تداوم بازي با منافع ملي؛
ماشه تندروهاي داخلي به کدام سو نشانه رفته؟
ماجراي سناريوي تبليغات انتخاباتي ترامپ با بازگشت تحريمهاي سازمان ملل با توهم «مکانيسم ماشه»، به جديدترين موضوع براي تخريب دولت و سياستهاي رسمي کشور از سوي برخي جريانهاي تندرو اصولگرا تبديل شده است. ساعاتي پس از بامداد يکشنبه 30 شهريور که آمريکاي مغلوب در شوراي امنيت، به تنهايي بازگشت غيرقانوني تحريمهاي پيشين مرتبط با برنامه هستهاي را اعلام کرد، آنچه در فضاي سياسي کشور رخ داد از منظر منافع ملي قابلتامل است. با وجود عدمهمراهي شوراي امنيت سازمان ملل و کشورهاي مهم اتحاديه اروپا با تصميم مخالف عرف بينالملل آمريکا و نيز پاسخ مستدل دستگاه ديپلماسي کشورمان، آنچه باعث نگراني و ابهام است، تندرويهايي است که از آن زمان تاکنون از سوي برخي رسانههاي اصولگرا مشاهده ميشود؛ آنهم در شرايطي که واکنشهاي بينالمللي و موضع دبيرکل سازمان ملل خبر از شکست و ناتوانايي آمريکا براي برقراري مکانيسم ماشه ادعايي دارد و واکنش وزارت امور خارجه نيز بيانگر رويکرد هوشمندانه و منطبق با منافع ملي به دور از هرگونه برخورد احساسي است؛ آنجا که اين وزارتخانه با يادآوري اينکه آمريکا «به دروغ» مدعي بازگشت قطعنامههاي تحريمي شوراي امنيت ملل متحد عليه ايران است، تاکيد کرد «چنانچه آمريکا راسا يا با همکاري معدود دستنشاندههاي» خود اقدامي در راستاي اين تهديدها انجام دهد، با «واکنش جدي ايران» مواجه خواهد شد. سفير و نماينده دائم جمهوري اسلامي ايران در سازمان ملل نيز در نامهاي به دبيرکل سازمان ملل و رئيس شوراي امنيت يادآور شد که آمريکا ديگر عضو برجام نيست و هيچ حقي براي توسل به روند يادشده ندارد. رئيس جمهوري روز يکشنبه (30 شهريور) با بيان اينکه طبق پيشبيني روزهاي گذشته، امروز به عنوان يک روز به يادماندني در تاريخ ديپلماسي کشور خواهد بود، بار ديگر تاکيد کرد «روندي که آمريکا براي تحميل مجدد تحريمهاي شوراي امنيت عليه ايران آغاز کرد، امروز به نقطه شکست خود رسيده است».اما مطابق روندهاي مشابه، متاسفانه رسانههاي اصلي جريان تندروي مخالف دولت بازهم بهانهاي براي تخريب و از آن مهمتر بيتوجهي به منافع ملي را در دستور کار خود قرار دادهاند؛ از يک سو دولت و وزارت امور خارجه را متهم ميکنند که ماشه سلاح را «به دست دشمن داده و آن را به تصويب شوراي امنيت هم رسانده است» و از طرف ديگر معتقدند ماندن در برجام نهتنها «بيهوده و عبث است» بلکه استفاده طرف مقابل از مکانيسم ماشه «تنها سهم ايران از برجام» بوده است! و در ادامه، اين نسخه نگرانکننده را در شرايط حساس کنوني ميپيچند: «اگر در اقدامي پيشدستانه سر مار بر سنگ کوبيده نشود، در آينده بايد بهاي سختتري پرداخت شود و يقينا تکيه به عصاي اروپا و سادهانگاري در برابر آمريکا، تکرار اقدامات فريبکارانهاي است که برنامهريزي شده است».اين قبيل توصيههاي خطرناک در شرايطي است که بسياري از کارشناسان معتقدند توسل ترامپ به مکانيسم ماشه، چيزي جز يک مانور سياسي در آستانه انتخابات رياستجمهوري آمريکا و لابيهاي صهيونيستي و عربي در ايالات متحده نبوده و همراهي ناآگاهانه داخليها با تيم ترامپ که تلاش ميکند اين مانور را با موج گسترده تبليغاتي همراه کند، مايه شگفتي و تاسف است. اين جريان بدون توجه به سياستهاي کلي نظام که مورد تائيد رهبر معظم انقلاب است، برجام را «توافقنامهاي پايمال شده» توصيف ميکند و هر تحليل ديگري را از سوي رسانههاي مستقل بهويژه تاکيد بر مزاياي ناهمراهي اروپا با آمريکا در اين ماجرا، «تحريف واقعيت از سوي رسانههاي زنجيرهاي» و اقدامي براي «بزک اروپاي حقهباز» ميداند؛ غافل از اينکه آمريکا بهواسطه ناهمراهي متحدانش در شوراي امنيت، حقيقتا در انزواي بيسابقهاي در صحنه ديپلماتيک قرار گرفته و اين مهم جز با سياستورزي حرفهاي و هوشمندانه دستگاه ديپلماسي دولت حاصل نشده است. اين جريان رسانهاي تا آنجا پيش رفته که هر طرحي در مقابل فعالسازي مکانيسم ماشه را «که حاوي لغو تعهدات ايران در حوزه نظارتها و بازرسيهاي بيسابقه آژانس، اخراج بازرسان آژانس و برچيدن دوربينهاي نظارتي آژانس نباشد» در عمل «بيثمر و يک نمايش پوچ سياسي» توصيف کرده يا «پايان صبر استراتژيک» در واکنش به اقدام غيرقانونيآمريکا براي بازگرداندن تحريمهاي شوراي امنيت را ضروري ميداند، غافل از اينکه رهبر معظم انقلاب بارها از جمله در شهريور 97 در ديدار با اعضاي دولت تاکيد کردند، برجام وسيلهاي براي حفظ منافع ملي ما است و تا زماني که منافع ما را تامين کند بايد حفظ شود و صراحتا فرمودند «از من هم گاهي سوال ميشود که شما گفتي که برجام را آتش ميزني، چرا آتش نزدي؟ علتي که آتش نزديم همين بود که گفتيم شايد بشود منافع ملي را با آن تأمين کرد؛ والا اگر آدم بفهمد که منافع ملي تأمين نميشود، ما هم آتش زدن را بلديم». در همين ديدار مهم که دو سه ماه بعد از خروج آمريکا از برجام صورت گرفت، ايشان چندين بار بر حمايت از دولت تاکيد و همگان را به ويژه کساني که «بيرون گود ايستادهاند» را به درک مشکلات دولت سفارش کردند؛ دولتي که در سه سال سخت اخير، به اذعان دوست و دشمن، گامهاي هوشمندانهاي در حوزه سياست خارجي برداشته و لازم است در همين چارچوب حرکت کند تا بهانه به دست ترامپ- نتانياهو ندهد. در اين اوضاع به نظر ميرسد تندروهاي داخلي به جاي نشانهگيري ماشه تخريب و هجمه به سمت دولت، لازم است قدري تامل کرده و سخنان بسيار مهم و معنادار (دوشنبه 31 شهريور) رهبر معظم انقلاب در مراسم بزرگداشت هفته دفاع مقدس را که باز هم بر «عقلانيت و تدبير» صحه گذاشتند، مرور کنند.