چندي پيش کريم همتي، رئيس جمعيت هلالاحمر اعلام کرد که وزارت بهداشت قصد دارد 16ميليون دوز واکسن آنفلوآنزا وارد کشور کند که نزديک 2ميليون دوز آن تا دوشنبه آينده (فردا) وارد ميشود. اما در اين بين برخي از کاربران شبکههاي اجتماعي به اين نکته اشاره کردند که اين واکسنها آمريکايي بدون تحريم و از «شرکت بيل گيتس» وارد شده! که در سالهاي پيش خبر اين موضوع که « 350هزار کودک هندي بهخاطر واکسنهاي بنياد خيريه بيل گيتس فلج شدند» نگرانيهايي ايجاد کرد. اين موضوع را از روابط عمومي سازمان هلال احمر پرسو جو کرديم و آنها اعلام کردند که واکسنهاي آنفلوآنزا متعلق به کشورهاي کانادا، فرانسه و آلمان است.
بازار سياه براي واکسن آنفلوآنزا
با اينکه پيش از اين سخنگوي وزارت بهداشت و معاونان سازمان غذا و دارو درباره اولويتبندي توزيع اين واکسن توضيح دادهاند اما هنوز مشخص نيست افراد از کدام مرجع ميتوانند واکسن را تهيه کنند و آيا متقاضيان تامين ميشوند يا خير؟ متخصصان حوزه دارو و درمان پيشنهادهايي دادهاند تا واکسن بهدست افرادي برسد که در اولويت قرار دارند. آنها بر نظارت جدي بر توزيع واکسن براي جلوگيري از ورود به بازار سياه و رسيدن بهدست مافياي دارو و همچنين شفافسازي اطلاعات مربوط به آن و اعلام موجودي داروخانهها تاکيد ميکنند. فعالان حوزه دارو ميگويند هنوز هيچسامانهاي براي ثبت کدملي براي آنها درنظر گرفته نشده و آنها حتي نميدانند که واکسن به داروخانههاي بخش خصوصي تعلق ميگيرد يا خير. نکته ديگر اينجاست که تنها داروخانههاي مرجع که سهميه دارو دارند و معمولا انواع داروهاي مهم را در اختيار دارند، سامانه ثبت مشخصات افراد را دارند که اين مسأله نشان ميدهد قرار است واکسن تنها از طريق اين داروخانهها توزيع شود؛ يعني داروخانههاي دولتي.
کمين مافياي دارو
ماجرا اما به توزيع منطقي دارو محدود نميشود، مافياي دارو، دندانش را براي شروع توزيع واکسن تيز کرده تا آنرا در بازار سياه و حتي کشورهاي همسايه که واکسن به چندين برابر قيمت در ايران فروخته ميشود، بفروشند. عباس آقازاده که رئيس مجمع سازمان نظام پزشکي است، مخالف اختصاص واکسن به سازمانها و ارگانهاي خاص است و ميگويد: وقتي براي نهادهاي خاص سهميه واکسن درنظر گرفته ميشود، باتوجه به امنيتيبودن اطلاعات آنها، بعدا مشخص نميشود چه کساني تزريق کردهاند و چه کساني تزريق نکردهاند. بنابراين بايد ارزيابي دقيقي صورت گيرد، ساختار سني و ميزان جمعيتي که بايد اين واکسن را تزريق کنند، بايد تهيه شود.» انتقاد ديگر اين مسئول در سازمان نظام پزشکي بر قيمت واکسن است. او ميگويد واکسن 6دلار است و با ارز4200 توماني، 42هزار تومان نبايد فروخته شود. بايد مشخص شود که تفاوت اين قيمت را چه کساني دريافت ميکنند: قيمت واکسن در کشورهاي همسايه خيلي بيشتر از ايران است، بنابراين زماني که وارد بازار ميشود، بهشدت اين پتانسيل را دارد که به کشورهاي همسايه قاچاق شود، معمولا هم در روند قاچاق، زنجيره سرد نگهداري از دارو رعايت نميشود و معمولا با قاطر و روشهاي نامناسب حمل ميشود.»