معاون دفتر بيماريهاي غيرواگير وزارت بهداشت بيماريهاي قلبي را شايعترين علت مرگ و مير در دنيا خواند و گفت: حتي در شرايطي که بيماري کرونا کشتار ميکند، اما باز هم مرگ بر اثر بيماريهاي قلبي در صدر است.دکتر عليرضا مهدوي با اشاره به شعار روز جهاني قلب مبني بر «با تمام وجود از سلامت قلب مراقبت کنيد»، گفت: بيماريهاي قلبي شايعترين علت مرگ و مير در کل دنيا است؛ به شکلي که حتي در شرايطي که بيماري کرونا کشتار ميکند، اما بازهم مرگ بر اثر بيماريهاي قلبي در صدر است.وي افزود: اين در حالي است که اگر بيماران قلبي-عروقي به کرونا مبتلا شوند، احتمال مرگومير هم در ميان آنها افزايش خواهد يافت. در کشور ما هم بيش از نيمي از مرگ و ميرها به دليل بيماريهاي قلبي-عروقي است.مهدوي درباره اقدامات وزارت بهداشت براي مقابله با بيماريهاي قلبي، اظهار کرد: سالهاست براي بيماريهاي زمينهاي ديابت و فشارخون برنامهريزي کردهايم و با غربالگري مبتلايان به اين دو عارضه اقدام به ارائه خدمات سطح يک ميکنيم. از سال 1395 به بعد نيز تعيين خطر بيماريهاي قلبي-عروقي در دستور کار قرار گرفته است؛ يعني افراد را از نظر ميزان احتمال اينکه در 10 سال آينده سکته کشنده يا غيرکشنده قلبي يا مغزي داشته باشند، بررسي ميکنيم؛ بر اساس سنجش ميزان خطر مداخلاتي انجام ميدهيم.
کد 247 و مديريت سکتههاي حاد قلبي
وي با اشاره به برنامه مديريت سکتههاي حاد قلبي در قالب کد 247، تصريح کرد: معناي کد اين است که خدمات ما 24 ساعته و در هر 7 روز هفته براي سکتههاي قلبي داير و فعال است.معاون دفتر بيماريهاي غيرواگير وزارت بهداشت با تاکيد بر لزوم پيشگيري از بيماريهاي قلبي، ادامه داد: پيشگيري از اين بيماري به جز تعيين خطر، تا حد زيادي وابسته به تغيير سبک زندگي، اصلاح تغذيه، وزن و... است.وي افزود: روز جهاني فشار خون در ماه مي بود، اما به دليل بيماري کوويد19، انجمن بينالمللي فشارخون برنامه را به تعويق انداخت و مقرر شد روز جهاني فشار خون در تاريخ 26 اکتبر برگزار شود، در ايران تصميم گرفتيم از روز جهاني قلب تا فرارسيدن روز جهاني فشار خون در تاريخ جديد، فعاليتهاي مجازي گستردهاي در راستاي مقابله با بيماريهاي قلبي داشته باشيم. از سوي ديگر روز جهاني ديابت در ماه نوامبر قرار دارد که فعاليتهايي نيز در آن زمان انجام ميشود.مهدوي ادامه داد: در نظر داريم کمپيني براي فعاليت بدني داشته باشيم. در شرايطي که باشگاهها رسما تعطيل هستند و مردم هم احتمال دارد کمتر ورزش کنند، اين کمپين نقش مهمي دارد. نکته حائز اهميت اما آن است که بيماري کوويد19 سبب شده خدمات بيماريهاي غيرواگير، مراقبتها، غربالگري و... کاهش يافته است. شايد در ابتدا تصور ميکرديم بساط کرونا يکي دو ماهه برچيده ميشود، اما اکنون ميبينيم بايد مدتي با بيماري زندگي کنيم.
کمتحرکي و عوارض چاقي
وي با اشاره به عوارض چاقي بر بدن، تاکيد کرد: چاقي ميتواند عاملي براي بروز بيماريهاي سختي باشد که خانهنشيني و کمتحرکي به آن دامن زده است؛ هم قرنطينه و هم خانه نشيني و بيتحرکي را بايد در تعادل قرار دهيم.مهدوي ميزان مرگ به علت بيماريهاي قلبي - عروقي را در هر 100 هزار نفر جمعيت با توجه به داده هاي نظام ثبت مرگ وزارت بهداشت 44 درصد در کل جمعيت، اعلام کرد و افزود: اين آمار مربوط به آخرين پژوهشها در سال 1395 است. در دنيا نيز طبق آمار سلامت جهاني 63 درصد مرگها به علت بيماريهاي غيرواگير رخ داده است. سهم بزرگي از مرگ ها 9/17 ميليون مرگ ناشي از بيماري هاي قلبي- عروقي است. از اين ميان مرگ بيش از 14 ميليون نفر به علت بيماري سکتههاي قلبي و مغزي و مابقي به علت ساير بيماريهاي قلبي- عروقي است. همچنين پيشبيني ميشود ميزان مرگهاي قلبي-عروقي تا سال 2030 به 3/23ميليون نفر برسد، اين در حالي است که 10درصد بار جهاني بيماريها ناشي از بيماريهاي قلبي- عروقي است.
علت يکسوم مرگها در کشور
وي با اشاره به مطالعه سيماي مرگومير در 30 استان کشور در سال 1394، ادامه داد: درحال حاضر شايع ترين علت مرگومير در جامعه با بيش از يکسوم مرگها در کشور، ناشي از بيماريهاي قلبي- عروقي است که از اين ميان عمده مرگها به علت سکتههاي قلبي حدود 21درصد، سکته مغزي حدود 10 درصد و بيماريهاي ناشي از فشارخون بالا حدود 4 درصد رخ داده است.مهدوي ادامه داد: در بررسي عوامل خطر بيماريهاي غيرواگير در سال 1395 در افراد 18 سال و بالاتر دريافتيم حدود 5/8 درصد ديابت، 20 درصد کلسترول خون بالا و 37 درصد تريگليسيريد خون بالا دارند. در افراد 18 سال و بالاتر مشخص شد 56 درصد دچار اضافه وزن و چاقي، 24 درصد دچار چاقي، 56 درصد دچار کم تحرکي هستند. همچنين دريافتيم 4/9 درصد اين افراد دخانيات مصرف ميکنند و تنها 42 درصد مصرف مطلوب سبزي و 5/17 درصد مصرف مطلوب ميوه دارند و 11 درصد نيز مصرف نمک بيش از حد مطلوب دارند. ترديدي وجود ندارد که عوامل مشخصي زمينه بروز اين دسته از بيماريها را بهوجود ميآورند که عمدهترين اين عوامل شامل جنس مذکر، سابقه خانوادگي دال بر وجود بيماري قلبي- عروقي، فشارخون بالا، استعمال دخانيات و وجود بيماري ديابت و اختلال چربيهاي خون هستند.وي با اشاره به آغاز فعاليت اداره کل بيماريهاي غيرواگير در حوزه معاونت بهداشت از سال 1370، گفت: اين اداره کل مبادرت به تهيه طرح کشوري پيشگيري و کنترل بيماري فشار خون بالا کرد که از سال 1373 در خدمات مراقبت هاي اوليه بهداشتي شبکههاي بهداشتي درماني مناطق روستايي کشور اجرا ميشود. اين طرح از بهمن ماه 1383 تحت عنوان طرح کشوري پيشگيري و کنترل ديابت و فشارخون بالا به صورت يکپارچه در نظام سلامت در سطح روستاها ادغام يافت و پس از آغاز طرح تحول سلامت از سال 1395 تحتعنوان برنامه ايراپن -مجموعه مداخلات اساسي پيشگيري از بيماريهاي غيرواگير در نظام مراقبتهاي اوليه بهداشتي- IraPEN در قالب خدمات نوين سلامت در بستههاي خدمات مراقبت هاي اوليه بهداشتي سطح يک ادغام شد.مهدوي تاکيد کرد: همچنين پايش بيماريهاي غيرواگير و عوامل موثر بر آنها و ارزشيابي ميزان پيشرفت برنامهها مورد توجه جدي خواهد بود.