نگفتیم در انتخابات ثبتنام نکنید میگوییم ما را بهزحمت نیندازید
آرمان ملي: 20 مرداد بود که برخي خبرگزاريها به نقل از سخنگوي شوراي نگهبان نوشتند: «شوراي نگهبان هنوز درگير انتخابات نشده است و در اين زمينه ورود نکرده و اقدامي نيز نکرده است. از جهات قانوني افراد ميتوانند در هر زمان ثبتنام کنند اما ميتوان توصيه کرد افرادي که در گذشته ردصلاحيت شدهاند، ديگر ثبتنام نکنند.» همين موضوع سبب انتقادات زيادي شد چرا که برخي معتقد بودند شرايط هر کانديدا در هر دوره شايد با دوره قبل که ردصلاحيت شده بود متفاوت باشد. ديروز عباسعلي کدخدايي به توضيح درباره اين موضوع پرداخت. خبرنگاري از او پرسيد: «در نشست خبري اخير خود در بخشي از اظهاراتتان عنوان کرديد توصيه ميکنيم آنهايي که ردصلاحيت شدهاند ديگر براي دور بعدي انتخابات ثبتنام نکنند. اين موضوع بازتاب زيادي داشت و بسياري از افراد و گروهها آن را خطاب شورا به خود تلقي کردند؛ منظورتان از آن جمله چه بود؟» و سخنگوي شوراي نگهبان چنين پاسخ داد: «خبرنگاري در نشست سوال کرد شما در ادوار گذشته گفتهايد برخي افراد به خاطر رعايت حرمتشان ثبتنام نکنند يا انصراف بدهند، آيا شما الان اين کار را ميکنيد يا خير؟ پاسخ ما به خبرنگار اين بود که الان موسم انتخابات نيست و چون انتخابات شروع نشده، وظيفهاي نداريم. از سوي ديگر، در شورا ميگويند معمولا کساني که ردصلاحيت ميشوند اصطلاحا استصحاب يا اعتبار حالت سابق است که همچنان ردصلاحيت بمانند مگر اينکه خلاف آن امر ثابت شود. بههرحال در نشست تاکيد کردم اين گفته نظر شخصي بنده و آنهم بهصورت توصيه است. پيش از آن هم گفتم هر کسي ميتواند براي انتخابات ثبتنام کند؛ نميدانم چرا هيچکس جمله قبلي را نخوانده است. ما نگفتيم ثبتنام نکنيد يا ثبتنامتان خلاف قانون است؛ در خبرها ديدم برخي از آقايان که عنوان حقوقدان و استاد دانشگاه هم دارند، متاسفانه از روي مجادله عنوان کردند اين اظهارنظر خلاف حقوق و قوانين است؛ درحاليکه گفتيم افراد ميتوانند طبق قانون ثبتنام کنند ما هم بررسيها را خواهيم داشت و ابايي هم از اين نداريم که پس از بررسيها بگوييم صلاحيتشان تاييد نشد، اما توصيه ميکنيم کسي که دو سه بار آمده و تاييد نشده، ديگر خودش و ما را بهزحمت نيندازد. براي انتخابات مجلس حدود 16هزار نفر ثبتنام کردند و شوراي نگهبان چارهاي ندارد که همه اين موارد را بررسي و افراد فاقد صلاحيت را رد کند. افرادي که چنين جنجالهايي به راه مياندازند اهداف ديگري دارند و اصلا بحثشان اظهارنظر من نيست، چون از موضع بنده آگاهاند اما خواستند فضاسازي کنند.»
نبود کار حزبي از احزاب شناسنامه دار
کدخدايي در واکنش به اينکه برخي افراد مطرح اين جمله شما را به خط و نشان شوراي نگهبان به خود تعبير کردند و گفتند شورا نميتواند براي ما تعيين تکليف کند؛ حال اين سوال را مطرح ميکنند که آيا شوراي نگهبان آنها را از حق اجتماعي منع ميکند يا خير؟ توضيح داد: من خودم در آن نشست عنوان کردم که طبق قانون، افراد ردصلاحيت شده ميتوانند در انتخابات ثبتنام کنند؛ چرا آن بخش از اظهاراتم را ناديده گرفتند؟ از طرفي هم آن جمله بهصورت توصيه بود. وقتي فردي توصيهاي را انجام ميدهد قاعدتا الزامآور نيست. من خودم در آن نشست عنوان کردم که طبق قانون، افراد ردصلاحيتشده ميتوانند در انتخابات ثبتنام کنند؛ چرا آن بخش از اظهاراتم را ناديده گرفتند؟ از طرفي هم آن جمله بهصورت توصيه بود. وقتي فردي توصيهاي را انجام ميدهد قاعدتا الزامآور نيست. کدخدايي در پاسخ به اين سوال که آيا ميتوان گفت بخشي از هزينهاي که شوراي نگهبان در ردصلاحيت برخي از افراد و اعضاي جريانهاي مختلف کشور متحمل ميشود و به آن انتقادهاي زيادي مطرح است، به اقدامات گروههاي سياسي و خالي بودن دستشان از معرفي افراد اصلح يا باسابقه خوب مرتبط است؟ آيا احزاب در معرفي گزينههاي اصلح و در راستاي کم کردن زحمت شوراي نگهبان از بعد نظارتي عملکرد مناسبي داشتهاند؟ گفت: متاسفانه ما در کشور احزاب موثر و احزابي که از جهت فني واقعا فعاليت حزبي و تشکيلاتي انجام دهند، نداريم. بلکه گروههاي سياسي داريم که بيشتر به قبيلهگرايي ميمانند تا احزاب. در زمانهاي مختلف، گروهي به مناسبت تشکيل يک دولت يا شغل گرد هم ميآيند که هر روز فراز و فرودهايي دارند و در اين مسير نيز گاهي رويکرد و اقدامهاي اعضاي خودشان را هم قبول ندارند؛ بنابراين اگر احزاب موثري باشند خودشان تشخيص ميدهند فردي که در انتخابات يک يا دو دوره آمده و راي نياورده ديگر ثبتنام نکند بهتر است. اگر انتخابات پيشروي آمريکا را مشاهده کنيد، ميبينيد احزاب، برخي افراد وابسته به خود را براي ورود به عرصه انتخابات تاييد نکردند چون شانس پيروزي آنها را پايين ديدند. اين يک رويه منطقي است، احزاب خودشان ميتوانند جلو بروز چنين مسائلي را بگيرند و ديگر نيازي به توصيه کدخدايي و امثال وي نباشد. وقتي 16هزار نفر در انتخابات مجلس ثبتنام ميکنند آيا حقوق مردم ادا ميشود؟ به نظرم اين حجم از ثبتنام مصداق نقض حقوق مردم بود، چون وقت شوراي نگهبان را بيهوده گرفتند. ما بهجاي اينکه دقت بيشتري براي بررسي پروندههاي موثر داشته باشيم وقت محدودي گذاشتيم. اگر قرار به حقالناس باشد اينجا حقالناس است. وقتي هزار و 200 نفر براي انتخابات رياستجمهوري ثبتنام ميکنند، ناچاريم وقتمان را تقسيم کنيم. به همين دليل ميگوييم کمتر ثبتنام کنند تا بررسي صلاحيتها دقيقتر باشد. حالا که قانون، افراد را از ثبتنام در انتخابات منع نکرده لااقل خودشان حرمت قانون را نگه دارند و کمتر ثبتنام کنند تا دست شوراي نگهبان براي بررسي بهتر باز باشد و اين درواقع به نفع مردم و ثبتنامکنندگان است. اقدامهاي گروههاي سياسي در حوزه انتخابات را عملکرد موفقي نديدم، گرچه تلاشهايي صورتگرفته اما کار حزبي به مفهوم واقعي حتي از سوي احزاب شناسنامهدار مشاهده نکردم. کدخدايي درباره تاثير اصلاح قانون انتخابات در کاهش ميزان ردصلاحيتها هم گفت: تاثير آن زياد است و اصلاح قانون انتخابات اگر بتواند زمانبندي، موضوع تبليغات و نيز مصاديق ردصلاحيت را تبيين و کميتر کند قطعا در کاهش ردصلاحيتها موثر است. مجلس دهم که در خصوص اصلاح قانون انتخابات کاري انجام نداد، اميدواريم مجلس يازدهم بتواند اين خدمت را در راستاي نفع مردم و منافع ملي انجام دهد.
