تشکيل دولت فراطايفه‌اي در لبنان

لبنان اساسا نظام سياسي بحران‌زا دارد که امکان تشکيل دولتي مقتدر و باثبات را به آن نمي‌دهد. اين کشور از سال‌ها پيش دچار چند پارگي شده که اين مساله خود را در يک دو دستگي کلان بين بلوک8 مارس و 14 مارس نشان داده است. اين بلوک‌ها نيز به مرور زمان دچار تغيير و تحولاتي شده‌اند، به‌نحوي که استحکام سابق را ندارند. به هرحال کل صحنه اين کشور عرصه منازعه طايفه‌اي به خصوص بين دوبلوک است که يکي شديدا تمايل به سوريه دارد و ديگري ضد سوريه است. اين موضوع اجازه نمي‌دهد که دولتي کارآمد در لبنان شکل بگيرد و بتواند مشکلات آنجا را حل کند. دوره‌اي بوده که ايران و عربستان کمک‌هايي را به متحدين خود در لبنان مي‌کردند. اما ايران يکي دوسال است که به‌دليل شرايط تحريم‌ها امکان کمک موثر به متحد لبناني خود را ندارد. عربستان سعودي نيز کمک‌هاي سنتي خود را به گروه‌هاي سني لبنان به شدت کاهش داده و از عملکرد آنان ناراضي است چون طبق ميل سعودي‌ها نتوانسته‌اند اقدام مؤثري عليه حضور حزب ا... در سوريه و کاهش نفوذ ايران انجام دهند. در نتيجه کشوري که وابسته به کمک‌هاي خارجي بوده يکباره کمک‌هاي خود را از دست داده و با وضعيتي مواجه شده که اکنون شاهديم. در روزهاي اخير بيانيه‌اي امضا شد که طي آن عده‌اي خواستار مستعمره شدن دوباره لبنان شدند. اين طومار بيشتر با قصد ابراز خشم و تحقير نسبت به نهادهاي حاکم بر لبنان صورت گرفته است. وگرنه امروز ديگر دوره و زمانه‌اي که نظام قانوني يک کشور منحل شود و زير قيوميت کشوري ديگر قرار بگيرد، گذشته است. البته فرانسه از قديم نفوذي روي لبنان و برخي جناح‌هاي سياسي آن دارد و در مجموع کشور محبوبي در لبنان محسوب مي‌شود. مکرون سعي مي‌کند از اين محبوبيت و نفوذ تاريخي براي سامان دادن به وضع موجود استفاده کند. دولت اين کشور گفته بود که ما توصيه‌هاي خود را مي‌کنيم اما تصميم گير اصلي لبناني‌ها هستند. در اظهارات آقاي مکرون نيز جملة «من تصميم مي‌گيرم» به چشم من نيامد. اگر هم چنين جمله اي را به زبان آورده باشد با حرف ديگرش که نهايتا لبناني‌ها در مورد آيندة خود تصميم بگيرند، مغاير است. کاري که فرانسه مي‌تواند انجام دهد ايجاد يک نوع بسيج جهاني براي به وجود آوردن اجماعي در راستاي حل بحران سياسي و اقتصادي لبنان است. بخش اعظمي از تحقق اين مساله به همکاري طرف‌هاي ديگر مربوط مي‌شود. جز برخي محافل ايراني که بيانيه داده و اعلام کرده اين انفجار بسيار مشکوک است و همچنين غير از ترامپ که اعلام کرد فرماندهان نظامي آمريکا به او گفته‌اند اين انفجار شباهتي به انفجار عمدي دارد، مابقي کارشناسان بحث حادثه‌بودن اين انفجار را مطرح کرده‌اند. ولي بسيار روشن است که اين حادثه هر دليلي که داشته، سهل‌انگاري عجيبي ناشي از عدم تسلط دولت مستعفي لبنان بر امور اين کشور بوده است. انبار کردن اين همه موادي که امکان انفجار داشته آنهم به مدت چند سال در يک بندر پرتردد جز آنکه نشانه سهل انگاري و بي‌‌‌لياقتي باشد، چه مفهومي دارد؟ برخي گروه‌ها در لبنان که به انفجار اخير بيروت معترض شده‌اند، تلاش مي‌کنند تا موضوع را به انبارهاي تسليحاتي حزب ا... ربط دهند و خواستار برچيده شدن اين انبارها شده‌اند.