نگاهي ديگر به عاشورا

عاشورا حماسه‌اي است که دوباره بايد شناخت. بازشناسي عاشورا، نه شناخت يک روز، که شناخت بزرگ‌ترين حماسه انساني است. عاشورا نسخه آزادگي است، در نگاه عاطفي و احساسي به عاشورا، به مصيبت امام حسين(ع) نگريسته و بر آن گريسته مي‌شود. در گذشته، که با نگاه عاطفي به عاشورا نگريسته مي‌شد. عنصر تراژدي آن برجسته مي‌شد. اما امروزه، که با نگاه سياسي به عاشورا نگريسته مي‌شود، عنصر حماسه آن برجسته شده و امام حسين(ع) نماد آزادگي شده است. اگر با نگاه سياسي به عاشورا بنگريم و حماسه آن را اصل و در کانون توجه قرار دهيم، نتيجه‌اش «اسلام حماسه» مي‌شود و «حسين شهادت». اين اسلام با الگو‌گيري از حماسه حسيني، حماسه‌ها مي‌آفريند و کاخ ستمبارگان را با سلاح شهادت ويران مي‌سازد و درخت آزادي را با خون او بارور مي‌کند. در اين اسلام، اصل بر مرثيه است. پيداست که عزاداري آسان‌تر از حماسه‌داري است. عزاداري اشک مي‌طلبد، ولي حماسه‌داري، جان. مردم، به نداي «حي علي الصلوه» بيشتر لبيک مي‌گويند تا «حي علي الزکاه» چه رسد به «حي علي الجهاد». امام حسين(ع) از شخصيت‌هاي «دوباره مظلوم» و «باز شهيد» در تاريخ است. امام حسين(ع) درس غيرت به مردم داد، درس تحمل و بردباري به مردم داد، درس تحمل سختي‌ها به مردم داد. اينها براي ملت مسلمان درس‌هاي بسيار بزرگي بود. پس اينکه مي‌گويند حسين بن‌علي چه کرد و چطور شد که دين اسلام زنده شد، جوابش همين است که حسين بن‌علي روح تازه دميد، خون‌ها را به جوش آورد، غيرت‌ها را تحريک کرد، عشق و ايده‌آل به مردم داد، حس استغنا در مردم به‌وجود آورد، درس صبر و تحمل و بردباري و مقاومت و ايستادگي در مقابل شدايد به مردم داد. و به قول زنده‌ياد دکتر علي شريعتي «شهادت، در يک کلمه - برخلاف تاريخ‌هاي ديگر که حادثه است و درگيري است و مرگ تحميل‌شده بر قهرمان است و تراژدي است در فرهنگ ما، يک «درجه» است. وسيله نيست، خود، هدف است، اصالت است. در همه قرن‌ها و عصرها، هنگامي که پيروان يک ايماني، و يک اعتقادي، قدرت دارند، با جهاد، عزتشان و حياتشان را تضمين مي‌کنند و وقتي که به ضعف دچار شدند و همه امکانات مبارزه را از آنان گرفتند، با شهادت، حيات و حرکت و زندگي و ايمان و عزت آينده و تاريخ خودشان را تضمين مي‌کنند. امام حسين (ع) دو کار کرد: يکي مبارزه با تزوير و ريا و ديگري اجراي صريح و صادق اسلام. اميد است که به ياري خداوند و در ماه محرم ماه شهادت حسين بن‌علي(ع) در راه و روش امام‌حسين (ع) گام برداريم و به قول گاندي مصلح بزرگ و معاصر هند که سرمشق خود را نهضت کربلا معرفي مي‌کند. ما نيز مفتخريم مسلمان، شيعه و حسيني هستيم نه‌تنها سرمشق و الگويمان بايد امام‌حسين (ع) باشد بلکه راه، روش و رفتارمان نيز بايد حسيني باشد.