مخاطرات کاهش آب دریای خزر

آب درياي خزر در حال کاهش است، چون قسمت شمالي کم عمق بوده و به دشت و جلگه تبديل شده است. درياي خزر هميشه نوسان داشته است و چندين سال آب آن بالا و چندين سال آب آن پايين مي‌رفته است. تراز آب درياي خزر در سال‌هاي اخير کاهش يافته است، درياي خزر در بخش‌هاي عميق به محيطي مرده تبديل مي‌شود. آب و هواي اين منطقه متاثر از سامانه‌هاي جوي است که از طريق اقيانوس اطلس شمالي و درياهاي شرقي آن، اقيانوس منجمد شمالي و سيبري شکل مي‌گيرد. درياي خزر توسط رشته کوه قفقاز در غرب احاطه شده است که به نوبه خود باعث تغييرات منطقه‌اي آب و هوايي مي‌شود. در سال 1354 آب درياي خزر خيلي پايين رفته بود که بيشتر ضرر آن شامل حال روسيه شد. اتحاد جماهير شوروي بايد در سال 54 چندين کانال در چندين دره احداث مي‌کرد که آب به درياي خزر بياورد، اما چون هزينه آن زياد بود اين کار را انجام نداد و جاي آن از 125 بمب اتم در کوه‌ها و دره‌ها استفاده کرد تا آب به درياي خزر بياورد. دوباره تاکيد مي‌کنم درياي خزر هميشه نوسان داشته است، ولي اوج نوسان که باعث خشکسالي آن شده به گرم شدن کره زمين برمي‌گردد. منشا درياي خزر اقيانوس نيست، کوه است. وقتي کره زمين گرم مي‌شود به تبع برف هم کم مي‌بارد و از آب در دريا خبري نيست. ضرر خشک شدن آب درياي خزر بيشتر شامل حال کشورهاي شمالي مانند روسيه و قزاقستان که عمق کمي دارند مي‌شود، ولي چون بيشترين عمق درياي خزر براي ايران است، ما کمتر دچار تبعات خشکي درياي خزر مي‌شويم. همچنين ترکمنستان هم ضرر مي‌بيند، چون وقتي درياي خزر پر آب است، مقداري از آب اين دريا از قسمت شرق ترکمنستان به خليج قره‌بغاز مي‌ريزد. وقتي آب درياي خزر کم مي‌شود ماهي خاويار بي‌خانمان مي‌شود، چراکه ماهي‌ها در رودها تخم‌ريزي مي‌کنند، چون محل زندگي ماهي خاويار خليج گرگان است و خشکي درياي خزر روي خليج گرگان نمود پيدا مي‌کند. در نتيجه نسل ماهي خاويار از بين مي رود. روس‌ها بايد از خشک شدن درياي خزر جلوگيري کنند و بايد روسيه و قزاقستان از هر طريقي آب را به درياي خزر برگردانند. اکنون وضعيت به‌گونه‌اي است که کشتي‌ها از يک جايي به بعد نمي‌توانند از ايران به قزاقستان بروند، چون دريا خشک شده است. با خشک شدن درياي خزر ميانکاله خليج گرگان و تالاب انزلي خشک مي‌شوند و اثرات بدي روي محيط زيست مي گذارند.