حدود دو ماه پيش خبري مبني بر عرضه خودرو در بورس کالا منتشر شد که به زعم مسئولان اين امر ميتواند نتايج خوبي براي کنترل قيمت اين کالاي مصرفي به دنبال داشته باشد. اما نقطه نظر اصلي کارشناسان کشف قيمت خودرو در بازار سرمايه آنهم با توجه به نوسانات نرخ آن و اختلاف قيمت خودرو در کارخانه با بازار آزاد است. گفتني است، طي يک ماه گذشته قيمت اين کالاي مصرفي از 30 ميليون تا 400 ميليون افزايش يافت و اين مهم زمينه را براي سودجويي سفتهبازان و دلالان بيش از پيش مهيا ساخت. احمد نعمتبخش- دبير انجمن خودروسازان ايران- هم چندي پيش در مصاحبهاي اذعان داشت: در صحبتهاي مطرحشده با رئيسجمهوري، انجمن مذکور پيشنهاد داده که با توجه به حمايت دولت از بازار سرمايه، بهتر است تدابيري اتخاذ شود تا خودروسازان هم به بورس کالا ورود و خودروهاي توليد داخل را در اين بورس عرضه کنند، بهعلاوه بايد قيمتگذاري دستوري حذف و فروش خودرو در حاشيه بازار انجام شود، يا ظرفيت بورس کالا براي عرضه خودرو مورد استفاده قرار گيرد.
نحوه عرضه خودرو در بورس کالا
محمدرضا پورابراهيمي- رئيس کميسيون اقتصادي مجلس- ضمن اعلام جزئيات طرح عرضه خودرو، اعلام کرد: قيمتگذاري خودرو ارتباط چنداني با محل عرضه ندارد بلکه بحث اصلي اين است که تغييرات نرخ ارز چه تاثيري در بهاي تمامشده توليد خودرو دارد. اين نماينده مجلس ادامه داد: بايد مشخص شود که از قيمت کنوني خودرو چه ميزان حباب بوده و افزايش توليد، تا چه ميزان ميتواند قيمتها را منطقي کند. براساس بررسيهاي انجام گرفته بخشي از تقاضاها که موجب افزايش قيمت شديد خودرو شده، بيشتر در حوزه سفتهبازي و سرمايهگذاري بوده و مصرفي نيست؛ به طوريکه در دنيا نه تنها خودرو کالاي سرمايهاي محسوب نميشود بلکه مانند برنج، يخچال و... مصرفي است. به گزارش ايلنا، او با اشاره به اينکه مشکلات کنوني نظام اقتصادي موجب شده است تا مردم به دنبال خريد کالاهاي مصرفي مانند خودرو براي سرمايهگذاري باشند، ادامه داد: ماداميکه تقاضاي غيرواقعي موجود در بازار با روشهاي واقعي حذف نشود، نگراني از استمرار وضعيت کنوني وجود دارد. رئيس کميسيون اقتصادي مجلس اظهار کرد: تاثير تغييرات نرخ ارز در بهاي تمامشده توليد خودرو بايد محاسبه شود و بهاي تمامشده خودرو به همراه سود معقول ميتواند مبناي قيمتگذاري چهارچرخها باشد و اگر حذف تقاضاي غيرواقعي و محاسبه بهاي تمامشده توليد براساس تغييرات نرخ ارز مبنا قرار گيرد، محل عرضه خودرو تغييري در قيمتها ايجاد نميکند. او تقاضاي غيرمصرفي در بازار خودرو را عاملي براي توليد مازاد و انباشت آنها در پارکينگها دانست و ادامه داد: توليد خودرويي که استفاده نشده و در پارکينگها ميماند به معناي ايجاد هزينه فرصت در اقتصاد کشور است، مانند ساخت ساختماني که استفاده نميشود و به مرور زمان مستهلک ميشود. اگر تقاضاي کاذب بازار خودرو حذف شده و تاثير نرخ ارز بر بهاي تمام شده توليد آن مشخص شود، بازار چهارچرخها ساماندهي ميشود.
اتخاذ راهکار هوشمندانه
گفتني است، بسياري از کارشناسان و فعالان بازار خودرو، عرضه خودرو در بورس را نهتنها راهحل مناسبي براي کنترل قيمت آن نميدانند، بلکه بر اين باور هستند، به دليل ناهمگوني نرخ آن در بازار آزاد و نوسان نرخ ارز، بايد راهکار هوشمندانه و دقيقي براي واگذاري و کنترل قيمت آن اتخاذ شود، مضاف بر آن، با عرضه خودروهاي تازهتوليد به بورس، ريسک ارزانفروشي خودروسازان در عرضههاي اوليه نيز کاهش مييابد، زيرا اين گروه همواره زيانهاي هنگفتي از نرخگذاري اوليه خودروهاي جديد متحمل شدهاند.