نگرانی از افزایش خودکشی در دوران کرونا

شعار امسال سازمان جهاني پيشگيري از خودکشي «همه با هم در پيشگيري از خودکشي» است، اين شعار در شرايطي انتخاب شده، که سازمان‌هاي جهاني که در امر سلامت روحي و رواني فعاليت دارند، از افزايش خودکشي در جهان ابراز نگراني مي‌کنند، در اين شرايط پيشگيري از خودكشي يک معضل جهاني است. خودكشي هر ساله يكي از 20 علت اول مرگ در تمام سنين و مسئول بيش از 800هزار مرگ در سال است كه معادل يک خودكشي در هر 40 ثانيه است و کشور ما نيز بخشي از اين آمار را شامل مي‌شود. بر کسي پوشيده نيست که خودکشي يک مساله چندعاملي و بسيار پيچيده است، در شکل‌گيري افکار مربوط به خودکشي پاي ريشه‌هاي جامعه‌شناختي هم ممکن است در ميان باشد. در مقاطعي از زندگي اجتماعي يک جامعه پيش مي‌آيد که به دليل تنگناها و حوادث مختلف، به‌دليل بي‌ثباتي‌هاي معيشتي و اقتصادي، نوعي از نااميدي و رکود روحي حاکم مي‌شود. در حال حاضر به نظر مي‌رسد در کشورمان با چنين مقطعي روبه‌رو باشيم، يک نشانه آن را مي‌توان در گلايه‌هايي ديد که با صداي بلند از سوي افرادي در طبقات مختلف جامعه تکرار مي‌شوند. ما اين نشانه‌ها را به عنوان نشانه‌هاي مشکل در سلامت روان مي‌بينيم. همه اين مسائلي که مي‌گوييد روي سلامت روان تاثير مي‌گذارند و هيچ شکي در آن نيست. به همين خاطر سال‌هاست پيشنهاد کرده‌ايم که در وزارت بهداشت معاونتي به نام معاونت سلامت روان تاسيس شود تا به شناسايي و پيگيري اين نشانه‌ها و اقدام به‌موقع بپردازند. همين حالا وضعيت کرونا سلامت روان مردم را تحت‌تاثير قرار داده است. مردم دچار اضطراب شده‌اند، افسرده هستند، بچه‌ها نمي‌توانند مثل قبل مدرسه بروند، کسب‌وکارها رونق ندارند و سينما و مهماني و غيره هم که تعطيل شده است. همه اينها را به ساير مسائل اجتماعي‌مان که اضافه کنيم، مي‌بينيم که همه اينها فشار روي آدم‌هاست و بنابراين روي سلامت روان تاثير مي‌گذارد و مي‌تواند سبب افزايش خودکشي هم شود. در اين بين داستان رسانه‌ها نقش بسيار مهمي دارند. اولين کارش مي‌تواند اين باشد که علايم هشداردهنده خودکشي را به مردم معرفي کنند يا اينکه با کجاها مي‌توانند تماس بگيرند؟ اگر من به عنوان مثال در فکر خودکشي باشم به کجا بايد زنگ بزنم و مراجعه کنم و کاري براي نجات خودم انجام دهم؟ يک موضوع ديگر اينکه رسانه‌ها مي‌توانند درمورد باورهاي غلطي که درباره خودکشي وجود دارد صحبت کنند، تعداد اين باورهاي نادرست زياد است. يک نمونه‌اش اين است که خيلي‌ها فکر مي‌کنند اگر کسي آشکارا در مورد خودکشي صحبت کند و بگويد مي‌خواهم خودکشي کنم دارد بلوف مي‌زند و براي همين هيچ اقدامي نمي‌کنند درحالي‌که هر يک از اين موارد بايد جدي گرفته شوند. انتظار مي‌رود در کشور براي ارتقاي سلامت رواني و اجتماعي همه مردم به‌ويژه نوجوانان و جوانان تدابيري اتخاذ شود.