هر 7 دقيقه يک ايراني به دمانس مبتلا مي‌شود

مديرعامل انجمن آلزايمر ايران با اشاره به اينکه بيش از 50 ميليون نفر در جهان با دمانس زندگي مي‌کنند، گفت: در ايران نيز هنوز آمار قطعي گرفته نشده، اما براساس آمار جهاني تخمين مي‌زنيم بيش از 750 تا 800 هزار نفر فرد مبتلا به دمانس در کشور زندگي مي‌کنند که توجه به کيفيت زندگي آنها و مراقبان آنها امري ضروري است. معصومه صالحي ضمن بيان اينکه شعار امسال انجمن جهاني آلزايمر مانند سال قبل بياييد بدون شرم درباره بيماري آلزايمر صحبت کنيم است، اظهارکرد: بيماري آلزايمر و انواع دمانس از بيماري‌هاي غيرواگيري است که با پيشرفت سن بيشترين مشکلات را براي خود فرد، مراقبان و جامعه پديد مي‌آورد. علت انتخاب اين شعار اين است که وقتي شرم از ابراز بيماري در تمام جوامع به‌ويژه در کشورهاي خاورميانه وجود دارد، بيماري به‌راحتي تشخيص داده نمي‌شود و فرد مبتلا به آلزايمر خانه‌نشين شده و ارتباط اجتماعي‌اش به حداقل مي‌رسد و مراقبان درجه‌يک اين افراد نيز دچار مشکلاتي مانند افسردگي‌ خواهند شد. وي افزود: اگر شرم از ابراز بيماري وجود نداشته باشد، مي‌توانيم بيماري را زودتر تشخيص دهيم. هر يکسال تشخيص زودهنگام سبب مي‌شود پنج سال مشکلات ناشي از بيماري آلزايمر به تعويق بيفتد که همين امر سبب مي‌شود فرد زندگي باکيفيت‌تري را تجربه کند. بايد بدانيم بيماري آلزايمر تنها بيماري يک فرد نيست بلکه با تاثيراتي که بر جامعه دارد مي‌توان گفت بيماري يک جامعه است براي همين در آخرين مقالات علمي نيز به پيشگيري از ابتلا به آلزايمر تاکيد شده است؛ زيرا با پيشگيري مي‌توان ابتلا به آلزايمر را تا 40 درصد کاهش داد.

تفاوت دمانس و آلزايمر

صالحي ادامه داد: دمانس و آلزايمر هر دو شامل اختلالات رفتاري، شناختي، از دست‌دادن حافظه کوتاه‌مدت و بلندمدت و... هستند؛ اما نکته قابل توجه آن است که بايد ميان بيماري آلزايمر و دمانس تفاوت قائل شويم. دمانس نوعي اختلال قابل برگشت در حافظه است که به‌دلايل مختلفي نظير کم‌کاري يا پرکاري تيروئيد، افسردگي، مصرف‌ داروهاي موثر بر روي مغز و... به‌وجود مي‌آيد. تشخيص و درمان به‌موقع دمانس مي‌تواند به قابل برگشت‌بودن بيماري کمک شاياني کند، اما بروز بيماري آلزايمر غيرقابل برگشت بوده و درمان قطعي نيز ندارد، اما مي‌توانيم با درمان زودهنگام آن را تا حد زيادي کنترل کنيم و بروز اختلالات ثانويه بيماري را به تعويق اندازيم.

عوامل خطر

وي در تشريح موارد موثر در پيشگيري از ابتلا به آلزايمر، خاطرنشان کرد: داشتن حداقل سوادخواندن و نوشتن يکي از عوامل موثر در پيشگيري از ابتلا به آلزايمر است. همچنين با توجه به افزايش آلودگي‌هاي صوتي ممکن است در سالمندي اختلال در شنوايي پديد آيد که توصيه اکيد ما استفاده از سمعک براي اين دسته از سالمندان است تا بتوانند با سايرين ارتباط گرفته و منزوي نشوند. مراقبت و جلوگيري از ضربه به «سر» از بدو تولد امري مهم است؛ زيرا هر ضربه به سر از کودکي که موجب بي‌هوشي کوتاه مدت شود، خطري براي ابتلا به آلزايمر در دوران سالمندي است. ابتلا به بيماري‌هايي نظير فشارخون بالا، افزايش چربي خون و... پس از 40 سالگي مي‌تواند خطري براي ابتلا به آلزايمر باشد، زيرا عدم درمان اين بيماري‌هاي مزمن حتي مي‌تواند به عروق ريزمغزي آسيب برسانند. چاقي عامل موثر ديگري براي ابتلا به آلزايمر است که با افزايش استفاده از غذاهاي فست‌فود، چرب، عدم فعاليت جسمي و... بيش از گذشته ديده مي‌شود. هرچقدر اندازه دورکمر افراد افزايش پيدا کند احتمال ابتلا به آلزايمر هم افزايش مي‌يابد. بنابراين تاجايي که ممکن است بايد به تغذيه و فعاليت بدني دقت شود. از سوي ديگر مصرف دخانيات نيز که سبب مختل‌شدن خون‌رساني در مغز مي‌شود و عامل موثر ديگري براي ابتلا به دمانس و آلزايمر است. صالحي با بيان اينکه احتمال افسردگي در سالمندي نسبت به دوره‌هاي ديگر زندگي افزايش مي‌يابد، تصريح کرد: با فوت همسر، دورشدن فرزندان، تغيير محل زندگي و... که سبب تنهايي سالمند مي‌شود، احتمال بروز آلزايمر قوت مي‌گيرد. معمولا افراد پس از بازنشستگي نيز ممکن است به افسردگي مبتلا شوند که توصيه اکيد ما جذب اين افراد در کارهاي گروهي به‌ويژه کارهاي خيريه است تا فرد احساس رضايت از خود داشته و شاد شود. البته متاسفانه اکنون در بحران کوويد19 اين فعاليت‌هاي اجتماعي کاهش يافته است، اما سالمندان هم بايد با دوستان و اطرافيانشان از طريق فضاي‌مجازي در ارتباط باشند. وي با تاکيد بر اهميت ورزش و فعاليت بدني، گفت: با نهادينه‌شدن ورزش از کودکي تا سالمندي خون‌رساني در سيستم بدن افزايش مي‌يابد. روزي حداقل 20 دقيقه تا نيم‌ساعت پياده‌روي در حفظ سلامت موثر است. آلودگي‌هوا، قندخون بالا نيز عوامل موثر ديگر در بروز آلزايمر است.

هر 3 ثانيه يک نفر دمانس مي‌گيرد

مديرعامل انجمن آلزايمر ايران ادامه داد: هر 3 ثانيه در جهان يک نفر به دمانس مبتلا مي‌شود. در ايران نيز هنوز آمار قطعي گرفته نشده اما براساس آمارجهاني تخمين مي‌زنيم بيش از 750 تا 800 هزار نفر فرد مبتلا به دمانس در کشور زندگي مي‌کنند. در ايران هر 7 دقيقه يک نفر به دمانس مبتلا مي‌شود. با توجه به رشد جمعيت سالمند کشور اين عدد هم رشد مي‌کند، اما نبايد فراموش کرد با پايبندي به نکات ذکر شده مي‌توان آمار ابتلا به آلزايمر را کاهش داد و سالمندان سالمي در جامعه داشت؛ اين درحالي است که مي‌توان جلوي هزينه‌هاي اضافي را گرفت؛ اکنون در دنيا بيش از 1.1 تريليون دلار براي بيماري آلزايمر هزينه مي‌شود و چه بهتر که به فکر پيشگيري از دمانس باشيم.

سالمندان را جدي بگيريد

وي با اشاره به سند ملي بيماري دمانس، بيان کرد: با رونمايي از اين سند بيش از گذشته به بيماري آلزايمر پرداخته مي‌شود و آموزش، غربالگري و پيشگيري از آن در اولويت بيشتري قرار مي‌گيرد. براساس غربالگري که با سازمان بهزيستي انجام داديم از 720 نفر مورد مطالعه حدود 285 نفر سالمندان مبتلا به افسردگي بودند و بين 8 تا 10 ابتلا به دمانس داشتيم که عددي نزديک به آمار جهاني بود. مديرعامل انجمن آلزايمر ايران تاکيد کرد: توصيه اکيد ما جدي‌گرفتن بيشتر سالمندان در خانه‌هاست و در صورتي‌که خانواده‌ها فکر مي‌کنند احتياج به راهنمايي بيشتر دارند مي‌توانند با انجمن آلزايمر ايران در ارتباط باشند.