آرمان ملي - عليرضا پورحسين: انتشار بيانيه مشتــرک ايــران و آژانــس بينالمللي انرژي اتــمي نقطه پاياني بر سفر گروسـي به ايران است؛ سفري که با اماواگرهاي زيادي همراه بوده اما بسياري بر اين باور هستنــد که اين سفر ميتواند نقطه عطفي در روابط ايران آژانس باشد و حتي از فشارهاي بعدي ايالات متحده بر ايران جلوگيري کند. در بيانيه مذکور نظرات اصولي ايران و برخي ملاحظات آژانس مورد توجه قرار گرفته است و طرفين بر اين اساس توافق کردهاند همکاريهاي خود را بيش از پيش تقويت کنند و اعتماد متقابل را نيز ارتقا دهند. با توافق انجام شده، در ادامه همکاريهاي دو طرف در حوزههاي پادماني رويکرد حقوقي و فني بيش از پيش تقويت خواهد شد. اين ديدار از نگاه مسئولان ايراني بسيار سازنده قلمداد شده است. همواره فعاليت و همکاري ايران با آژانس کاملا شفاف بوده است و بيش از 92 درصد بازرسيها در موارد مشابه جهاني در ايران انجام شده است. برخي به دنبال از بين بردن اين شفافيت از طريق اعمال فشار براي بازگشايي موضوعات مختومه هستند. آنچه در اين ميان مهم است اينکه آيا واقعا تغييري در سياستهاي آژانس ايجاد شده است يا پس از پايان اين سفر همه چيز به روز اول باز خواهد گشت و با يک فشار کوچک ديگر آژانس همان سياستهاي قبلي و پرابهام خود را در پيش ميگيرد. آيندهاي که همچنان پرفرازونشيب به نظر ميرسد. در راستاي بررسي اين مساله «آرمان ملي» گفتوگويي با محمدجواد جمالينوبندگاني، عضو کميسيون امنيت ملي و سياست خارجي مجلس دهم داشته است که در ادامه ميخوانيد.
ارسال پالسهاي مثبت و اعلام بيطرفي رئيس آژانس بينالمللي انرژي اتمي را ميتوان صادقانه قلمداد کرد و آيا اين نهاد تغييري در رويکرد خود ايجاد کرده است؟
متاسفانه موضوعي که وجود دارد اين است که در تعيين رئيس آژانس بينالمللي انرژي اتمي، ايالات متحده نقش اساسي را ايفا ميکند. قطعا شخصي که رئيس اين نهاد ميشود نميتواند زياد از حد خارج از زمين ايالاتمتحده بازي کند و از سياسي بازي دور شود. همين امر است که مانع ميشود امروز گروسي کمتر با نگاه فني به مسائل ايران نگاه کند. همين مقوله است که باعث ميشود امروز پرونده ايران جنبه سياسي به خود گيرد. بسياري از کشورها امروزه به بمب اتمي دست پيدا کردهاند و برخي جناحهاي آمريکا، عربستان را امروز به تسليحات کشتارجمعي مجهز ميکنند اما هيچ نهادي وجود ندارد که بر اين تخلفات نظارت کند و آنها را فراتر از خط قرمز عنوان کند. اين بزرگترين نشانه براي سياسي بودن آژانس است و اينکه هيچ تغييري در سياستهاي اين نهاد ايجاد نشده است. آژانس امروزه هيچ عکسالعملي به بمبهاي هستهاي رژيم صهيونيستي نشان نميدهد و حتي درخواستي براي بازديد از مجموعههاي هستهاي اين رژيم ارائه نميدهد. بنابراين آژانس امروزه همچنان ابزاري است براي ايالات متحده به منظور فشار بر کشورهاي غيرهمسو با اين کشور تا از آن به نفع خود استفاده کند.
به چه علت گروسي پس از بارها اعلام رسمي آژانس مبنيبر صــلح آميز بودن فعاليتهاي هسته اي ايران باز هم سياستي متناقض در پيش گرفته است؟
ايران بهرغم همکاريهاي زيادي که با آژانس داشته است و حتي فراتر از قوانين و مقررات پادمان بسياري از بازرسيها را پذيرفتيم و خود آنها نيز به اين نتيجه رسيدهاند که بازديدهاي آنها بيهدف و بر اساس اطلاعات غلط کشورها و گروههاي معاند بوده است. در هر دوره مشاهده ميکنيم که اين امر تکرار ميشود و عملا يک فشار دائمي بر ايران وارد شده است. آژانس پس از توافق برجام حداقل 15 بار رسما اعلام کرده است که هيچ انحرافي در برنامه هستهاي ايران مشاهده نکرده است اما امروز مشاهده ميکنيم همزمان با فشارهاي آمريکا در شوراي امنيت آژانس نيز گزارشي برخلاف واقع عليه ايران صادر ميکند و اين نشاندهنده آن است که آژانس همواره تحتفشار است و حتي گروسي نيز به صورت ضمني به اين مساله اشاره کرده است. در بسياري از مواقع توسط بازرسان آژانس خرابکاري و جاسوسي رقم خورده است. بارها شاهد بودهايم که گزارشهاي آژانس قبل از انتشار در روزنامههاي رژيم صهيونيستي منتشر شده است که گوياي تمام اين مطالب است.
آخرين گزارش آژانس با هماهنگي کشور يا شخص خاصي به آن صورت تنظيم شده بود؟
همانگونه که ميدانيد اواخر خرداد ماه سال جاري قطعنامهاي در شوراي حکام آژانس عليه جمهوري اسلامي ايران، ذيل اين اتهام که تهران به سوالات، درخواستها و ابهامات آژانس بينالمللي انرژي اتمي پاسخ روشني نميدهد، صادر شده است. در جواب اين اقدام جمهوري اسلامي ايران نيز اعلام کرده که همکاري تهران با آژانس بينالمللي انرژي اتمي در بهترين و بالاترين سطح خود قرار دارد. در اين راستا آژانس هم چند سوال و ابهام خود را در خصوص فعاليتهاي صلحآميز هستهاي کشورمان مطرح کرده است. به تبع آن جمهوري اسلامي ايران نيز به دنبال پاسخ روشن، شفاف و رسمي به اين سوالات و ابهامات آژانس است تا اين مساله به عنوان محملي به منظور هجمهسازي سياسي و رسانهاي عليه جمهوري اسلامي ايران بدل نشود. البته در اين ميان من بر اين باورم که پشتپرده تمام اقدامات، مواضع و واکنشهاي آژانس و شوراي حکام به ويژه در چند مدت اخير به فشارهاي ايالات متحده آمريکا و به خصوص تحريکات رژيم غاصب صهيونيستي بازميگردد. پيرو اين واقعيت رافائل گروسي، مدير کل آژانس بينالمللي انرژي اتمي با فشار بر تهران در خصوص پرونده فعاليتهاي صلحآميز هستهاي به دنبال تحقق اهداف و برنامههاي واشنگتن - تلآويو و برخي ديگر از بازيگران بوده تا اين پرونده از حالت فني و حقوقي خارج شود و وارد فاز سياسي و امنيتي شود تا بتوانند با صدور قطعنامه در شوراي حکام، بستري براي شکلگيري اهرم فشار در شوراي امنيت فراهم کنند.