روسیه پیشتاز حل مناقشات شورای امنیت
آرمان ملی- سهیل ثابت: ایران به عنوان مهمترین مساله این روزهای قدرتهای بزرگ مطرح است. از سویی بحث برجام و حفظ آن و از سوی دیگر بحث پایان یافتن زمان تحریم تسلیحاتی باعث شده اعضای شورای امنیت به مساله ایران با دیدگاه ویژهای بنگرند. در این راستا اخیرا ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه خواستار برگزاری یک نشست آنلاین با حضور ۵ عضو دائم شورای امنیت و همچنین آلمان و ایران شده است تا به گفته خود از تقابل و وخیمتر شدن اوضاع جلوگیری کند. تا کنون فرانسه به این درخواست چراغ سبز نشان داده است. باید دید سایر کشورها چه واکنشی نسبت به این پیشنهاد نشان خواهند داد.
پیشنهاد پوتین
شاید بدبینترین تحلیلگران بینالمللی نیز فکرش را نمیکردند که توافق برجام به فاصله کمتر از 5 سال از انعقاد آن تا مرز از هم گسیختگی پیش برود. اما واقعیت امر آن است که مجموعه عواملی دست به دست هم دادند تا برجامی که همه بدان دل بسته بودند و قرار بود سازوکاری برای لغو تحریمهای بینالمللی ایران باشد و برای دنیا نیز صلح و امنیت بینالمللی را به بار آورد به قول عدهای در آی. سی. یو بهسر ببرد. آنچه مسلم است تا پیش از خروج آمریکا از برجام و بازگشتن تحریمهای یکجانبه ایالات متحده در اردیبهشت 97 همه چیز به طور کجدار و مریز پیش میرفت و گرچه بعضا برخی طرفها نسبت به انجام تعهدات خود بیعمل بودند اما سخنی از پایان برجام و خروج کشورها از این توافق نبود. اما خروج آمریکا از این توافق و بازگشت تحریمهای یکجانبه باعث شد ایران نیز گام به گام از تعهدات برجامی خود استکاف ورزیده و سر باز زند. گرچه در این میان عدم انجام تعهدات و وظایف از سوی 3 کشور اروپایی و صرف انتشار بیانیههای سیاسی نیز در وقوع چنین شرایطی بیتاثیر نبود. با این حال اکنون آمریکا در تلاش برای به جریان انداختن مکانیسم ماشه است. هر چند این روزها آمریکا به
فرآیند حل اختلافی برای بازگشت تحریمها به صورت اتوماتیک و بدون نیاز به هیچ مذاکره و چانهزنی علیه ایران فکر میکند. امری که اصطلاحا به « اسنپ بک» مشهور است تا به بهانه کارشکنی ایران، بهانه احتمالی خود را در آینده برای استفاده از این سازوکار داشته باشند. این در حالی است که کشورهای چون چین ، روسیه و صدالبته ایران مخالفت خود را با این رویکرد اعلام کردهاند. در همین راستا جمعهای که گذشت ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه خواستار برگزاری یک نشست آنلاین با حضور ۵ عضو دائم شورای امنیت و همچنین آلمان و ایران شد تا اعضا در مورد مساله ایران به گفتوگو و مذاکره بنشینند. کاخ کرملین در بیانیهای اعلام کرده پوتین خواستار برگزاری این نشست برای بحث و تبادلنظر درباره مساله تحریمهای تسلیحاتی ایران شده است. باید دید اعضا چه پاسخی به این درخواست خواهند داد و موضع ایران در این نشست چگونه خواهد بود.
تلاش برای جلوگیری از تقابل
رئیسجمهوری روسیه پیشنهاد برگزاری نشستی را با حضور پنج عضو دائم شورای امنیت به همراه آلمان و ایران مطرح کرده تا در آن، درباره اقدامات به منظور جلوگیری از تقابل گفتوگو شود. ایسنا نوشت، ولادیمیر پوتین، رئیسجمهوری روسیه با بیان اینکه گفتوگوها درباره موضوع ایران در شورای امنیت پرتنش شده است، تصریح کرد: اتهامات بیاساسی علیه ایران در حال مطرح شدن است. پوتین پیشنهاد کرده که نشستی مجازی با حضور اعضای دائم شورای امنیت سازمان ملل متحد، ایران و آلمان به منظور تنشزدایی برگزار شود. رئیسجمهوری روسیه از سایر کشورها خواست پیشنهاد برگزاری این نشست هفتجانبه را با دقت مدنظر قرار دهند. پوتین تأکید کرد که روسیه همچنان به طور کامل به توافق هستهای با ایران پایبند است. او اظهار کرد، هدف از نشست پیشنهادی، تلاش برای جلوگیری از تقابل و وخیمتر شدن وضعیت در شورای امنیت است.
واکنش فرانسه
کاخ الیزه اعلام کرد، رئیسجمهوری فرانسه آمادگی دارد در نشست مجازی پیشنهاد شده از سوی همتای روس خود با محوریت ایران شرکت کند. در پی طرح این پیشنهاد، کاخ الیزه با انتشار بیانیهای اعلام کرد، رئیسجمهوری فرانسه آمادگی دارد در نشست مجازی پیشنهاد شده از سوی همتای روس خود با محوریت ایران شرکت کند. در این بیانیه آمده است: ما به طور کلی آمادگی خود را تأیید میکنیم. ما در گذشته نیز ابتکار عملهایی با همین رویکرد اتخاذ کردهایم.
هنوز با من صحبتی نشده
رئیسجمهور آمریکا به دعوت همتای روسیاش برای برگزاری نشستی مجازی با حضور ایران واکنش نشان داد. دونالد ترامپ در کنفرانس مطبوعاتی روز جمعهاش در پاسخ به این سوال که آیا دعوت ولادیمیر پوتین رئیسجمهور روسیه را برای برگزاری نشستی مجازی با سران جهان و با مشارکت ایران میپذیرد یا نه، گفت: هنوز چیزی در این باره به من گفته نشده است. وی افزود: چیزهایی در این باره شنیدهام اما هنوز چیزی به من اطلاع داده نشده است. اظهارات ترامپ درباره دعوت پوتین پیش از اتمام رایگیری بر سر تصویب قطعنامه آمریکا برای تمدید تحریم تسلیحاتی ایران و شکست واشنگتن در این باره مطرح شده است.
