قرهباغ؛ بازيگر يا بازيچه
اخبار منتشره در رسانههاي داخلي و خارجي از درگيري مجدد نيروهاي مسلح جمهوري آذربايجان و جمهوري خودخوانده قرهباغ با حمايت ارمنستان، حکايت دارد. استقلال اين جمهوري خودخوانده تاکنون تبعاتي منفي براي ثبات و امنيت منطقه داشته که بهطور اجمال بازگو ميشود.
-1 بحران قرهباغ موجب درگيري دو کشور درحال توسعه يعني آذربايجان و ارمنستان شد و نهتنها پيشرفت اقتصادي اين دو کشور را با موانع امنيتي مواجه کرد بلکه مردم اين دو کشور را در معرض جنگهاي خانمانسوز و بينتيجه قرار داده است.
-2 اين مناقشه باعث شد که پاي رژيم صهيونيستي به منطقه باز شود. رژيم اشغالگر قدس به طمع يافتن بازارهاي تسليحاتي جديد و تقويت نفوذ خود در منطقه، با فروش سلاحهاي مخرب به آذربايجان و ارمنستان، موجب تشديد رويارويي بين اين دو کشور شد. رژيم اشغالگر قدس سفارت خود در باکو را تاسيس کرد و به مقامات آذربايجان قول داد که لابي يهودي از مواضع اين کشور در مقابل ارمنستان حمايت کند؛ وعدهاي که نهتنها محقق نشد بلکه تقويت لابي ارمنستان در اسرائيل را در پي داشت.
-3 معضل قرهباغ باعث تقويت مناسبات ارمنستان و اسرائيل و تاسيس سفارت ارمنستان در تلآويو شد. درپي علني شدن لابي يهود براي گشايش سفارت ارمنستان در سرزمينهاي اشغالي فلسطين، موضوع فروش اطلاعات نظامي جمهوري آذربايجان به ارمنستان در رسانههاي منطقه جنجالبرانگيز بود.
-4 تلآويو با درآمدزايي از فروش تسليحات به آذربايجان و ارمنستان، توان مالي خود را براي تداوم نظاميگري و جنايت عليه مردم مظلوم فلسطين و بيثباتسازي کشورهاي سوريه و لبنان افزايش داد.
-5 ايجاد مناقشه قرهباغ، بهانه حضور آمريکا و اروپا در قفقاز و افزايش رقابت با روسيه بود. در واقع ادعاي غربيها بهويژه آمريکا به بهانه حل مناقشه قرهباغ و با هدف تامين امنيت انتقال انرژي و محاصره امنيتي روسيه و غارت منابع انرژي کشورهاي قفقاز جنوبي، صورت گرفت. امروز هم غرب با سرگرم کردن مردم و دولتهاي منطقه به تداوم بحران تلاش ميکند تا حضور خود را در اين منطقه تثبيت کند.
-6 روسيه حضور غرب در آسياي مرکزي و قفقاز را تهديدي براي امنيت و منافع اقتصادي خود دانست. بحران قرهباغ علتي براي نياز راهبردي آذربايجان و ارمنستان به روسيه شد و مسکو بهصورت پنهاني علاقهمند به تداوم وضع موجود در بحران قرهباغ است. طرفهاي درگير در مناقشه قرهباغ، نقش مسکو را براي رسيدن به توافق احتمالي انکار نميکنند و براي جلب رضايت کرملين، سياستهاي کلان خود را با منافع روسيه هماهنگ ميکنند.
-7 معمولا در پي بروز تنش نظامي ميان نيروهاي جمهوري آذربايجان و ارمنستان و بر اثر تبادل آتش، مناطق مرزي ايران هم در معرض آسيب قرار ميگيرند. در درگيري اخير هم يک راکت عملنشده به اراضي روستاي خلفبيگلو از توابع شهرستان خداآفرين در حاشيه ارس، اصابت کرد. اگرچه اين راکت، عمل نکرد و خسارت مالي و جاني نداشت اما تداوم مناقشه ميتواند بر امنيت مناطق مرزي جمهوري اسلامي ايران نيز اثر بگذارد.
مراتب بالا نشان ميدهد که جمهوري خودخوانده قرهباغ نه يک بازيگر بلکه يک بازيچه در منطقه براي تامين منافع غرب و رژيمصهيونيستي، تشديد رقابتهاي منطقهاي، عامل جنگ آذربايجان و ارمنستان، موجب تنفرافکني ميان آذريها و ارمنيهاي منطقه و جهان و تهديدکننده امنيت کشورهاي پيراموني است. مانع اصلي حل اين مناقشه نيز منافع آمريکا و رژيمصهيونيستي است.
