در چند روز گذشته بهغير از استان تهران، وضعيت در استانهاي قم، خوزستان و گيلان نيز نامناسب اعلام شده است. با افزايش شمار بيماران و مبتلايان به کرونا، تمام مدارس استان قم غيرحضوري شد (اما درعين حال مدارس براي ارائه خدمات آموزشي باز خواهد بود) و محمدرضا قدير، رئيس دانشگاه علوم پزشکي قم که همچنان وضعيت شهر قم را فوق قرمز ميداند، اعلام کرد: « پيشنهاد تعطيلي يک هفتهاي صنوف پرخطر براساس دستورالعمل ستاد ملي کرونا براي به حداقل رساندن چرخش ويروس داده شده است». همچنين فرهاد ابول نژاديان، سرپرست دانشگاه علوم پزشکي جندي شاپور اهواز با اشاره به افزايش تعداد شهرهاي قرمز استان به شش شهر، از قرار گرفتن اهواز و شوشتر در وضعيت قرمز کرونا خبر داد. همزمان آبتين حيدرزاده، معاون علوم پزشکي گيلان نيز اعلام کرد: «مراجعه بيماران مبتلا به کرونا به مراکز درماني 10 برابر بستريشدگان روزانه است. وي با بيان اينکه روزانه 60 بيمار مبتلا به کرونا ترخيص ميشوند، افزود همچنان 370 بيمار مبتلا به کرونا در بيمارستانهاي زيرمجموعه علوم پزشکي استان گيلان بستري هستند. روزانه حداقل 70 بيمار جديد مبتلا به کرونا بستري ميشوند و ده برابر آن [700 نفر] به مراکز درماني و بيست برابر آن [هزار و400 نفر] بهعنوان بيماران مشکوک به کرونا به مراکز سرپايي تشخيص کرونا در گيلان مراجعه ميکنند.
خطري بزرگتر از شيوع کرونا
بنا بر آمار مراکز درماني که با کمبود تختهاي بيمارستاني و کادر درماني روبهرو هستند و بسياري از مسئولان از عواقب خستگي کادر درماني ابراز نگراني شديد ميکنند. اين روزها آنقدر مراکز درماني با کمبود پرستار مواجه هستند که در بخش درماني مربوط به بيماران کرونايي، تعدادي از پرستاران در شرايط کرونا مثبت، مشغول خدمترساني هستند. در اين رابطه حسين قشلاقي، عضو شوراي عالي نظام پزشکي با اشاره به خستگي روحي و جسمي کادر درمان و همزماني آنفلوآنزا با کرونا در فصل پاييز گفته است: موج سوم کرونا با شدت بيشتري رخ خواهد داد. او معتقد است که «کادر درمان با وجود تعرفههاي پايين، خستگي مفرط جسمي و روحي همچنان به تلاش شبانهروزي خود ادامه ميدهد و اگر وضع به همين منوال پيش رود، عواقب خطرناکي بهدنبال خواهد داشت زيرا توان جسمي و روحي آنها از بين رفته و با توجه به همزماني آنفلوآنزا و بيماريهاي عفوني با کوويدـ19 در آيندهاي نزديک شرايط بسيار بدي را تجربه خواهيم کرد». اين در حالي است که قبل از شيوع کرونا در ايران متوسط تعداد پرستاران براي هزار نفر، 5/1 پرستار بود، يعني نصف حداقل استانداردهاي جهاني و نصف برخورداري مردم از حداقلهاي مراقبتي! به باور کارشناسان، سياستهاي اشتباه و پزشکسالارانه وزارت بهداشت در 20 سال گذشته و افزايش بيمارستانها، باعث شد، سرانه پرستار نسبت به تختهاي بيمارستاني با رکود شديد مواجه باشيم. در اين شرايط جامعه پرستاري ما با افسردگي و خستگي مفرط مواجه شده است. اين گفته را محمد شريفيمقدم دبيرکل خانه پرستار در گفتوگو با «آرمان ملي» تاييد ميکند و او نيز بر اين باور است که فشار کاري در ابتدا باعث خستگي مفرط و سپس به خستگي مزمن تبديل ميشود و تعدادي از پرستاران را ناخواسته از چرخه خدمت خارج ميکند. او در ادامه اظهار ميکند: «امروزه کمبود نيروهاي پرستار، مطالبه مردمي است و مردم و وزارت بهداشت بهخوبي ميدانند، بخشي از آمار بالاي مرگومير روزانه در ايران بهدليل خستگي مفرط پرستاران است و دنيا به اين واقعيت پي برده است. بهعنوان مثال در کشور آمريکا که يک پرستار براي هفت ساعت کار چهارهزار دلار حقوق ميگيرد، زمانيکه در شيوع کرونا ساعت کاري او را به 9 ساعت رساندند، 14درصد خطاي آن پرستار افزايش پيدا کرد. حالا شما اين شرايط را با حداقل 12 تا 14 ساعت کار پرستاران در بيمارستانهاي ايران مقايسه کنيد که حدود 120 دلار حقوق ميگيرند. ما پرستاراني داريم که در طول هفته به منزل نميرود و نميتواند فرزند، همسرش و پدر و مادرش را ببيند و اين موضوع به غيراز خستگي، بحران روحي و افسردگي را براي آنها به همراه دارد و ميتواند باعث افزايش شمار قربانيان در موج سوم شيوع کرونا شود، چون در دنيا ثابت شده که مداخله پزشکي در درمان بيماران مبتلا به کرونا نتيجهاي ندارد، بار اصلي و 90درصدي مراقبتها از بيماران کرونايي بر دوش پرستاران قرار خواهد گرفت و اين در آينده نگرانکننده است.