راه بيروت از پاريس ميگذرد؟!
«آرمان ملي» نقشه راه فرانسه براي لبنان را بررسي کرد
راه بيروت از پاريس ميگذرد؟!
آرمان ملي- اميد کاجيان: نقشه راه پيشنهادي رئيسجمهور فرانسه براي انجام اصلاحات در لبنان. اين عنواني است که به اقدام اخير امانوئل مکرون رئيسجمهور فرانسه نسبت دادهاند. مکرون بعد از انفجار اخير لبنان و موج دوم اعتراضات در اين کشور که به استعفاي دولت حسن دياب منجر شد، بيش از هميشه به لبنان رفتوآمد دارد و پاي صحبت مردم اين کشور و البته مقاماتش مينشيند. حالا خبر ميرسد سفير فرانسه در بيروت يک سند دو صفحهاي تحويل لبنانيها داده است. هرچند برخي اين موضوع را تکذيب کرده و اعلام ميکنند هنوز چيزي به دست آنها نرسيده است. حسابرسي دقيق از بانک مرکزي لبنان، تصويب فوري قانوني درباره خروج سرمايه از بانکها، تعديل قانون برق، تعيين نهاد مبارزه با فساد با اختيارات بالا، ايجاد بازار رقابتي، تعيين زمانبندي براي مذاکرات لبنان با صندوق بينالمللي پول و همکاري دولت و مجلس براي تصويب قوانين مهم از سرفصلهاي اين سند برشمرده شدهاند. اين در حالي است که تسنيم مينويسد، در نقشه راه پيشنهادي فرانسه براي لبنان آمده که اولويت با تشکيل يک دولت فوري براي جلوگيري از خلأ قدرت در کشور است. اين سند همچنين به کمکهاي انساني، تعامل مناسب مقامات مربوطه با شيوع کرونا، بازسازي بيروت پس از انفجار و اصلاحات سياسي و اقتصادي اشاره دارد. در اين سند ظاهرا فرانسويها خواستار پيشرفت در مذاکرات صندوق بينالمللي پول و نظارت سازمان ملل بر کمکهاي انساني بينالمللي به اضافه انجام تحقيقات بيطرف در خصوص علت انفجار بيروت شدهاند. اما پيشتر فرانسه اعلام کرده بود در صورت عدم اراده سياستمداران لبناني براي بهبود اوضاع، هيچ چک سفيد امضايي را براي آينده بهتر در لبنان نميتواند بدهد. اقدامات فرانسه و ارائه نقشه راه براي لبنان در حالي صورت ميگيرد که پيشتر 60هزار لبناني در اقدامي بيسابقه و پس از انفجار لبنان و آغاز دور دوم اعتراضات در نامهاي خطاب به مکرون از وي خواسته بودند تا قيموميت لبنان را لااقل براي يک دوره دهساله برعهده بگيرد. مکرون اين درخواست را رد کرده بود اما بسياري ارائه نقشه راه فرانسه براي لبنان را بيش از هر زمان ديگري به معناي ميل فرانسه براي تسلط بيشتر بر لبنان ميدانند.
وقتي مکرون در آغوش قرار ميگيرد
سفر مکرون به لبنان در اين روزها با استقبال گروهي از اين مردم روبهرو ميشود که با ديدنش او را در آغوش ميگيرند و به نحوي با وي رفتار ميکنند که انگار او رهبر اين کشور است، نه کساني مثل ميشل عون رئيسجمهور يا ساير دولتمردان و گروههاي مسلح لبناني. البته جمعي از همين مردم با ديدن مکرون شعارهايي عليه حاکمان خود و سيستم موجود لبنان سر ميدهند، اما به اين مقدار هم راضي نيستند و از اساس ظاهرا خواستار تغييرات کاملا سيستماتيک و دگرگوني کامل در لبنان هستند. اين اتفاقات در حالي ميافتد که لبنانيها علاوهبر نامهاي که براي تحت سيطره قرار گرفتن دوباره فرانسه امضا کردهاند در شبکههاي اجتماعي نيز بعضا با نمايش عکسي باشکوه از مکرون خطاب به او مينويسند: «بيا و قيموميت فرانسه را برگردان که ديگر اين استقلال را نميخواهيم»؛ موضوعي که اشاره به دهههاي گذشته ميکند.
وضعيتي که بدتر ميشود
فشارهاي اقتصادي لبنان، قطع کمکهاي مالي آمريکا و صندوق بينالمللي پول، بدهي 85ميليارد دلاري لبنان، سقوط شديد ارزش ليره و حالا هم نابودي صنعت گردشگري و خدمات نخست به دليل کرونا و سپس به خاطر انفجار بندرگاه بيروت که بخش عمده اين صنعت را تامين ميکرد ادامه دارد. در چنين شرايطي است که مکرون به بيروت سفر کرد و مارونيهاي لبنان بهشدت براي او فرياد شادي سر دادند و خواستار اعمال نقش متفاوت مکرون شدند. وضعيت لبنان اين روزها به نحوي بحراني و غيرقابل پيشبيني شده است که حتي عدهاي بيم بازگشت اين کشور به جنگهاي داخلي 1975 تا 1900را دارند؛ از سويي اتهاماتي مثل انفجار اخير تا ترور رفيق حريري به حزبا... لبنان زده شده که سبب شده دوباره زخمهاي کهنه سر باز کنند.
فرانسه صاحبنفوذ است اما...
قاسم محبعلي کارشناس مسائل خاورميانه به «آرمان ملي» ميگويد: مسائل لبنان پيچيده و بحرانهاي مزمن آن در هم تنيده شده است. فرانسه اگرچه در لبنان صاحب نفوذ و قدرت است اما تمامکننده نيست. لبنان يک کشور چند طايفهاي است که هر طايفهاي به قدرت خارجي متفاوتي نزديک است بنابراين فرانسه بهتنهايي قادر نخواهد بود تا مسائل لبنان را پيش ببرد. وي ادامه ميدهد: براي به نتيجه رسيدن نقشه راه مذکور نيز بايد هم تفاهمي در سطح طوايف لبناني صورت بگيرد و هم در سطح بينالمللي تا لبنان به سمت تغيير پيش رود. به نظر ميرسد تا زماني که تقسيم قدرت در لبنان بر اساس طوايف و مذاهب باشد، وضعيت به همين وضع باقي ميماند. بنابراين نميتوان به نقشه راه با شرايط موجود و البته توافق طوايف لبنان برسر آن خيلي خوشبينانه نگاه کرد.
