آرمان ملي- عليرضا پورحسين: در ارتباط با سفر اخير وزير خارجه عراق به تهران بايد گفت که اين سفر همزمان شد با چندين اتفاق مهم که يکي از آنها اين است که آمريکا در چند روز اخير اعلام کرده که قصد دارد سفارت خود را در بغداد تعطيل کند و اين کشور را در خصوص روابطش با رژيمصهيونيستي تهديد کرده است. برخي بر اين باور هستند که اين سفر در قالب سفرهاي عادي است که بين دو کشور در جريان است و بارها اينگونه سفرها انجام شده است که البته شيوع ويروس کرونا باعث شده که اين سفرها کمي محدودتر شود و در آينده نزديک هيات فني عراق به ايران سفر ميکند تا در مورد موضوع اروندرود و لايروبي آن و بحث راهآهن بين مقامات دو کشور رايزنيها و گفتوگوهايي صورت گيرد اما از سوي ديگر اين اولين سفر وزيرخارجه عراق به تهران پس از انتخابش بوده است و او حامل پيام شفاهي نخستوزير اين کشور در رابطه با آخرين تحولات منطقه، بررسي مهمترين تحولات احتمالي و بازتابهايي که ممکن است به دنبال داشته باشند براي رئيسجمهور ايران بود. وزارت خارجه عراق نيز اعلام کرد که در اين ديدار دو طرف در مورد روابط دوجانبه در تمامي زمينهها بحث و ريزاني کردند و فواد حسين از مواضع تهران در رابطه با عراق تقدير و تشکر کرد اما آنچه مشخص است روابط ايران و عراق دستخوش تحولاتي شده است که نياز به چکشکاريهاي زيادي دارد. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با کمال دهقاني فيروزآبادي، نايبرئيس کميسيون سياست خارجي مجلس دهم داشته است که در ادامه ميخوانيد.
تعدد سفرها و ديدارهاي مقامات ايران و عراق ريشه در چه مواردي دارد؟
بعد از سفر رئيسجمهور کشورمان به عراق و همچنين سفر متقابل آنها به ايران توافقهاي بسيار خوبي در راستاي منافع دو کشور در زمينههاي اقتصادي و سياسي شکل گرفته است. زماني که الکاظمي به ايران سفر کرد اما و اگرهاي زيادي در خصوص علل آن سفر مطرح شده بود که يکي از آنها وساطت عراق ميان ايران و عربستان بود اما مشاهده کرديم آنچه اصل سفر بود روابط فيمابين بود که محور تصميمگيريها قرار گرفت. تصميمگيريهاي که در خصوص همکاري در زمينه انرژي و ساير مسائل اقتصادي بهصورت پررنگتري در دستورکار قرار گرفت. بايد توجه کرد که امروز ايران و عراق به سطحي از تاثيرگذاري در منطقه رسيدهاند که تحولات منطقه قطعا به محور مذاکرات آنها تبديل ميشود. امروزه ايران و عراق يک نسبتي با يکديگر دارند که منافع آنها به نحوي با يکديگر همپوشانيهايي دارد بنابراين بايد در اين خصوص نيز توافق داشته باشند و در همين راستا رفتوآمدهاي متعدد ميان طرفين صورت ميگيرد.
آيا عراق ميتواند تعادل را در روابط خود با ايران و ايالاتمتحده برقرار کند؟
بايد توجه کرد که جمهوري اسلامي ايران هيچگاه در سياست داخلي عراق دخالت نکرده است و همواره به تصميمگيريها و تماميت ارضي اين کشور احترام گذاشته است و در راستاي حفظ آن نيز گام برداشته است. عراق همواره روابط و سياستهاي داخلي و خارجي خود را در داخل ترسيم کرده است. ايران نيز همواره با توجه به منافع ملي خود و احترام به همسايهها با آنها مراوده داشته است. ايران هيچگاه به مسائل داخلي ايران ورود نميکند اما همواره تلاش ميکند بهترين رابطه را با کشور عراق داشته باشد و اين در خصوص تمامي همسايگان صدق ميکند. عراق بايد مشاهده کند که منافع خود را در چه مواردي ميبيند و در همان راستا گام بردارد و قطعا در اين زمينه نيز هوشمندانه عمل خواهند کرد و ميتوانند دوست را از دشمن تشخيص دهند. ايران و عراق اشتراکات زيادي دارند و قطعا اين اصل مانع از کاهش روابط دو کشور خواهد شد. آنچه به نظر ميرسد در آينده نيز تعاملات دو کشور افزايش مييابد و به تبع آن نيز روابط بهتري خواهند داشت.
آيا تهديد آمريکا مبني بر تعطيل کردن سفارتش در عراق منجر به اين خواهد شد که عراق تن به خواستههاي آمريکا دهد؟
معمولا کشورهايي که دموکراسي در آنها حاکم است و حرف اول را مردم در آنها ميزنند و مردمسالاري در آنها حکمفرماست، آمريکا نميتواند با اعمال فشار نظر آنها را تغيير دهد. پس از ترور سپهبد سليماني صحبتهايي مبني بر اخراج شدن نيروهاي آمريکايي از عراق مطرح شد. بايد توجه کرد که اين تصميم پارلمان عراق و خواست ملت اين کشور بود و نشان داد که دموکراسي حاکم در عراق اين اقدامات آمريکا را نميپذيرد. امروزه کشورهايي رابطه خود را با رژيم صهيونيستي بهبود بخشيدهاند و به منافع مردم مسلمان فلسطين پشت پا زدهاند که دموکراسي در آنها حاکم نيست و سياستهاي ديکتهشده ايالاتمتحده را به صورت کامل اجرا ميکنند. هر موقع که آمريکا احساس ميکند که به آنها نياز دارد همچون گاو شيرده از آنها بهرهبرداري ميکند. امروزه امارات و بحرين دقيقا نمونه بارز اين قبيل کشورها هستند که افکار عمومي عملا هيچ جايگاهي در اين کشورها ندارند و در هيچ تصميمگيري دخيل نيستند. به همين دليل امروز آنها برخلاف ميل مردم خود دست به اين اقدام زدهاند. امروز ملت منطقه به هيچ عنوان سياستهاي نژادپرستانه اين رژيم را قبول ندارند و عملا آن را ضد خود ميدانند. بنابراين بعيد به نظر ميرسد که ملت بيدار عراق زير بار اين فشارهاي آمريکا برود و به تبع آن نيز دولت عراق تسليم فشارهاي آمريکا نخواهد شد. آمريکا اين اقدامات را در راستاي منافع خود انجام ميدهد تا به صورت نمادين نشان دهد که توانسته است صلحي برقرار کند تا از آن به نفع خود در انتخابات استفاده کنند.