انسجام اوپک؛ ثبات بیشتر بازار جهانی نفت

وزير نفت ايران با درخشان ناميدن تاريخ اوپک، بر ضرورت ادامه همکاري اين سازمان تاکيد کرد و گفت: انسجام بيشتر اوپک هميشه ثبات بيشتر بازار جهاني نفت را به دنبال داشته است. به گزارش ايسنا، بيژن زنگنه در گفت‌وگو با بولتن ويژه 60 سالگي سازمان کشورهاي صادرکننده نفت (اوپک) به پرسش‌هاي دبيرخانه اين سازمان پاسخ گفت. وزير نفت در پاسخ به اين پرسش که ارتباط تاريخي ايران با اوپک چيست و چه تاثيري بر توسعه‌اش دارد؟ گفت: ملي‌شدن صنعت نفت در ايران از سوي دولت دکتر مصدق نقطه عطف مهم در تاريخ صنعت نفت اين کشور است. اگرچه اين تحول مهم تاريخي تحت تاثير کودتاي 1953 ميلادي قرار گرفت، اما ايده مقابله با سلطه شرکت‌هاي نفتي و تلاش‌هاي انجام‌شده براي دستيابي به استقلال صنعت نفت زمينه همکاري ميان پنج کشور بزرگ توليدکننده نفت براي مقابله با سلطه هفت شرکت بين‌المللي نفتي (معروف به هفت خواهران) را فراهم کرد. اين امر سرانجام سبب تاسيس اوپک شد. ‌به دنبال تاسيس اوپک در سال 1960 ميلادي و حضور ايران به‌عنوان يکي از اعضاي بنيانگذار اين سازمان، روند ملي شدن صنعت نفت احيا شد و کشورهاي عضو اوپک از جنبش صنعت نفت ايران الهام گرفتند. اين مساله بر انعکاس و رويکرد ملي شدن صنايع نفت کشورهايشان تاثير بيشتري گذاشت. او ادامه داد: تشکيل و تاسيس اوپک با هدف تأمين منافع کشورهاي عضو و صنعت نفت آنها مهم‌ترين نقطه عطف تاريخ سازمان است. مطابق ماده 2 اساسنامه اوپک، هدف اصلي اين سازمان هماهنگي و يکپارچه‌سازي سياست‌هاي نفتي کشورهاي عضو و تعيين بهترين روش براي حفاظت از منافع آنها به‌صورت فردي و جمعي است. به‌طور کلي، فلسفه تاسيس اوپک حمايت از اعضاي آن و حفظ ثبات بازار است. زنگنه درباره تاثير توافقنامه همکاري و منشور همکاري بر عملکرد اوپک در قامت يک سازمان بين‌المللي، اظهار کرد: اعلاميه همکاري (DoC) نتيجه نشست مشترک وزيران کشورهاي اوپک و غيراوپک در 10 دسامبر 2016 بود و بر اساس اصول اساسي همکاري، ثبات و پايداري است. اين توافقنامه روابط نمونه‌اي بين اوپک و کشورهاي توليدکننده نفت غير اوپک براي حمايت و حفظ ثبات پايدار در بازار جهاني نفت برقرار کرده است. اوپک عامل اصلي اين همکاري در ميان 23 کشور توليدکننده نفت براي تحقق اهداف مشترک آنهاست. کشورهاي عضو اوپک ضمن تاکيد بر ضرورت حفظ وحدت و استقلال سازمان، بنيان لازم را براي گسترش همکاري با توليدکنندگان غير اوپک در چارچوب توافقنامه همکاري فراهم کرده‌اند. با وجود تلاش‌هاي جمعي براي ايجاد ثبات در بازار جهاني نفت، اوپک در مقاطع مختلف تاريخي با حملات و اتهامات بعضي از مصرف‌کنندگان عمده روبه‌رو شده است. براي نمونه، هر زماني که با افزايش قيمت روبه‌رو شديم، اوپک به کارتل بودن متهم شده و هر زماني که قيمت‌ها کاهش يافته، اوپک به افزايش عرضه نفت براي تاثيرگذاري بر قيمت‌ها متهم شده است. در اين راستا، اصول حقوق بين‌الملل هيچ حمايت يا حفاظتي از اوپک يا اعضاي آن نمي‌کند و بيشتر کشورهاي عضو اوپک براي حفاظت از ثروت ملي خود و توسعه کشورهايشان راهي جز نفت ندارند. وزير نفت تصريح کرد: مهم‌ترين اهميت اوپک در آينده ارتقاي بيشتر همکاري و هماهنگي در داخل اوپک خواهد بود. با نگاهي به تاريخ درخشان 60 ساله اوپک، مي‌توان دريافت که انسجام بيشتر در اوپک هميشه سبب ثبات بيشتر بازار جهاني نفت شده است. هرگونه تلاش براي حل مسائل امنيتي کنوني در خاورميانه به ثبات بيشتر بازار نفت کمک مي‌کند و براي توليدکنندگان و مصرف‌کنندگان نفت مفيد است. به گفته او، چالش مهم اخير اوپک افزايش قدرت بازارهاي مالي در تعيين قيمت نفت و کنترل بازار نفت از طريق فعاليت‌هاي سوداگرانه بوده است. افزون بر اين، اوپک و کشورهاي عضو آن بايد هم از نظر تئوريک و هم از نظر عملي با استفاده از نفت به‌عنوان ابزاري سياسي براي فشار و تحريم کشورهاي توليدکننده نفت مخالفت و آن را محکوم کنند.