راه جدیدی برای فشار بر ایران وجود ندارد
آرمان مــلي - عليرضا پورحسين: مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپــا در پي ادعاي دولــت آمـريکا مبني بر اينکه رونــد بــازگرداني تحريمهاي سازمان ملل عليه ايران را آغاز کــرده است، گفت که آمريکا طبق فرمان رياستجمهوري اين کشور بهطور يکجانبه به مشارکت در برجام پايان داده و پس از آن در هيچ فعاليت مرتبط با برجام شرکت نکرده است. بنابراين، نميتواند يک کشور مشارکتکننده و عضو در برجام در نظر گرفته شود و نميتواند روند بازگرداني تحريمهاي سازمان ملل را تحت قطعنامه 2231 شوراي امنيت آغاز کند. تعهدات لغو تحريمها تحت برجام همچنان برقرار هستند. وزراي امور خارجه سه کشور اروپايي آلمان، فرانسه و انگليس نيز در بيانيهاي در واکنش به ادعاي آمريکا مبني بر اينکه تمام تحريمهاي سازمان ملل عليه ايران بازگردانده شدهاند، تاکيد کردند که آمريکا سي روز پيش بهدنبال فعال کردن مکانيسم بازگرداني تحريمها بود که به مشارکتکنندگان توافق هستهاي اجازه ميدهد اعمال دوباره تحريمهاي چندجانبه عليه ايران را مطالبه کنند. فرانسه، آلمان و انگليس به خاطر دارند که آمريکا با خروج از اين توافق، به مشارکت در آن پايان داد. اين اظهارات روزانه مقامات اروپا در راستاي اينکه با آمريکا در فعال کردن مکانيسم ماشه همراه نخواهند شد خود مهر تاييدي بر شکست ايالاتمتحده در فعال کردن مکانيسم ماشه است اما برخي بر اين باور هستند ايالاتمتحده نيز بهتنهايي ميتواند مشکلساز باشد و حتي کشورهاي منطقه را با نزديک کردن بهرژيمصهيونيستي براي ايران تبديل به دردسر کند. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي»»گفتوگويي با مهدي ذاکريان، تحليلگر مسائل بينالملل داشته است که در ادامه ميخوانيد.
آيــا ايــالاتمتـحده مـيتواند با مانعتراشي در راه تجارت ايران بــا اتکا به بازگرداندن تحريمهاي بينالمللي براي ايران مشکلاتي ايجاد کند؟
به معناي واقعي کلمه هر مـسيري که براي فشار براي ايران وجود داشته است، ايالاتمتحده آن را طي کرده است. امروزه عنوان ميشود که آمريکا با اتکا به بازگرداندن يکطرفه تحريمهاي بينالمللي ممکن است براي حملونقل دريايي ايران مزاحمتهايي ايجاد کند يا بر فشار منطقهاي بر ايران افزون کند. تمامي اين موارد در گذشته اعمال شده و ايالاتمتحده از هيچکدام از مسيرها به نتيجه نرسيده و نتوانسته است ايران را به پاي ميز مذاکره بکشاند. تحريمهايي که دولت ترامپ از سال 2018 تا امروز برقرار کرده، در عمل سنگينتر و شديدتر از تحريمهاي سازمان ملل پيش از سال 2015 بودند که براساس برجام ملغي شدند. تحريمهايي که دولتمردان آمريکا اعمال کردهاند بيسابقه هستند و تاکنون عليه هيچ کشوري در دنيا تا اين اندازه با شدت وضع نشدهاند. در نتيجه با توجه به وسيعتر بودن تحريمهاي جاري نسبت به تحريمهاي پيشين شوراي امنيت، تصور نميکنم که تغييري در شدت و گستردگي تحريمهاي آمريکا عليه ايران ايجاد شود. هيچ کشوري جز رژيم صهيونيستي و عربستان ادعاهاي آمريکا را باور نميکند در همين راستا اينبار به دنبال بازگرداندن تحريمهاست و بهدنبال اين است که براي خود مشروعيتسازي کند.
اين فشارها با چه اهدافي در دسـتورکار دولتمردان ايالاتمتحده قرار گرفته است؟
آنــها هـــر چــه بـه انتخابات رياستجمهوري ايالاتمتحده نزديکتر ميشوند تحرکات خود را بيشتر ميکنند تا بگويند در قبال ايران اقدامي انجام دادهاند اما در عمل همه کار کردند و هيچ چيزي به دست نياوردند. قطعا به ملت ايران ظلم کردند اما اين نيز جز آبروريزي منفعتي براي آنها نداشته است. آنها ميخواهند بگويند رفتار ايران در منطقه و مسائل هستهاي را تغيير دادهاند اما عملا چيزي تغيير نکرده است. ايران به قطعنامه 2231 احترام گذاشته است، در برجام باقي مانده و همکاري خود را با آژانس افزايش داده است اينها همه نشان ميدهد که آمريکا به هدف خود نرسيده است تا بتواند برجام را از بين ببرد و صرفا آمريکا محکوم شده است.
آيا ممکن است که ايالاتمتحده با اتکا به کشورهـاي مــنطقه بــراي ايــران مشکلاتي ايجاد کند؟
آمريکا امروزه نقش کدخدايي خود را از دست داده است. زماني که در بحران بالکان و جدال اعراب و رژيمصهيونيستي توانست پادرمياني کند، وضعيت با امروز کاملا متفاوت بود و امروز ديگر آن جايگاه گذشته را ندارد. توسل به بحرين و امارات امروزه نميتواند براي آنها موثر باشد زيرا بودن يا نبودن اين کشورها در جهان امروز تفاوتي ايجاد نميکرد. در گذشته آمريکا ميتوانست يک کشور موثر همچون مصر را به پاي ميز مذاکره بکشاند. در همين راستا طرف موثر در بحران همچون سازمان آزاديبخش فلسطين يا اردن را به پاي ميز مذاکره ميکشاند اما امروز براي حل بحران اعراب و رژيمصهيونيستي به بيتاثيرترين کشورها متکي شده است. امروزه ترکيه، ايران و لبنان و حماس با رژيمصهيونيستي اختلاف جدي دارند و آمريکا نميتواند نظر آنها را جلب کند. يکجانبهگرايي آمريکاست که اين قدرت را از آنها گرفته است. در خصوص نقش امارات نيز بايد گفت که در نظام بينالملل کشورهايي وجود دارند که کوچک هستند اما نفوذ گستردهاي در عرصه بينالمللي دارند که نمونه آن سوئيس است اما امارات در مديريت منطقهاي و امنيت منطقهاي به هيچ شکل نميتواند موثر باشد. امارات صرفا در اين حد است که يک پولي خرج کند و اسلحه خريداري کند و آن را بهوسيله نيروهاي خارجي در ساير کشورها امتحان کند. نبايد فراموش کرد که امارات در سال 2007 به علت مشکلات مالي در حال ورشکستگي بود. اين کشور تازهتاسيس و بدون سبقه سياسي است و قاعدتا نميتواند در مقابل کشورهاي باسابقه و نفوذ سياسي گسترده قدعلم کند. در همين راستا آمريکا عملا نميتواند با اتکا به اين کشورهاي کوچک براي ايران مزاحمتي ايجاد کند. در برههاي از مان که ديگر قدرتهاي همپيمان خود را در کنار خود ندارد و کاملا تنها شده است.
