خريد امتياز گذرنامه (پاسپورت) براي رجيستر کردن تلفنهمراه در ماههاي اخير، رونق زيادي داشته به طوري که در برخي موارد به پنج ميليون تومان نيز رسيده است، اما با توجه به نزديک شدن به اول مهرماه و با آغاز ممنوعيت ثبت تلفنهمراه به صورت غير حضوري، بازار اين سوءاستفاده تا مدتي کساد خواهد شد. قبل از شيوع کرونا اگر از مرزهاي زميني سفر کرده باشيد، با تعداد زيادي از افراد روبهرو ميشديد که قصد داشتند امتياز پاسپورت مسافران را بخرند و گوشيهايي که در انبار مانده که گاه، غيرقانوني بودند را با اطلاعات هويتي آنها رجيستر (ثبت) کنند. اين روال ادامه داشت تا اينکه بسته شدن مرزها و تعطيلي مسافرتها به علت شيوع کرونا، حق معافيت پاسپورتها براي رجيستري را بيش از هر زمان ديگري افزايش داد. تا آنجا که حاضر هستند براي آن تا پنج ميليون تومان نيز پرداخت کنند. بر اساس برآوردها، در دو سال اخير صدها هزار دستگاه تلفن همراه قاچاق که عمدتا موبايلهايي با ارزش بيشتر از 300 يورو بودهاند با سوءاستفاده از رويه مسافري وارد کشور شده است. اين موضوع، صدمات جبرانناپذيري را با خروج صدها ميليون دلار بر بدنه اقتصادي کشور وارد کرده و بسياري از خريداران اين دستگاهها را با مشکلات عديدهاي از جمله عدم پشتيباني مواجه کرده است.
جهش 10 برابري خريد امتياز گذرنامه
از زمان آغاز طرح رجيستري و در نظر گرفتن شرايط ويژه براي رجيستر کردن تلفنهاي همراهي که به صورت مسافري وارد کشور ميشد، پاسپورتهاي مسافران براي واردکنندگان غيرقانوني از اهميت ويژهاي برخوردار شد. تا همين شهريور سال گذشته، پاسپورتهاي مسافران براي ثبت گوشي تلفن همراه با قيمت 300 تا 400 هزار تومان خريداري ميشد اما اکنون و با بالا رفتن قيمت گوشيهاي تلفن همراه، برخي از فروشندگان براي رجيستر کردن تلفنهاي همراه، حاضرند پنج ميليون تومان بابت هر پاسپورت پرداخت کنند. تفاوت قيمت تلفنهمراه رجيستر شده و نشده آيفون «11 پرو مکس» امروز در بازار تقريبا هشت ميليون تومان است و فردي که با اطلاعات هويتي مسافران اقدام به رجيستر کردن گوشي ميکند حتي با پرداخت پنج ميليون تومان هم پول خوبي به جيب ميزند. البته در اين بين عدهاي هستند که با قيمت پايينتر اقدام به خريد حق امتياز پاسپورت ميکنند و سودي که به جيبشان ميرود خيلي بيشتر از تفاوت رجيستري با پاسپورت مسافري است.
سوءاستفادهکنندگان به تکاپو افتادند
اين تجارت به قدري پر سود شده است که امروز با يک جستوجوي ساده در اينترنت ميتوانيد کانالهايي را پيدا کنيد که خريدار امتياز پاسپورت هستند با اعلام خبر ممنوعيت ثبت غيرحضوري تلفنهمراه مسافري از ابتداي مهرماه، افرادي که گوشيهاي رجيستر نشده را انبار کرده به تکاپو افتادهاند تا به هر ترتيبي که هست گوشيهاي خود را از حالت غيرقانوني به حالت قانوني در بياورند. پيام «همراهان عزيز فقط سه روز مهلت فروش امتياز مونده، اونايي که شامل ميشن ما اين امتياز را به بالاترين قيمت خريداريم» در کانالهاي فضاي مجازي دستبهدست ميشود. کانالهايي که کاربران آن چندين هزار نفر هستند. البته براي جولان دادن در اين بازار مکاره چند روز بيشتر فرصت نيست. با آغاز مهرماه و ممنوعيت ثبت غيرحضوري تلفن همراه مسافري، قطعا اين افراد بايد دنبال راه چاره ديگري باشند.
تلاش براي رفع يک خلأ قانوني
از دلايل سوءاستفاده از گذرنامه براي واردات تلفن همراه، وجود خلأ قانوني بوده است. طبق قانون، مسافران ميتوانستند که تا سقف مشخصي اقدام به وارد کردن کالاي همراه خود کنند که اين موضوع، باعث سوءاستفاده قاچاقچيان شد. وزير ارتباطات پيش از اين درباره اجاره گذرنامه براي ثبت تلفن همراه گفته بود: قاچاقچيان براي دور زدن طرح رجيستري به سراغ مسافران و کاروانهاي زيارتي ميروند و با اجاره پاسپورت، گوشيها را رجيستر ميکنند. محمدجواد آذريجهرمي خاطرنشان کرد: اکنون افرادي هستند که با پاسپورت ديگران گوشي را وارد کشور ميکنند و اين حق قانوني هر شهروندي بوده و خلاف قانون نيست. با توجه به مشکلات رخ داده، در نهايت تصميم گرفته شد که ثبت غير حضوري تلفنهمراه مسافري از اول مهر امسال ممنوع شود.