آرمانملی-سوسن یحییپور: رکود حاکم بر بازار کار ایران، منجر به خروج سرمایه و درآمدها از این بازار به شدت مورد غفلت واقعشده، میشود و در شرایطی که بازار ثانویه رونق گرفته است، مردم به خرید و فروش مستغلات، سود حساب بانکی، خریدوفروش سکه و ارز و ... روی میآورند که به معنای افزایش مشاغل غیررسمی و از رونق افتادن تقاضا برای کار و اشتغال در کشور است.
شیوع پاندمی کرونا، اقتصاد کشورهای مختلف را تحت تاثیر خود قرار داده و در رکودی عمیق فرو برده است. در ایران نیز، گسترش بیماری کووید-19 در کنار پیامدهای سوء تحریمها، فشارهای زیادی را به بنگاههای اقتصادی تحمیل کرده و باعث افزایش نگرانی نسبت به آینده اقتصاد کشور شده است. بهتازگی جواد حسینزاده- رئیس مرکز آمار ایران- گفته است که در فصل بهار دو میلیون و ۷۶۰ هزار نفر به جمعیت غیرفعال افزوده شده و همچنین یک میلیون و ۵۰۰ هزار نفر از جمعیت شاغلان کشور کاسته شده است. آسیبدیدن کسب و کارهای خرد و فعالان اقتصادی و در نتیجه کاهش بیش از پیش تولید ناخالص داخلی، رکود سنگینی را بر بازار کار ایران حاکم کرده که در پی آن مردم سعی میکنند درآمد خود را از محلهای دیگری تامین کنند که یکی از نتایج بارز این جریان، رشد سوداگری در اقتصاد کشور است.
رکود بازار کار؛ رونق بازار ثانویه
معاون توسعه کارآفرینی وزارت تعاون روز گذشته گفت: اشتغال با حوزههای مختلفی همچون بازار کالا، تولید و مصرف و کار در ارتباط است و زمانی که بازار تولید راکد است، بازار کار متاثر از این شرایط، پذیرای اشتغال نیست و یا وقتی بازار مصرف تحت تاثیر درآمد پایین با رکود مواجه میشود، تاثیر خود را بر بازار کار میگذارد. به گزارش ایرنا، عیسی منصوری افزود: در شرایط رکود بازار کار نیز وقتی بازار ثانویه رونق مییابد، سرمایه و درآمدها به سمت این بازار حرکت میکند در نتیجه تقاضا برای بازار کار و اشتغال از رونق میافتد. او توضیح داد: در سال ۹۰ درآمد غیرشغلی خانوارها ۵۷ درصد بوده است. بهعبارتی درآمدها از محل کار و فعالیت نبوده است بلکه از خرید و فروش مستغلات، سود حساب بانکی، خرید و فروش سکه و ارز و بوده است و این رقم در سال ۹۶ به ۴۹ درصد و در حال حاضر به ۶۳ درصد رسیده است. در سال ۹۰ درآمد غیرشغلی خانوارها ۵۷ درصد بوده است. بهعبارتی درآمدها از محل کار و فعالیت نبوده است بلکه از خرید و فروش مستغلات، سود حساب بانکی، خرید و فروش سکه و ارز بوده است و این رقم در سال ۹۶ به ۴۹ درصد و در حال حاضر به ۶۳ درصد رسیده است. این بدان معنی
است که منابع و درآمد افراد با هدف افزایش سرمایه به سمت بورس و فعالیتهای دیگر میرود و در نتیجه درآمد حاصل از شغل کم میشود. معاون توسعه کارآفرینی وزارت تعاون گفت: بنابراین توجه به بازار کار بدون توجه به بازار تولید، مصرف، بازار کالا، بازارهای مالی و غیره منطقی نیست و باید سایر بازارها را در کنار بازار کار رصد کنیم.
سناریوهای اشتغال
او درباره برنامههای اشتغال وزارت تعاون گفت: برای برنامهریزی اشتغال در شرایط کرونا باید سناریوهای مختلفی تعریف میشد. در سناریوی ساده به شکل V، وضعیت اقتصادی افت میکند و سپس رشد قابل ملاحظهای را تجربه میکند. اما در سناریوی پیچیده به شکل W، پس از افت اقتصادی شاهد رشد خواهیم بود ولی پس از مدتی افت اقتصادی و سپس رشد اتفاق میافتد. منصوری افزود: با توجه به اینکه در کشور ما پس از شیوع کرونا به نسبت زودتر از سایر کشورها، سیاستهای اجرایی برای حمایت و رونق کسب و کارها اتخاذ و عملیاتی شد، انتظار داریم روند اقتصادی خوبی را در آینده طی کنیم. او ادامه داد: اما به نظر میرسد موانع همیشگی پیش رو وجود دارد و بسته پیشنهادی ما برای شرایط پساکرونا در وهله نخست ناظر بر ارائه راهکارها برای رفع موانع پیش رو و در وهله دوم تمرکز بر حوزههای تاثیرگذار برای بهبود و رونق اقتصادی است.