استاد ادب و معرفت آیتا... شیخ مهدی سمندری
در اين نوشته ميخواهم به يکي از اين علماي عارف و عامل بپردازم، که در شهر نجفآباد زندگي ميکرد و از روزگار جوانياش، به تربيت جوانان و آموزش و القاي ارزشهاي معنوي و اخلاقي به آنان ميپرداخت. او در اواخرعمر پربرکتش، در گوشهاي نشسته و در حال و هواي با صفاي خود زيست ميکرد. اين عالم بزرگوار که خود شاگرد اساتيد خوب و ارجمند حوزههاي بزرگ اصفهان و قم و تهران بود، «مهدي سمندري» نام داشت که در 92سالگي زمين خاکي را واگذاشت و به ديدار رب العالمين شتافت. رحمت ا... عليه
آيتا... مهدي سمندري
مهدي سمندري فرزند علي به سال 1307 در خانوادهاي مذهبي، در نجفآباد ديده بر جهان گشود. پدرش که معلم قرآن بود و با کار کشاورزي روزگار ميگذراند، در زمان کودکي مهدي درگذشت. مهدي از آن پس همچون ديگر اعضاي خانواده تحت سرپرستي مادرش نيکونهادش قرار گرفت. مادر در غياب پدر کار ميکرد، اما درآمدش کفاف زندگي جمعي آنان را نميداد. در اين شرايط مهدي هم مجبور به کار کردن شد. کارهايي چون شاگردي مغازه، کار در کارگاه سنگتراشي، چوپاني و بنائي. اما اين کارها او را از درس خواندن و علم آموختن بازنميداشت. او علاوه بر دروس رايج دبستان، احکام شرعيه و بعضي از دروس مقدماتي حوزه را نزد حاج علي منتظري و شيخ ابراهيم رياضي و شيخ عباس ايزدي فراگرفت، سپس براي تحصيل علوم حوزوي و اسلامي راهي حوزه علميه اصفهان شد. آقاي سمندري در 13سالگي به اصفهان رفت و در شرايط سخت زندگي درس خواند و مراحلي از درجات دروس حوزه را طي کرد. اين طلبه نوجوان در آغاز اقامت در اصفهان مجبور بود براي بهدستآوردن هزينه زندگي شخصي، بعضي اوقات در يک مغازه سنگتراشي در ميدان کهنه اصفهان به تراشيدن پله سنگي بپردازد، استادان او در اصفهان عبارت بودند از: شيخ علي فريدالاسلام، شيخ حيدرعلي صلواتي، شيخ علي فقيه فريدني، ملاهاشم جنتي، شيخ محمدحسن عالم نجفآبادي، شيخ محمدعلي حبيبآبادي، ملاشيخ عباسعلي حبيبآبادي، سيدجواد غروي، سيدعلي فاني، شيخ محمدباقر زند کرماني، شيخ حسن کرباسي، سيدعبدالحسين طيب، حاجآقا صدرکوهپايهاي که هر کدام تاثير فراواني بر آگاهيها و روش و منش اخلاقي و سلوک معنوي استاد سمندري داشتهاند و ايشان با ادب و احترام خاصي از آنان ياد ميکند.
شيخ مهدي سمندري در حوزه اصفهان دروس سطح را به انتها رساند، اما علاقهمند بود که بتواند بخشي از دروس خود را در دانشگاه بخواند تا هم با شيوه تدريس در مراکز آموزش عالي جديد آشنا شود و هم از محيط دانشگاه آگاهي پيدا کند. وي در سال 1333 و در شرايطي که لباس روحانيت به تن داشت عازم تهران شد و تحصيل در دانشکده معقول و منقول (دانشکده الهيات و معارف اسلامي کنوني) را آغاز کرد. سمندري تصميم گرفت در کنار فراگيري دروس دانشگاهي، به ادامه تحصيلات حوزوي هم بپردازد، لذا به مدرسه عالي سپهسالار رفت و با علمايي که هم استاد دانشگاه بودند و هم استاد حوزه، آشنا شد و از آنان بهره علمي فراوان برد. سمندري در تهران در مدرسه سپهسالار پاي درس استادان الهي قمشهاي، حسينعلي راشد و مرتضي مطهري نشست و دروس حکمت و عرفان و ديگر دروس حوزه را آموخت.
در حوزه علميه قم
استاد مهدي سمندري پس از گذراندن دوره سهساله دانشگاه، با نوشتن پاياننامهاي در مورد امام زمان (عج) و گرفتن ليسانس در سال 1336 به اقامت در تهران پايان داد و براي ادامه تحصيلات عالي در رشتههاي فقه و اصول و فلسفه و ساير علم حوزوي، به قم رفت تا از محضر بزرگان اين حوزه بهره گيرد و به تکميل دانستهها و آموزههاي خويش بپردازد. نکته جالب اينکه در همان زمان آقاي سمندري به فکر آموزش جوانان و نوجوانان گرفت، لذا درخواست استخدام در آموزشوپرورش داد و خود را آماده دبيري دبيرستان کرد. سمندري به مدت سه سال در حوزه علميه قم زانوي شاگردي پيش علماي شناخته شده آن زمان از جمله آيتا... العظمي بروجردي، آيتا... خميني، آيتا... حسينعلي منتظري، آيتا... مشکيني، علامه سيد محمدحسين طباطبائي، شيخ مرتضي حائري و. .. به زمين زد و خارج فقه و اصول و فلسفه و اخلاق و تفسير خواند.
بازگشت به زادگاه خويش
آيتا... مهدي سمندري، پس از يک دوره ششساله دوري از نجفآباد، با کولهباري از علوم گوناگون حوزوي و اسلامي، به زادگاه خود برگشت و به خاطر تعهدي که در آموزشوپرورش نجفآباد داشت، به تدريس در دبيرستانها مشغول شد و از آن تاريخ تا زمان بازنشستگي اين شغل مهم و ارزشمند را ادامه داد. وي در دبيرستان با تواضع و ادب فراوان، منطق و فلسفه درس ميداد و کلاسهاي انشاي سالهاي پنجم و ششم دبيرستان را اداره ميکرد. آقاي سمندري، در سال 1360 پس از 27 سال خدمت آموزشي در دبيرستانهاي نجفآباد، بازنشسته شد و براي ادامه تحصيلات حوزوي به قم رفت به مدت 8 سال در محضر علامه حسنزاده آملي فلسفه و عرفان آموخت. سمندري براي آموختن از علامه حسنزاده آملي، علاوه بر شرکت در کلاسهاي عمومي ايشان، به اتفاق دو سه نفر ديگر در کلاسهاي کاملا خصوصي علامه شرکت ميکرد که در آن عرفان و اخلاق مطرح ميشده است. اين کلاسها در مزرعه جان استاد سمندري تاثير فراوان داشته است. وي که از نظر سن چندين ماه از علامه بزرگتر بوده، چنان از وي ياد ميکند که گويي هنوز براي شناخت عظمتهاي استاد خود در حيرت است! استاد سمندري در سال 1368 به نجفآباد برگشت. از آن پس نزديک به مدت 30 سال، علاوه بر موعظه و سخنراني در مجالس مذهبي، براي جوانان بسياري کلاس عرفان و اخلاق بر پا ميکرد که بسيار تاثيرگذار بود. استاد از نظر سياسي، به اصلاحطلبان و مقلدان فقيه عاليقدر آيتا... العظمي منتظري نزديک و مورد توجه قاطبه مردم زادگاهش بود.
کتابهاي استاد
استاد مهدي سمندري تا يکي دو سال قبل از رحلتش، در منزل خود براي مشتاقان معرفت درس گفت و نتيجه تحقيقات و آموختههاي خود را در اختيار ديگران قرار داد. بخشي از اين درسها و يادداشتهاي استاد به صورت کتاب به علاقهمندان عرضه شده است. کتابهايي که از استاد تاکنون چاپ و منتشر شده عبارتند از:
1- صلات، معراج مومن معراج عشق. 2- نکاحات در آفرينش 3 - سه رساله نور: امابيها، رجعت، حج 4- المهدي 5 - تفسير قرآن. سوره « انسان»
برحسب آگاهيهاي کسبشده، از استاد سمندري نوشته و درسهاي منتشرنشدهاي وجود دارد که به مرور آماده انتشار ميشود و بهصورت کتاب در اختيار علاقهمندان به آموزههاي اسلامي قرار خواهد گرفت. آيتا... شيخ مهدي سمندري در يک سال و دو ماه آخر عمر پربرکتش، در غياب و سوگ همسر متدين و وفادار خود بانو «خديجه حاجيبابائي» روزگار سختي را گذراند، اما فرزندان شايسته وي (سه دختر و يک پسر) در دوران بيماري آن مرد عزتمند، نهايت مراقبت را از پدر دانشمند خود داشتند، تا اينکه استاد در روز جمعه 7شهريور 1399 برابر با هشتم محرم الحرام 1442 قمري با دنياي خاکي بدرود گفت و به دياري باقي شتافت.
