کم‌خونی فقر آهن

کم‌خوني فقرآهن شايع‌ترين نوع کم‌خوني اکتسابي در دنيا و ايران است. قسمت عمده افرادي که با اين مشکل مواجه‌‌‌ا‌ند، خانم‌ها هستند به اين جهت که در عادت ماهيانه دفع آهن دارند. دليل ديگر فقر تغذيه‌اي و سبک تغذيه نامناسب است. بسياري از افراد عادت دارند که بلافاصله پس از غذا چاي بنوشند و اين عادت غلطي است. حتي ممکن است آهن در تغذيه‌اي که افراد دارند، وجود داشته باشد، اما به‌دليل فرهنگ تغذيه‌اي غلط جذب آهن انجام نشود. مصرف چاي بعداز غذا جذب آهن را مختل مي‌کند. در نوعي از فقرآهن هموگلوبين خون در آزمايش نرمال است و فرد کم‌خوني ندارد، اما آهن بدن او پايين است. نوع ديگر شامل کم‌خوني فقرآهن مي‌شود که ذخيره آهن در بدن فرد کم است و از طرفي اين کاهش ذخيره آهن باعث کاهش ميزان هموگلوبين شده است. در اين کم‌خوني ناشي از فقرآهن فرد احساس ضعف، بي‌حسي، بي‌حالي، رنگ‌پريدگي، تپش قلب در زمان فعاليت و خستگي زودرس دارد. در مواردي افراد ريزش مو دارند و عصبي و پرخاشگر هستند، چون آنزيمي در سيستم اعصاب وجود دارد که در ساختار آن آهن به‌کار رفته است و در کساني‌که فقرآهن دارند اين آنزيم کم ساخته مي‌شود و افراد حالت پرخاشگري دارند. کودکي که فقرآهن دارد ممکن است با کاهش قدرت يادگيري مواجه شود. در نوشتن متن‌ها، کلمات را جا بيندازد . در بزرگ‌ترها گاهي علائمي مانند التهاب‌زبان، گودي يا قاشقي‌شدن ناخن‌ها رخ مي‌دهد، اما بيشترين علائم نظير رنگ‌پريدگي، بي‌حالي، خستگي زودرس و تپش قلب است. در کم‌خوني فقرآهن براي تشخيص ميزان فريتين را چک مي‌کنيم چون در مبتلايان به فقرآهن ميزان فريتين پايين است. در بررسي تالاسمي‌مينور الکتروفورز هموگلوبين را چک مي‌کنيم چون در افراد مينور هموگلوبين A2 بالاتر از نرمال است. در مجموع پارامترهاي آزمايشگاهي براي افتراق کم‌خوني فقرآهن و تالاسمي‌مينور وجود دارد، اما در يک آزمايش ساده CBC ممکن است، شبيه به‌هم باشند، در نتيجه آزمايش‌ها و بررسي‌هاي بيشتري لازم است. اين بيماري اکتسابي است و معمولا بسيارخوب درمان مي‌شود. اگر تشخيص درست انجام شود، درمان هم صورت مي‌گيرد اما ممکن است دوباره عود کند. به همين جهت کسي که فقرآهن دارد بايد تحت‌نظر پزشک باشد تا دوباره بيماري او عود نکند، اما کسي که تالاسمي‌مينور دارد اين مشکل را از گذشته داشته است و ممکن است درمان با قرص آهن تفاوت چنداني براي او نداشته باشد. به همين جهت اين وظيفه پزشک است که تشخيص و درمان درست را انجام بدهد. اگر فقرآهن پيشرفت کند مي‌تواند عوارض بسياري براي فرد داشته باشد.