آرمانملی: عبدالناصر همتی- رئیس کل بانک مرکزی- با انتشار پستی در صفحه شخصی خود در اینستاگرام به هفت اقدام مد نظر این بانک برای تحقق اصلاح نظام بانکی اشاره کرده است. پیش از این، بارها صاحب نظران و فعالان اقتصادی خواستار اصلاح قوانین پولی و بانکی کشور شده و استقلال بانک مرکزی بهعنوان بزرگترین مرجع پولی و مالی کشور را یکی از مولفههای اصلی انضباط بودجهای عنوان کردهاند. همچنین یکی از مواردی که عمدتا بر آن تاکید ورزیده میشود تا در اصلاح شبکه بانکی مورد توجه متولیان امر قرار گیرد، طرح جوانب مختلف اقتصادی، سیاسی و اجتماعی کشور است تا کارشناسان بتوانند در این فضا امکان گفتوگو داشته باشند. یکی از عمده سوالاتی هم که همواره از سوی فعالان اقتصادی طرح شده، این است که با توجه به حجم اقتصاد ایران، چرا تا به این اندازه شعب بانکی در کشور وجود دارد؟ که در همین ارتباط غلامحسین شافعی، رئیس اتاق بازرگانی ایران، طی اظهاراتی پیشنهاد داده بود که بهتر نیست به جای کوتولهپروری در نظام بانکی و ایجاد رقابت مخرب بین بانکها و موسسات اعتباری به دنبال ادغام بانکها و حذف موسسات مالی ارگانها و نهادهای مختلف باشیم؟ از آنجاییکه
مشکلات شبکه بانکی کشور یکشبه ایجاد نشده، گفته میشود این مهم نیازمند یک برنامه بلندمدت است تا به مرور شاهد ایجاد تغییر در این سیستم باشیم. برخی کارشناسان نیز ایجاد اصلاحات در نظام بانکی را نیازمند تغییر نگرش مدیران فعلی میدانند و از آن بهعنوان یکی از پیششرطهای اصلاح نام میبرند. در همین زمینه، آلبرت بغزیان- تحلیلگر مسائل اقتصادی- به مهر گفته است: «باید مدیرانی انتخاب شوند که با بانکهای بزرگ کار کرده و بتوانند این بانکها را از سطح ملی به بینالمللی تبدیل کنند؛ ضمن اینکه بانکهای ایران به جز موارد اندک، بیشتر تلاش کردهاند که با عملیات بیشتر، تنها حسابها را بیشتر کرده و ارقام بزرگ را وارد صورتهای مالی کنند.» در همین زمینه، رئیس کل بانک مرکزی در پستی در فضای مجازی به اقداماتی برای اصلاح شبکه بانکی اشاره کرده است.
اصلاح نظام بانکی
همتی، رئیس کل بانک مرکزی، هفت اقدام بانک مرکزی برای اصلاح نظام بانکی را تشریح کرد. این اقدامات به این شرح است؛ یک) ساماندهی بانکهای ناسالم: تغییر مدیران متخلف بانکهای ناسالم / کاهش تسلط سهامداران عمده بر آن بانکها / کاهش شدید اتکای بانکهای ناسالم بر اضافه برداشت از بانک مرکزی. دو) تعیین هیات سرپرستی بر موسسات اعتباری ناسالم و متوقف کردن روند تخریبی آنها در بازار و شروع اصلاح ترازنامه و حل مشکل ناترازی آنها و تعیین تکلیف موسسات اعتباری غیرمجاز. سه) ادغام بانکها و موسسه اعتباری وابسته به نیروهای مسلح در بانک سپه. این طرح طبق برنامه و با دقت، با همکاری ستاد کل نیروهای مسلح در حال تحقق و در مراحل پایانی است. چهار) تدوین و اجرای سیاستگذاری نوین پولی، ساماندهی اضافه برداشت بانکها و کاهش شدید حجم آن و منوط کردن هرگونه دریافت اعتبار و اضافه برداشت بانکها به ارائه وثیقه. پنج) اصلاح ضوابط تایید صلاحیت مدیران، نحوه شناسایی درآمد و حد مجاز تملک سهام بانکها، با هدف ارتقای نظارت بانک مرکزی و الزام بانکها به افزایش سرمایه از طریق تجدید ارزیابی داراییها آورده نقدی و صرف سهام و نیز تسریع در فروش اموال مازاد.
شش) وضع مقررات جدید در تراکنشهای بانکی: تفکیک حسابهای تجاری از حسابهای اشخاص / محدودیت در تراکنشهای اشخاص حقیقی و لزوم ارائه اسناد مثبته جهت اشخاص حقوقی و نیز حسابهای تجاری / معرفی ضوابط جدید در بخشی از تراکنشها و مبادلات چکهای تضمینی برای مقابله با پولشویی و هفت) تدوین و ابلاغ دستورالعمل نحوه امهال مطالبات معوق بانکها در جهت رعایت ملاحظات و قواعد شرعی در امهال مطالبات. وصول مطالبات معوق بدهکاران کلان با پشتیبانی قوه قضائیه و پیگیری کمیته فرادستگاهی رسیدگی به مطالبات معوق.