بورس بهعنوان يکي از جذابترين نهادها براي سرمايهگذاري بهخصوص طي يکي دو سال اخير کانون توجه بسياري از مردم و اقشار مختلف قرار گرفته است. اين درحالي است که بسياري از کارشناسان بر اين باور هستند که روند مثبت بازار سهام در بلندمدت ادامهدار خواهد بود و مردم ميتوانند با اطمينان خاطر نسبت به سرمايهگذاري در اين بازار اقدام کنند. شايان ذکر است نوسان و افتوخيز جز ذات معاملات بازار سرمايه به شمار ميرود. به عبارت دقيقتر قديميترهاي بازار با مقوله اصلاح و استراحت آشنايي دارند، اما در مقابل تازهواردها نسبت به اصلاحات موقتي بازار واکنش هيجاني نشان ميدهند و نگران از دست رفتن سرمايه خود در معاملات هستند. چه بسا بسياري از معاملهگران خرد تازهوارد، اقدام به گرفتن وام يا فروش ماشين خود ميکنند تا از اين طريق بتوانند سود دو چنداني کسب که همين امر منجر خواهد شد تا نگراني اين افراد در روزهاي استراحت شاخصکل دو چندان شود. بسياري از کارشناسان و فعالان اقتصادي چنين اقدامي را صحيح نميدانند و توصيه ميکنند مردم از طريق پولهاي بدون استفاده وارد معاملات شوند و بورس را بهعنوان نهادي براي سرمايهگذاريهاي بلندمدت بدانند، اما نکته قابل تأمل آن است که امنيت در بازار سهام نسبت به ساير بازارهاي موازي (دلار، سکه و ...) براي سرمايهگذاري به مراتب بيشتر خواهد بود، به علاوه آنکه دولتيها و مسئولان اقتصادي در مصاحبههاي گوناگون، خود را مکلف به حفظ و حراست از بازار سرمايه ميدانند.
رشد شاخص کل پس از اصلاح دوهفتهاي
معاملات بازار سرمايه طي سه روز گذشته در حالي پيگيري شد که پس از يک دوره اصلاح حدود 20 درصدي براي دماسنج، دوباره شاهد تشکيل صفهاي خريد چندصد ميليوني در بسياري از نمادهاي بزرگ بوديم و به تبع آن نقشه بازار به شکل يکدستي سبزپوش شد. در اين ميان حمايتهاي دولت و تشکيل جلسه با حقوقيها به منظور جمعآوري صفهاي فروش، عاملي تاثيرگذار براي مثبت شدن و اعتمادسازي دوباره ميان معاملهگران به شمار ميرود که اميدواريم روند فعلي همچنان ادامهدار باشد. همچنين فعالان قديميتر، سهامداران را به صبر و حوصله بيشتر و دوري از هيجان کاذب در روزهاي استراحت نماگر تشويق ميکنند، چراکه بورس بازار سودده يک شبه نيست و نوسان جز ذات آن محسوب ميشود. شايان ذکر است کارشناسان وضعيت پيشروي بازارسرمايه را مثبت و توام با رشد ميدانند.
ورود به بورس با نقدينگي بلااستفاده
نکته جالبي که براساس يک تحقيق ميداني شکل گرفت، دريافت پولهاي هنگفت به طرق مختلف از طرف سهامداران حقيقي و خرد بازار بود که کارشناسان و مسئولان چنين اقداماتي را مناسب نميدانند و توصيه ميکنند معاملهگران به دور از رفتارهاي هيجاني و با در نظر گرفتن تمام شرايط از نقدينگي بدون استفاده تحت مالکيت خود براي سرمايهگذاري در بازار سهام استفاده کنند. در اين ميان ميتوان موارد جالبي را مشاهده کرد، يکي از افرادي که قصد خريد سهام را داشته است اذعان کرد پيش از اصلاح اخير شاخص ماشين خود را فروخته و پول آن را در بازار سرمايه گذاشته که با افت دوهفته گذشته سرمايه آن نصف شده است. بهرغم اينکه ماشين هم يک کالاي سرمايهاي محسوب ميشود اتخاذ چنين تصميماتي با وجود ريسک در بازار سرمايه به هيچوجه صحيح نيست. همچنين شخصي ادعا کرد با تلاشهاي فراوان اقدام به اخذ وام سنگين يکساله براي سرمايهگذاري در بورس کرده است، در چنين شرايطي با در نظر گرفتن نوسانات بازار سهام چه تضميني وجود دارد که شخص سر موعد مقرر نسبت به تسويه وام اقدام کند. بهرغم آنکه بورس حمايتهاي دولت را به دنبال دارد و ميتوان آن را بازار روبه رشدي دانست، اما بازهم تصميم به چنين اقدامات ريسکپذيري اصلا مناسب نخواهد بود. نکته قابل توجه ديگر شخصي با سن و سال حدود 26 سال است که پس از مشاهده وضعيت مثبت بازارسهام اقدام به قرض حدود 300 ميليون تومان پول از آشنايان و دوستان کرده بود که با افت اخير متحمل ضرر 30 ميليوني شده است و از وضعيت پيشآمده ناخشنود بود. اين اقدامات علاوه بر ايجاد اضطراب و دلهره زمينه بياعتمادي در بازار سرمايه را دوچندان خواهد ساخت. اين درحالي است که بسياري از اين افراد اذعان داشتهاند سودهاي خوبي را از اول سال کسب کردهاند که همين امر آنها را ترغيب کرده است تا نسبت به افزايش پول خود در بازار سهام به هر طريق ممکن اقدام کنند. همانگونه که پيشتر اشاره شد، مسئولان بورس و اقتصاد کشور چنين اقدامات ريسکپذيري را به هيچ عنوان توصيه نميکنند.
شوخيهاي کاربران فضاي مجازي
استراحت شاخص کل در روزهاي اخير آنچنان به مذاق معاملهگران خوش نيامد و روند ادامهدار نزولي، زمينه شوخيهاي گوناگوني را از سوي مخاطبان در فضاي مجازي بر انگيخت. بسياري از آنها عنوان ميکردند اگر روند نزولي تا چند روز ديگر ادامه داشته باشد آنها بالاجبار بايد کليه و اعضاي بدن خود را بفروشند تا بدهيهاي سنگين را تسويه کنند. عدهاي ديگر هم در عين نا اميدي از بهبود شرايط عقيده داشتند، با ادامه افت چند روزه به سازمان بورس بدهکار خواهند شد.
دوري از رفتارهاي هيجاني
همانگونه که اشاره شد اصلاح جز ذات بازار سهام است و نميتوان انتظار داشت وضعيت هميشه مثبت و رو به بالا باشد. از همين رو کارشناسان مطرح بازار سهام به سهامداران خرد توصيه اکيد دارند در هنگام شرايط استراحت و اصلاح به دور از هيجان نسبت به نگهداري سهام ارزشمند خود اقدام کنند. همچنين از راههاي معقول و مطمئن اقدام به سرمايهگذاري کنند تا مشکلي آنها را تهديد نکند. لازم به ذکر است قرار گرفتن در صفهاي فروش علاوه بر آنکه کمکي براي بازگشت بازار سهام به وضعيت مثبت نخواهد کرد، بلکه هيجان کاذب و منفي را بر روند معاملات تحميل ميکند.