ما هر زمان قرار است آمارهاي مربوط به مسائل مختلف را در کشور با کشورها و جوامع ديگر مقايسه و تحليل کنيم، حتما اين مقايسه بايد متناسب با وضعيت کشورها و جوامعي باشد که از نظر جمعيتي، اجتماعي، فرهنگي و اقتصادي تشابهي با کشورمان دارند. در جريان موضوع کرونا و واکنشها و اقداماتي که در اين حوزه در کشور رخ داد، بايد بدانيم آمار فوت بيماران در کشورهايي که زيرساختهاي قويتري از نظر نظام سلامت دارند، چه اندازه و عملکرد مديران بهداشتي در اين کشورها چگونه بوده است. در ايران مسائلي سبب شد که در ابتداي شيوع بيماري مشکلات جدي براي مقابله با کرونا داشته باشيم. آزادسازيها يا کاهش محدوديتهايي که صورت گرفت براي مردم بايد با تشديد اقدامات بهداشتي فردي و جمعي همراه ميشد که در ابتدا چنين اتفاقي رخ نداد. اکنون ميبينيم ميزان رعايت مردم در استفاده از ماسک افزايش يافته است. افزايش استفاده از ماسک و رعايت موازين بهداشت فردي مرهون آموزشهاي ارائه شده از سوي رسانههاست و شايسته بود چنين آموزشهايي با شدت و حساسيت بيشتري ادامه پيدا ميکرد؛ هرچند بهنظر ميرسد آماده نبودن زيرساختهاي توليد ماسک نيز دليل ديگري بر استفاده کمتر از ماسک در دوره آغاز شيوع بيماري در کشور بوده است. نکته ديگري که بايد به آن توجه کرد اين است که دسترسي به متخصص و افراد زبدهاي که بتوانند در همه نواحي کشور با بيماري مقابله کنند، يکسان نبود و اين موضوع سبب شد هنگام شيوع بيماري در حاشيه کشور، کادر درماني و تجهيزات مربوط به بخش مراقبتهاي ويژه و نيروي متخصص براي استفاده از اين تجهيزات نداشته باشيم و غيبت نيروها و تجهيزات منجر به افزايش آمار فوت ناشي از بيماري در اين مناطق شود؛ هرچند که با گذشت زمان اين کمبودها برطرف و از شدت شيوع و فوت افراد کاسته شد. از سوي ديگر، هيچفردي از بيماري کرونا خبر نداشت و از اين رو، کيتهاي تشخيص اين بيماري نيز در دسترس کادر پزشکي کشور نبود. ما ابتداي کار کيتهاي تشخيص نداشتيم و تنها با اتکا به کيتهاي اهدا شده کار ميکرديم. نبود کيت کافي منجر به شناسايي ديرهنگام بيماران و به قرنطينه فرستادن آنها شده بود. با پيگيريهاي بعدي مشکل دسترسي به کيتها برطرف شده است و از اين تجهيزات براي شناسايي سريعتر بيماران استفاده ميشود و ميتوانيم زودتر از هر زمان ديگري بيماران و ناقلان بيماري را براي جلوگيري از شيوع بيشتر ويروس در جامعه شناسايي کنيم. معتقدم، در مقايسه با کشورهاي ديگر، خيلي نميتوان گفت آمار فوت بيماران در کشور بالاست و عملکرد مديريتي کشور در مهار بيماري مطلوب نبوده است؛ هر چند بايد از تجربههايي که در شش ماه گذشته با آن روبهرو شدهايم درس بگيريم و تلاش کنيم تا آمار فوت بيماران کاهش يابد. اگر بخواهم در معادله خودم تحريمها، وضعيت اقتصادي کشور و وضعيت درآمدهاي ارزي دولت را ببينم و با اين وضعيت، عملکردها را ارزيابي کنم، 17نمره مناسب و قابلقبولي خواهد بود.