مختومه شدن پرونده نظارت شورای نگهبان بر انتخابات شوراها؟
آرمان ملي: از چندي پيش شايعه نظارت و بررسي صلاحيت کانديداهاي شوراي شهر از سوي شوراي نگهبان سبب انتقاداتي شد و صاحبنظران و اعضاي شوراي شهر تاکيد داشتند برگزاري اين انتخابات از سوي مجلس است و در قانون اشارهاي به نقش شوراي نگهبان نشده است؛ بهعنوان نمونه، محمد مهاجري، فعال رسانهاي اصولگرا، درباره تشکيل کميسيون ملي انتخابات گفت: شوراي نگهبان تا همين الان هم به دليل انتخابات مجلس تحت فشار سياسي قرار دارد. نگرانم که با محول کردن چنين مسئوليتي به آن تحت فشار دهها و صدبرابري قرار گيرد. به اين خاطر که اصلا موضوع انتخابات شوراهاي شهر و روستا «سياسي» نيست و موضوعي کاملا اجتماعي است يا عباس سليمينمين فعال سياسي اصولگرا معتقد است: «نظارت بر انتخابات شوراهاي شهر و روستا به اين دليل که طبق قانون اساسي برعهده شوراي نگهبان گذاشته نشده، با مصوبه نمايندگان مجلس برعهده پارلمان کشور قرار گرفته است.» پس از مدتي بحث نظارت شوراي نگهبان بر انتخابات شوراي شهر پايان يافت يا طرح علني صورت نگرفت اما ظاهرا برخي نمايندگان مجلس که عضو جبهه پايداري هستند تمايل زيادي به نقشآفريني شوراي نگهبان در انتخابات شوراي شهر دارند مانند ابوالفضل ابوترابي، نماينده مردم نجفآباد در مجلس که در رابطه با «مشارکت مجلس و شوراي نگهبان در طرح اصلاح قانون انتخابات رياستجمهوري» گفت: حضور شوراي نگهبان فقط در بحث انتخابات رياستجمهوري نيست، شوراي نگهبان در انتخابات شوراها و مجلس، کمک مشاورهاي به مجلس ميدهد. شوراي نگهبان و مرکز پژوهشهاي شوراي نگهبان و بعضي از اعضاي حقوقدان به کميسيون امور داخلي که بهعنوان کميسيون اصلي است، کمک فکري ميکنند. شوراي نگهبان در اين سه طرح خوبي که تهيه شده حضور پيدا ميکند مشورت و نظر ميدهد. نظارت پيشين يک کار خوبي است که ازسوي شوراي نگهبان صورت ميگيرد. نماينده مردم نجفآباد در مجلس در پاسخ به اين سوال که آيا چنين چيزي در ادوار گذشته مجلس سابقه داشته است، مطرح کرد: در دوره قبل شاهد بوديم که شوراي نگهبان تعامل بسيار عالي با کميسيون امور داخلي و شوراها در خصوص طرح بسيار مهم، جامعه مديريت شهري و روستايي داشت. اين اولينبار نيست بلکه مسبوق به سابقه است. شوراي نگهبان با مشورت دادن و کمک به مجلس کار را پيش ميبرد تا طرحها، پختهتر شود.
مشارکت شوراي نگهبان با مجلس
او در پاسخ به اين سوال که با حضور مرکز پژوهشهاي شوراي نگهبان، جايگاه و نقش مرکز پژوهشهاي مجلس چه مي شود، مطرح کرد: آنها هم کمک ميکنند، البته بايد اذعان کنم، دهقان که تجربه حضور در چندين دوره مجلس شوراي اسلامي دارد و اکنون هم بهعنوان حقوقدان در شوراي نگهبان است، نقش بسيار مهمي در ايفاي کارهاي تعاملي بازي ميکند. دهقان بهعنوان يکي از حقوقدانهاي شوراي نگهبان و بهعنوان نمايندهاي که چهار دوره در مجلس بوده و بهخوبي مجلس را ميشناسد، نقش خيلي اساسي و مهمي در اين قصه دارد. دهقان نظارت شوراي نگهبان را به جاي پسين، در حين و پيشين ميکند. در فرانسه که قانون اساسي آن بسيار به ما نزديک است در طرحها و لوايح شأن يک مدل پيشين دارند و هر چيزي خلاف قانون اساسي باشد، کميسيونهاي مربوطه و قانون اساسيشان همان ابتدا اعلام ميکند که اين طرح و لايحه، با قانون مغايرت دارد. دهقان ميخواهد شوراي نگهبان در حين و پيش از طرح و لوايح به کمک مجلس بيايد و ايرادات را برطرف کند. نماينده مردم نجفآباد در مجلس در پاسخ به اين سوال که آيا ورود شوراي نگهبان به تدوين طرحهاي مجلس به معناي روي خوش مجلس به افزايش حيطه اختيارات شوراي نگهبان نيست، گفت: اين اشتباه است. در دوره قبل حضور و کمک موثر شوراي نگهبان، حداقل در طرحهاي بسيار مهم ديده ميشد مانند طرح مديريت جامعه شهري و روستايي، اين مسبوق به سابقه است. در طرحهايي که شوراي نگهبان ذينفع است مانند سه طرح انتخابات، که شوراي نگهبان تجربه خيلي خوبي در برگزاري انتخابات دارد و بيشتر معايب قانونهاي انتخابات را ميداند و با توجه به نياز ما به تجربه شوراي نگهبان، آنها نظر مشورتي ميدهند. سه طرح اصلاح قانون انتخابات شوراها، رياستجمهوري و مجلس که هر سه، اعلام وصول شد طرحهاي پيشنهادي من است که به کميسيون امور داخلي ارجاع شده است. شوراي نگهبان به مجلس روي خوشي نشان داده و دستور موکد داده شده شوراي نگهبان با مجلس همکاري کند. ابوترابي در رابطه با قرارگاه تحول گفت: قرارگاه تحول با رياست قاضيزاده هاشمي، نايبرئيس اول، در دستورکار است و به لحاظ فعالسازي مجلس، آسيبشناسي ميکند. اين قرارگاه براي فعالسازي و افزايش بهرهوري مجلس است تا مجلس از حالت روزمرگي خارج و به يک مجلس کارآمد و بهروز، تبديل شود. در يک قسمت عمده اين قرارگاه آييننامه داخلي مجلس اصلاح ميشود. مرکز پژوهشهاي مجلس، معاونت قوانين مجلس، قسمت انديشکده حکمراني دانشگاه صنعتي شريف، رياست کميسيون آييننامه و قاضيزادههاشمي در اين قرارگاه حضور دارند، همچنين من و يک نفر ديگر با حکم ويژه قاليباف در اين کارگروه حضور داريم. جلساتي داشتيم و هنوز به جمعبندي نرسيديم چون اختلاف نظر زياد است. او در ادامه در پاسخ به اين سوال که آيا حضور اعضاي حقوقدان شوراي نگهبان در بحث تدوين آييننامه داخلي به معناي تداخل در کار نمايندگان نيست، گفت: شوراي نگهبان در آييننامه داخلي حضور نداشت. من در سه جلسه که حضور داشتم چنين چيزي مطرح نبوده است.
