آرمان ملی- حمید شجاعی: پس از فعل و انفعالات بسیار در خصوص پرونده تحریم تسلیحاتی ایران بالاخره اعضای شورای امنیت در بامداد شنبه رای خود در خصوص پیشنویس قطعنامه آمریکا درباره تمدید تحریم تسلیحاتی ایران ارائه کردند که بر این اساس این طرح با 2 رای مخالف، 11 رای ممتنع و تنها 2 رای موافق از سوی شورای امنیت رد شد. جالب اینکه اروپاییها به این طرح آمریکا رای ممتنع دادند و تنها کشور کوچک و به قول معروف زیر پونز دومینیکن به طرح آمریکا رای مثبت داد تا آمریکا نتیجه یکجانبهگرایی و عدم رعایت قوانین توافقات بینالمللی را دیده و هزینه آن را نیز بپردازد.
تحقیر آمریکا در شورای امنیت
27 مهرماه موعد تحریم تسلیحاتی ایران میرسد و آمریکاییها نیز بر همین اساس درصدد بودند تا با همراه کردن کشورهای اروپایی، هدف خود را که تمدید تحریم تسلیحاتی ایران بود عملیاتی کنند. حتی در این میان یکبار به صورت تلویحی این مساله را بیان کردند که با موضع مخالف اکثر کشورها بهخصوص چین و روسیه مواجه شد. البته این پایان کار نبود و گرچه آمریکاییها تاحدی از مواضع سایر کشورها خبردار شدند اما به قول خودشان دست از تلاش نکشیدند و حتی نماینده آمریکا چندی پیش در سازمان ملل خبر از رایگیری پیشنویس قطعنامه در روزهای آتی داد. مایک پمپئو وزیر امور خارجه آمریکا ساعاتی پیش از رایگیری شورای امنیت گفت: «هرکاری را که در چارچوب ابزارهای دیپلماتیک خود بتوانیم، انجام خواهیم داد تا اطمینان حاصل کنیم که تحریمهای تسلیحاتی ایران منقضی نشود.» اما بهرغم این تلاشها بامداد شنبه اتفاقی در شورای امنیت سازمان ملل رخ داد که آمریکا را بیش از آنچه بود به انزوا فرستاد. در این راستا پس از خبرهای مختلفی که در خصوص زمان اعلام نظر نهایی شورای امنیت درمورد قطعنامه آمریکا درخصوص تمدید تحریم تسلیحاتی ایران مطرح شد بالاخره ساعت 2:30 بامداد شنبه
نتیجه نهایی حاصل شد و در نهایت شورای امنیت با رای قاطع اعضای دائم و غیردائم پیشنویس قطعنامه پیشنهادی آمریکا را رد کرد تا برای اولین بار آمریکا در طرحی اینگونه فضاحتبار شکست بخورد. نکته جالبتوجه این بود که فقط یک کشور یعنی جمهوری دومینیکن که تاثیری در نظام بینالملل ندارد از طرح آمریکا حمایت کرد و حتی همپیمانان آمریکا نیز از این پیشنویس حمایت نکردند. نگاهی به موضع قدرتهای بزرگ به این رایگیری نیز چیزی جز انزوای آمریکا را به رخ نمیکشد. جایی که چین و روسیه با رای قاطع مخالف طرح آمریکاییها را وتو کردند، انگلیس، فرانسه و آلمان نیز رای ممتنع به پیشنویس قطعنامه آمریکا دادند و سایر کشورها نیز همین روال را پیش گرفتند تا این پیشنویس این قطعنامه با 2 رای مخالف ، 11 رای ممتنع و 2 رای موافق از سوی شورای امنیت رد شود. آمریکا بامداد شنبه جدا از رای نیاوردن پیشنویس قطعنامه پیشنهادیاش در شورای امنیت نوعی تحقیر بینالمللی را نیز تجربه کرد تا بداند زمان یکجانبهگرایی در جهان سالها است که به سر آمده است.
بازتابهای داخلی
پس از رد کامل پیشنویس قطعنامه پیشنهادی شورای امنیت این مساله با واکنشهای داخلی زیادی مواجه شد. در این راستا سخنگوی وزارت خارجه کشورمان پس از شکست آمریکا در شورای امنیت در صفحه توئیترش نوشت: در تاریخ ۷۵ساله سازمان ملل سابقه نداشته که آمریکا تا این حد منزوی باشد. سیدعباس موسوی ادامه داد: دیپلماسی فعال ایران در کنار استحکام حقوقی برجام آمریکا را برای چندمین بار در شورای امنیت شکست داد. حمید بعیدینژاد، سفیر کشورمان در لندن نیز در پی شکست قطعنامه آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی شورای امنیت سازمان ملل در صفحه توئیترش نوشت: رد شدن کامل پیشنویس قطعنامه آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی علیه ایران توسط شورای امنیت سازمان ملل نشانگر سطح انزوای بینالمللی دولت آمریکا است. همچنین تختروانچی نماینده ایران در سازمان ملل نیز در واکنش به رد شدن پیشنویس قطعنامه آمریکا اعلام کرد: همه کشورها بهویژه اعضای شورای امنیت وظیفه دارند تا با همه توان خود اعتقاد به ارزشها، اهداف و اصول مندرج در منشور ملل متحد را احیا کنند. حجتالاسلام ذوالنوری رئیس کمیسیون امنیت ملی مجلس نیز در توئیتی با اشاره به شکست آمریکا نوشت، «شکست
مفتضحانه آمریکا در تصویب قطعنامه علیه ایران، اگرچه آبروی نداشته آمریکا را بر باد داد، ولی خوب شد کشوری بهنام دومینیکن که ظاهرا زیر پونز الصاق نقشه به دیوار گم شده بود، سر زبانها افتاد!»
واکنش اعضای شورای امنیت
آرای مخالف و ممتنع اعضای شورای امنیت به قطعنامه پیشنهادی آمریکا بازتابهای گستردهای داشت. به نحوی که همه اعضای این شورا در خصوص آرای خود اظهارنظر کردند. انتخاب نوشت، نمایندگی روسیه در سازمان ملل در بیانیهای که در حساب رسمی توئیتر خود منتشر کرد، گفت: فرایند تایید مورد به مورد انتقال سلاح از ایران و به این کشور در قطعنامه ۲۲۳۱ شورای امنیت نه به حق ایران برای توسعه برنامه هستهای صلحآمیز مرتبط شده، نه تحت هیچ شرایط دیگری قرار گرفته است. این محدودیت موقت بود که برای ۵ سال در نظر گرفته شده و هرگز قرار نبود تمدید شود. نمایندگی چین در سازمان ملل متحد نیز در پیامی توئیتری نوشت: این نتیجه بار دیگر نشان میدهد که یکجانبهگرایی از حمایت برخوردار نیست و زورگویی شکست خواهد خورد. ایالاتمتحده که دیگر از مشارکتکنندگان برجام نیست، هیچ حقی ندارد که از شورای امنیت بخواهد مکانیسم ماشه را فعال کند. نمایندگی انگلیس در سازمان ملل هم در بیانیهای بیان کرد: این کشور به قطعنامه ضدایرانی آمریکا در شورای امنیت به این دلیل رای ممتنع داده که مشخص بود حمایت لازم را ندارد. نمایندگی فرانسه در سازمان ملل نیز در توضیح چرایی رای ممتنع
خود اظهار کرد: فرانسه به دلیل اینکه این قطعنامه دربرگیرنده پاسخی مناسب برای چالشهای ناشی از به پایان رسیدن تاریخ تحریم تسلیحاتی ایران نیست و به نظر نمیرسد که موجب گسترش امنیت و ثبات منطقه شود و از آنجا که نمیتواند حمایت شورای امنیت را جلب کند به آن رای ممتنع داد. نماینده آلمان در سازمان ملل نیز گفت: به قطعنامه پیشنهادی آمریکا رای ممتنع داده چراکه این قطعنامه کمکی به پرداختن به نگرانیهای آنها به صورت موثر و ارتقای امنیت و ثبات در منطقه غرب آسیا نمیکند.
واکنش آمریکا
نماینده آمریکا در سازمان ملل در بیانیهای با تلقی شکست قطعنامه این کشور به عنوان ازکارافتادگی و منفعل بودن شورای امنیت مدعی شد آمریکا حق دارد از مکانیسم بازگردانی تحریمها علیه ایران استفاده کند. کلی کرافت ادعا کرد: شکست امروز شورای امنیت نه کمکی به صلح و نه کمکی به امنیت خواهد کرد. بلکه موجب شدت بیشتر درگیری و ایجاد ناامنی خواهد شد. همچنین پمپئو وزیر خارجه آمریکا نیز با انتقاد از اقدام شورای امنیت به عدم تمدید تحریم تسلیحاتی ایران اعلام کرد: ناکامی شورای امنیت در اقدام قاطعانه برای دفاع از صلح و امنیت بینالمللی غیرقابل توجیه است.