كودكان سيستان و بلوچستان قرباني تشنگي
آرمان ملی- رها معیری: مشکلات کم آبی، استانهای جنوبی را تهدید میکند و در این بین سیستان و بلوچستان در وضعیت وخیمتری نسبت به سایر استانها همچون خوزستان قرار دارد. در شرایط کمآبی تنها منبع تامین آب حدود سههزار روستای سیستان و بلوچستان، قناتها، چشمهها و رودخانههای فصلی است، این کودکان مظلوم روستاها هستند که قربانی رفع تشنگیشان میشوند. چند روز پیش مرگ یک دختر هشتساله ساکن دهستان جکیگور در رودخانه سرباز در استان سیستان و بلوچستان با واکنشهایی همراه بود. زینب پورغلامی که قصد برداشتن آب از رودخانه سرباز را داشت، در این رودخانه غرق شد. عبدالقیوم پورغلامی، پدر زینب، به ایلنا گفته است: «اگر آب روستای جکیگور روزها قطع نشود و خانوادهها مجبور نباشند برای تهیه آب به رودخانه بروند این بلا سرمان نمیآمد». پیش از این اتفاق تلخ نیز یک کودک هشتساله دیگر که میخواست از چشمه آب بردارد در پی حمله یک تمساح (گاندو) و بهدلیل رسیدگی نکردن پزشکی، دست خود را از دست داد. در خرداد سال گذشته نیز سه دانش آموز روستای کموبازار چابهار هنگام برداشت آب از هوتگ غرق شده و جان خود را از دست دادند.
مدیرکل محیط زیست استان سیستان و بلوچستان ابراز داشت: روستاهای حوالی محل زیست گاندو لوله کشی آب شدهاند اما از آب قابل استفاده درون لولهها خبری نیست، سد پیشین بر اثر بارندگیهای اخیر لبریز از آب است و معلوم نیست چرا مسئولان مربوطه برای تامین آب شرب این مردم محروم اقدامی نمیکنند. در حالی که مهمترین نیاز مردم این آب شرب است. پورمردان در ادامه افزود: زنان و کودکان این منطقه به منظور تامین آب مجبور به نزدیک شدن به منطقه زیست گاندوها هستند و هرساله شاهد اتفاقات ناگواری از این دست هستیم. هیچکس مسئولیت راهاندازی این تصفیهخانه را قبول نمیکند و مردم برای تامین نیازشان یا باید منتظر تانکرهای آب باشند یا به سمت آبگیرهایی بروند که ممکن است گاندوها کمین کرده باشند.
اما ماجرا به این اتفاقها ختم نمیشود و صدها روستای مرزی این استان بهدلیل نبود آب خالی از سکنه شدهاند. بیشتر از ۵۰درصد جمعیت ۲میلیون و ۸۰۰هزار نفری سیستان و بلوچستان در روستا زندگی میکنند. براساس آمارهای اعلام شده، ۷۰۰هزار نفر از جمعیت روستایی سیستان و بلوچستان شبکه آب ندارند؛ هزار و ۲۶۱ روستا بهصورت سقایی یعنی با تانکر آبرسانی میشوند و سهمیه هر نفر۱۵ لیتر در شبانهروز است که البته برخی اوقات این میزان هم به آنها تعلق نمیگیرد. در این رابطه معینالدین سعیدی، نماینده چابهار، نیکشهر، دشتیاری، کنارک و قصرقند در مجلس، بهتازگی در جمع ساکنان شهرستان نیکشهر، از جان باختن سه کودک در روزهای اخیر در هوتکها و رودخانههای این مناطق خبر داد و وزارت نیرو را مسئول مستقیم این حوادث دانست. «هوتک» یا «هوتگ»، گودال حفر شده برای ذخیره آب است که بیشتر برای مصرف احشام به کار میرود، اما در سالهای اخیر با بحران کمبود آب در سیستان و بلوچستان، مردم از آب هوتکها برای کاربردهای خانگی و شرب استفاده میکنند.
پایینترین شاخص دسترسی به آب
وضع آب آشامیدنی روستاهای سیستان و بلوچستان مطلوب نیست و در حال حاضر از ۶۵۵۳ روستا تعداد ۳۸۴۶ روستا بدون شبکه آبرسانی است و 63.2درصد نسبت به شاخص کشوری از آب آشامیدنی بهرهمندند که این شاخص با اجرای تاسیسات آب آشامیدنی در روستاهای استان محقق شده است. مهندس محمدرضا نارویی مدیرعامل آبفار سیستان و بلوچستان در این رابطه گفته است که در منطقه سیستان صد در صد آب آشامیدنی مورد نیاز از آبهای سطحی(چاه نیمهها) و در منطقه بلوچستان ۹۱درصد از طریق ۵۳۸ حلقه چاه، ۸درصد از طریق ۶۶ حلقه چشمه و یکدرصد از طریق قنات تامین میشود. معینالدین سعیدی، یکی از نمایندگان استان سیستان و بلوچستان اعلام کرد که اکنون فقط ۱۹درصد مردم حوزه دشتیاری و چابهار، به آب شرب بهداشتی دسترسی دارند و ۸۱درصد بهصورت سقایی آبرسانی میشوند. در حالی که به گفته این نماینده مجلس، عمده سدهای استان سیستان و بلوچستان در جنوب این استان قرار دارد، اما شاخص دسترسی به آب شرب و بهداشتی در نقطه جنوبی استان سیستان و بلوچستان و مخصوصا در پهنه مکران، «پایینترین شاخص در کل کشور» است. سلیم کدخدا، فرماندار راسک، نیز گفت شش ماه پیش با مدیرکل آبفای استان سیستان
و بلوچستان برای حل مشکل آب روستای جیکگور نامهنگاری کرده، اما هنوز اقدامی صورت نگرفته است.
