دومینوی رابطه با اسرائیل

آرمان ملي- اميد کاجيان: روزي که خبر توافق امارات و و آغاز از سرگيري روابط اين دو کشور با ميانجيگري آمريکا رسانه‌اي شد. برخي از کارشناسان اين حدس را مي‌زدند که اين پايان کار نباشد و اتفاقا شروع حوادث بعدي در خاورميانه است، حوادثي که از زمان جنگ اعراب و رژيم‌صهيونيستي تا به امروز بي‌سابقه بوده و در هيچ يک از تعهدات پيشين مشابه، مانند پيمان‌هاي اسلو يا کمپ ديويد و... ديده نشده است. پيش‌بيني مي‌شد توافق امارات و رژيم‌صهيونيستي ابعادي به مراتب وسيع‌تر از همه پيمان‌هاي ماقبل خود را داشته باشد. تعهد ازسرگيري اين روابط به غير از سازمان ملل، باعث تبريک‌ها و شادماني کشورهاي عربي نيز شد و اين خود نشاني بر اين بود که ظاهرا اماراتي‌ها پيشتر با اطلاع و توافق ساير کشورهاي عربي دست به اين کار زده‌اند. اندکي بعد از امارات اما نام‌هاي ديگري نيز به‌عنوان کشورهايي که ممکن است با رژيم‌صهيونيستي توافقات بعدي را بکنند آورده مي شد؛ اسامي مانند عمان، بحرين، سودان و حتي عربستان. اگرچه عده‌اي هم اين موضوع را خواب و خيالي بيش نمي‌دانستند و آن را صرفا يک جنگ رسانه‌اي تبليغاتي از سوي رژيم‌صهيونيستي و آمريکا بعد از توافق با اماراتي‌ها تلقي مي‌کردند عده‌اي از اين افراد معتقد بودند که محال ممکن است لااقل به اين زودي ساير کشورهاي عربي نيز بخواهند به اين چنين توافقاتي با اسرائيل دست يابند. اما ظاهرا در واقعيت وضعيت متفاوت‌تر از اين حرف‌هاست. نخستين سند آن گزارشي است که هفته گذشته وزارت اطلاعات رژيم‌صهيونيستي آماده کرده، اين وزارتخانه مدعي است سه کشور عربي ديگر به‌جز امارات، از جمله عربستان سعودي، بحرين و عمان تمايل دارند با اين رژيم همکاري نظامي، اطلاعاتي و تجاري رسمي داشته باشند. در اين گزارش آمده است: «توافق ‌قريب‌الوقوع با امارات، درها را براي پيشبرد روابط با کشورهاي بيشتري گشوده است که در صدر آنها عمان، بحرين و عربستان سعودي قرار دارند». در اختيار گرفتن فناوري‌هاي غيرنظامي اسرائيلي از جمله در حوزه آب، کشاورزي، آموزش، مخابرات و امنيت سايبري و همين‌طور سامانه‌هاي تسليحاتي پيشرفته‌ مواردي است که اين سه کشور بناست تا از طريق توافق با اسرائيل به آن دست بيابند. همه اينها در حالي است که اکنون خبر مي‌رسد که رابطه رژيم‌صهيونيستي و بحرين و از‌سر‌گيري آن حتي به مرحله عملياتي نيز درآمده است. پادشاه بحرين که بعد از توافق امارات و اسرائيل از اين موضوع با عنوان يک اتفاق تاريخي ياد کرده بود اکنون دومين کشور در ليست توافقات است که تلويزيون‌هاي رسمي اسرائيل از آن ياد کرده‌اند. همچنين يک مسئول برجسته اسرائيلي اعلام کرد بعد از امارات، بحرين کشور بعدي است که با اسرائيل توافق عادي‌سازي روابط امضا مي‌کند. شبکه پخش اسرائيل «کان» از اين مسئول اسرائيلي عالي‌رتبه نقل کرد که پيش‌بيني مي‌شود بحرين در آينده‌اي بسيار نزديک از عادي‌سازي رسمي روابط خود با اسرائيل خبر دهد. از سوي ديگر در اقدامي بي‌سابقه، عربستان و بحرين به هواپيماهاي اسرائيل که قصد تردد به امارات متحده عربي را دارند، اجازه دادند تا از حريم هوايي اين کشور استفاده کنند. وزارت حمل‌ونقل بحرين دراين‌باره بيان داشته است: اين مجوز به درخواست سازمان هواپيمايي امارات متحده عربي صادر شده است. روز چهارشنبه نيز اداره کل هواپيمايي عربستان سعودي موافقت خود را با درخواست امارات متحده عربي براي عبور پروازهاي اين کشور از حريم هوايي عربستان به مقصد «تمام کشورها» اعلام کرده بود. اين اقدام عربستان و بحرين البته که با استقبال ساير کشورهاي بزرگ عربي مانند مصر نيز روبه‌رو شده است.

فراتر از امارات

آنچه اکنون به نظر مي‌رسد اين است که معادلات منطقه‌اي برخلاف خواست ايران و خيلي فراتر از موضوع امارات پيش مي‌رود؛ مساله‌اي که نشان مي‌دهد از سويي کشورهاي عربي ديگر فلسطين را به‌عنوان اولويت خود در نظر ندارند و از طرفي بيشتر از هر زماني مواضع ضد ايراني خود را تقويت کرده‌اند؛ دو نکته‌اي که در آينده مي‌تواند معادلات منطقه‌اي را تغيير دهد. اگرچه دولت روحاني مدت‌ها بود که تلاش مي‌کرد تا با مطرح کردن طرح «ائتلاف اميد صلح هرمز»، پيام‌هايي براي عربستان و امارات و ساير کشورهاي عربي بفرستد و اساسا معني طرح ائتلاف اميد اين بود که ايران با عربستان و امارات کار مشترک نظامي انجام دهد. اکنون همه اين کشورها را در مقابل تهران مي‌بيند.اما دومينوي رابطه با اسرائيل چرا به اين شکل رخ داد و منشا اصلي توافقات کنوني چيست و ايران در قبال اين موضوع بايد چه واکنشي از خود نشان دهد؟

ادامه در صفحه 13