پالس دیپلماتیک کوپنی کردن اقتصاد
اگرچه مبنای بسیاری از چالشهای امروز در اقتصاد و معیشت کشور به تحریمهای ایالات متحده آمریکا بازمیگردد؛ اما واقعیت این است که اگر اقتصاددانان، کارشناسان، مقامات و مسئولان برای حل این چالشها به این باور برسند که باید از سیستم اقتصاد کوپنی استفاده شود به معنای آن نیست که دونالد ترامپ در رسیدن به اهداف خود، ذیل بهکارگیری سیاست فشار حداکثری علیه جمهوری اسلامی ایران موفق بوده است. در تبیین این نکته شما را به همان مواضع آقای جهانگیری در حاشیه نشست چهارشنبه هفته گذشته که در سوال ابتدایی به آن اشاره داشتید، ارجاع میدهم. معاون اول رئیسجمهوری بیان داشت: ما همین الان که سختترین شرایط تحریم را میگذرانیم، حجم تجارت خارجی سالانه کشور بیش از
۱۰۰ میلیارد دلار است. کشوری با چنین حجم تجارت جزو کشورهای با حجم اقتصادی بالا در دنیاست و ما با این شرایط در مقطع فعلی احساس نمیکنیم که این کار (استفاده از کوپن) ضرورت داشته باشد. پس حتی به فرض استفاده از سیستم کوپن، این سیستم به شکل محدود و بیشتر به منظور تامین برخی کالاهای اساسی برای اقشار آسیبپذیر جامعه است و مانند سالهای دهه شصت و دوران جنگ تحمیلی یک سیستم فراگیر و کلی نیست. اما پیش از آن معتقدم که وضعیت کنونی کشور در حوزه تامین کالاهای اساسی و معیشتی به نقطهای نرسیده است که بخواهیم مساله کوپن را دوباره در دستور کار دولت قرار دهیم. البته در این میان نباید تجربههای تلخ استفاده از سیستم کوپنی در اقتصاد سالهای دهه شصت را فراموش کنیم. واقعیت این است که ما هر جا به سمت سهمیهبندی، جیرهبندی و اقتصاد کوپنی پیش رفتهایم در آن سو شاهد تشدید رانتخواری، رشد فساد و پررنگ شدن احتکار بودهایم. پس سیستم اقتصاد کوپنی یعنی رشد فساد در اقتصاد کشور، آن هم در شرایط حساس کنونی که ما باید به فکر مدیریت و نظارت بیشتر برای تامین کالاهای اساسی کشور باشیم؛ ولی برخی نمایندگان مجلس یازدهم با فرافکنی تنها به دنبال منافع
سیاسی خود در سایه تخریب دولت از هر سناریویی هستند. اقتصاد کوپنی در شرایط کنونی تحریم عملا نمیتواند کارگشای وضعیت اقتصادی باشد. از طرف دیگر به نظر من مساله امنیتی کردن اقتصاد و معیشت نمیتواند گرهگشای وضعیت کنونی باشد. ولی اکنون مساله پیگیری سناریوی تابستان یا پاییز داغ به شکل جدی در دستور کار ایالات متحده آمریکا قرار دارد. به خصوص هر چه به زمان برگزاری انتخابات ریاستجمهوری ایالات متحده آمریکا نزدیکتر شویم مقامات دولت ترامپ معتقدند باید تلاشهای جدیتری را برای ضربه زدن به جمهوری اسلامی ایران از داخل در دستور کار قرار داد. در این شرایط متاسفانه، هم نمایندگان مجلس و هم برخی از مسئولان فقط به دنبال بازی سیاسی خود هستند؛ بدون آنکه درک درستی از واقعیات و عوامل اصلی مشکلات معیشتی در جامعه داشته باشند. نمایندگان مجلس یازدهم و برخی از طیفهای سیاسی همسو، دولت را مقصر میدانند و برخی مساله تحریم را مبنای شکلگیری وضعیت کنونی قلمداد میکنند. این دو یا چندگانگی تنها وضعیت را پیچیدهتر و بغرنجتر میکند و فرصتها را برای حل مشکلات از ما میگیرد؛ پس باید مسئولان هر چه زودتر به فکر حل چالشهای مردم باشند.
