين مناظره چگونه بود
اما به هر روي نخستين مناظره بايدن و ترامپ را چگونه ميتوان ديد؟ اين نکتهاي است که مهدي مطهرنيا ديگر کارشناس مسائل بينالملل در اين باره به «آرمان ملي» ميگويد: مردم آمريکا چندان به صورت تخصصي وارد مسائل سياسي نميشوند و علاقهاي هم به آن ندارند، از همين رو به جاي بررسي جزئيات در مناظرهها صرفا گرايشهاي حزبيشان است که اهميت پيدا ميکند و بسياري از افراد براساس گرايشهاي حزبي خود رويکرد سياسي دارند. وي ادامه ميدهد: اما در عين حال شاهد نوع گرايش شديد رسانهها و اثرگذاري آنها بر افکار عمومي در آمريکا هستيم، در عين حال اکنون شبکههاي اجتماعي و اثرگذاري اين شبکهها روي افکار سياسي بيش از ساير رسانههاي آمريکاست. مطهرنيا ميگويد: برتري شبکههاي اجتماعي بر رسانههاي آمريکا در 2016 و بهرهبرداري به موقع ترامپ در مقام کانديداي منتقد وضع موجود در برابر هيلاري کلينتون توانسته افکارعمومي را به سمت ترامپ در جهت احياي مجدد قدرت و ثروت آمريکا بکشاند و اين موضوع بود که در مناظرهها خود را به نمايش گذاشت و اثر مناظرهها را افزايش داد. به عبارتي تغيير افکار عمومي پيش از مناظرهها اگر شکل بگيرد آن هنگام اثر مناظرهها را هم بيشتر ميکند. اما مناظره نخست اين دو کانديدا چگونه بود؟ اين کارشناس بيان ميکند: حزب دموکرات تلاش دارد به نژادپرستي، بحران اقتصادي، بحران کرونا و سياستهاي سردرگم ترامپ در عرصه داخلي و بينالمللي اشاره کند. در حاليکه ترامپ هنوز سياستهاي دموکراتها را در قالب عملکردهاي پيشين اوباما مورد هجمه قرار ميدهد و سعي ميکند موفقيتهاي پيشاکرونايي خود را در عرصه سياست داخلي و خارجي مطرح کند. اينجاست که سورپرايز انتخاباتي اهميت مييابد؛ اينکه آيا دموکراتها ميتوانند برگ برندهاي را در هفته منتهي به انتخابات نشان دهند يا اينکه ترامپ چنين ميکند؟ جمله برجستهاي که دموکراتها از مناظره نخست درآورده و به آن تکيه ميکنند، «خفهشو مرد» ي است که بايدن خطاب به ترامپ گفته است. از سويي ترامپ در اين زمينه با تلاش در جهت عصباني کردن بايدن به ميدان آمد و بايدن با دلقک خواندن و بيان خفهشو ترامپ در جايگاه معاون رئيسجمهور اوباما، شأن و منزلت رئيسجمهور کشورش را ناديده انگاشت و اين مساله در درازمدت ميتواند برضد او تمام شود. مطهرنيا در ادامه ميگويد: فراموش نکنيم وقتي ميت رامني در رقابت با اوباما از هزينه کردن ماليات شهروندان آمريکايي در عراق سخن گفت، اوباما قاطعانه پاسخ داد به عنوان رئيسجمهور آمريکا ميگويم که يک سنت از ماليات آمريکاييها در عراق استفاده نشده و رامني به احترام رئيسجمهور آمريکا آنچه را بيان کرد، ديگر ادامه نداد. از اين رو در مناظره نخست اگر چه در نظرسنجيها برخي محافل و رسانهها ميگويند بايدن برنده شده است اما ترامپ از همان جملاتي که به ظاهر بايدن را برنده کرده ميتواند عليه خود او بهره جويد و چهبسا همين الان نيز «خفهشو ترامپ» عليه بايدن نتيجه دهد.