فیلتر توئیتر و تلگرام برداشته شود اما...
آرمان ملي: صداي هياهو و همهمه لحظهاي قطع نميشد؛ فرياد ميزدند و از هياترئيسه ميخواستند که ميکرفونشان را باز کند تا تذکرشان را از تريبون پارلمان خطاب به وزير ارتباطات مطرح کنند؛ وقتي نوبت به آنها ميرسيد، تذکرها به يک نقطه ختم ميشد و آن گلايه از «فضاي مجازي» بود. اهالي جديد ساختمان هرمي ميدان بهارستان که هنوز يکماه نشده بود در صندليهاي خود جاي گرفته بودند، موضوع فيلترينگ و محدودسازي پيامرسانها و شبکههاي اجتماعي بهويژه اينستاگرام ورد زبانشان شده بود؛ موضوع آنقدر پيش رفت که حتي مرتضي آقاتهراني رئيس کميسيون فرهنگي و دبيرکل جبهه پايداري پيشنهادي فراتر از فيلترينگ را مطرح کرد و پاي فضاي مجازي ملي را پيش کشيد تا بهواسطه بساط شبکههاي اجتماعي از اينستاگرام گرفته تا توئيتر و تلگرام يکسره شود. ماجراي جنجال حضور وزير ارتباطات در مجلس و بحث فيلترينگ اينستاگرم هنوز تمام نشده بود که زمزمه تهيه طرحي براي محدودسازي شبکههاي اجتماعي از کريدور خانه ملت به گوش رسيد و نمايندگاني که اغلب آنها در توئيتر، حساب کاربري دارند، پاي اين طرح را امضا کردند. طرحي که از يکسو نه سر سازگاري با اصل دسترسي آزاد به اطلاعات دارد و نه آن را ميتوان در راستاي آزادي بيان تصور کرد. موضوعي که حالا جنجال زيادي به پا کرده است و صداي موافقان و مخالفان هم از همان تريبون فضاي مجازي بلند شده و البته در مقابل مخالفان، امضاکنندگان اين طرح براي دفاع از اقدام پيشدستانه تعابير جديدتري به کار ميبرند مانند هادي بيگينژاد که ميگويد: «ما دنبال جلوگيري از فحشا هستيم و دنبال محدود کردن آزادي بيان نيستيم. توقع داريم هموطنان گمان نکنند ميخواهيم آزادي بيان را محدود کنيم. ما مخالف توئيتر و تلگرام نيستيم، بلکه دنبال اين هستيم که فضاي مجازي مسئول داشته باشد.» يا فاطمه محمدبيگي که ميگويد: «متاسفانه جريانهايي در کار هستند که براي انحراف مسير اصلي اين طرح، تلاش دارند فضاي جامعه را متشنج کنند و از انسداد و فيلترينگ حرف ميزنند؛ چنين خبري نيست. بلکه نظم دادن به فضاي مجازي و شبکه اجتماعي در کشور و ساماندهي و هدايت آن موردنظر است.» هرچند نمايندگان با يک گام عقب نشستن از فيلترينگ و مسدودسازي به «ساماندهي» تغيير موضع دادهاند اما همچنان علامت سوال بر سر مقصود آنها از واژه «ساماندهي» به قوت خود باقي است.
ساماندهي يا فيلترينگ
هرچند در کليات اين طرح از واژه «مسدودسازي» استفاده شده است اما امضاکنندگان آن ميگويند کسي به دنبال فيلترينگ نيست و تنها قرار است سازوکاري براي فضاي مجازي تعريف شود. ابراهيم عزيزي نماينده شيراز که از امضاکنندگان اين طرح است درباره اين طرح و توجيه آنها براي محدودسازي شبکههاي اجتماعي ميگويد: «اصلا بحث فيلترينگ و محدودسازي نبوده است بلکه يک طرح ساماندهي است» او ادامه ميدهد: «ما بايد استفاده بهينه از شبکههاي اجتماعي داشته باشيم و کاري کنيم تا از ظرفيتهاي آن هم بتوانيم استفاده کنيم؛ البته بايد اقداماتي انجام دهيم تا آسيبهاي آن هم به حداقل برسد» او در پاسخ به اين سوال که منظورتان از ساماندهي چيست و مثلا توئيتر يا اينستاگرام قرار است چطور ساماندهي شود گفت: «اصلا اين بحث نيست که اين شبکههاي اجتماعي که شما نام برديد فيلتر يا بسته شود، من نميدانم اين بحثها از کجا آمده است؟! منظور ما از ساماندهي يعني همين که استفاده بهينه شود به اضافه به حداقل رساندن آسيبها» عزيزي درباره باز شدن پاي دستگاههاي امنيتي به موضوع فضاي مجازي در اين طرح نيز گفت: «بحثي درباره اينکه دستگاههاي امنيتي بخواهند اقداماتي انجام دهند مطرح نبوده و ما تنها ميخواهيم ساماندهي کنيم و ساماندهي در ادبيات ما تعريف مشخصي دارد و اينکه گفته ميشود بگيروببندي در راه است برداشت غلطي است که در جامعه ما وجود دارد». هرچند عزيزي ميگويد ما نميخواهيم بگيروببند راه بيندازيم اما وقتي از او سوال ميشود که آيا قرار است در اين طرح فيلتر توئيتر، فيسبوک و تلگرام و... برداشته شود، ميگويد: «اينکه چه اقداماتي انجام شود بايد صبر کنيم تا نوبت به اين طرح برسد تا بحثها درباره آن تکميل شود در حال حاضر تنها صحبت از ساماندهي است.»
پيام رسان هاي خارجي بايد مجوز بگيرند
ابوالفضل ابوترابي نماينده نجفآباد از ديگر امضاکنندگان اين طرح است او درباره چند و چون آن ميگويد: «عنوان اين طرح اشتباه مطرح شده است و اصلا بحث محدودسازي نيست بلکه موضوع ساماندهي پيامرسانها مطرح است يعني همانطور که شما انتظار داريد راهنمايي و رانندگي و قوانيني وجود داشته باشد تا وضعيت خيابانها و جادهها را ساماندهي کند يا همانطور که انتظار است يک بقالي در يک روستا مجوز و پروانهاي براي کار داشته باشد؛ اين وضعيت براي پيامرسانها هم مطرح است» او ادامه ميدهد: «وقتي يک پيامرسان داخلي بايد مجوزي براي فعاليت داشته باشد، اين قاعده بايد براي پيامرسانهاي خارجي هم وجود داشته باشد يعني پيامرسانهاي خارجي هم بايد دفتري در ايران داشته باشند که پاسخگوي شاکيان باشد؛ يعني مانند بسياري از کشورهاي دنيا از آمريکا و چين گرفته تا کشورهاي اروپايي، ما هم مانند آنها قواعد و مقرراتي داشته باشيم تا اولا اطمينان حاصل کنيم اطلاعات کاربران در اختيار ديگران قرار نميگيرد و هم اگر مشکلي بود بدانيم کسي پاسخگوي آن هست يعني اگر دولت جمهوري اسلامي خواست صحبتي بکند بداند بايد با چه کسي حرف بزند؛ از آنجا که اين پيامرسانها منافع اقتصادي هم به دنبال دارد قطعا آنها ميپذيرند که دفتري در ايران داشته باشند و ما هم به شکل متداول دنيا عمل ميکنيم» ابوترابي با بيان اينکه وقتي ما به اين شيوه عمل کنيم اصلا نبايد فيلترينگي وجود داشته باشد ميگويد: «امروز فيلترينگ در کشور ما تبديل به يک پارادوکس شده است يعني درحاليکه شبکههاي اجتماعي مانند توئيتر در ايران فيلتر است اما ميبينيم بسياري از مسئولان نظام و نمايندگان يک حساب کاربري در اين شبکه اجتماعي دارند و لذا بايد با يک ساماندهي موضوع فيلترينگ را هم مرتفع کنيم» او ادامه داد: «ما فکر ميکنيم پيامرسانهاي خارجي امنيت دارند همين چند وقت پيش بود که تلگرام و اينستاگرام هک شد و همه اطلاعات کاربرانش را به فروش رساندند، اين درحالي است که به گفته مقام معظم رهبري در توصيهاي که به مسئولان داشتند فرمودند تفتيش و کنجکاوي در امور مردم حرام است و ما بايد به اين فتوا عمل کنيم از سوي ديگر اساسا تفتيش در امور 85ميليون جمعيت امکانپذير نيست.» اين نماينده مجلس گفت: «موضوع توئيتر ميتواند مشمول نشر اکاذيب شود اما احضار و بازداشت به دليل محتواي چتهاي خصوصي اصلا امکان ندارد. اگر هم چت خصوصي باشد باز هم اين دليلي است بر بياعتمادي به امنيت اين شبکههاي اجتماعي که توانستهاند آنها را هک کنند بنابراين ما ميگوييم بيايند مجوز بگيرند.»
