استرس شغلي، يکي از معضلات دنياي امروز است که اگر اين موضوع ناديده گرفته شود ميتواند اثرات جبران ناپذيري به همراه داشته باشد. استرس يکي از مشکلات دنياي امروز است که به شکلهاي مختلفي وجود دارد و اغلب افراد هر جامعهاي با آن روبرو هستند. اما يکي از شايعترين موارد آن، استرس شغلي است که اين موضوع ميتواند هم قبل از پيدا کردن شغل و هم پس از آن براي افراد وجود داشته باشد.شايد شما يکي از افراد شاغل هستيد که براي زود رسيدن به محل کار خود يا به نحو احسن انجام دادن وظايفتان در محل کار، به طور مداوم استرس داريد چراکه ميخواهيد بهترين خود را انجام دهيد و به نوعي از قافله افراد موفق ومنظم عقب نيفتيد. اما بايد اين واقعيت را بپذيريد که استرس ناشي از کار در طولاني مدت نهتنها سلامت جسمي بلکه سلامت روحي شما را به خطر مياندازد تا جايي که کم کم فشارهاي آن باعث ازدست دادن انگيزهتان ميشود و هميشه بر اين تصور هستيد که در کار خود فرد موفقي نيستيد واگر اين استرس با همين فرمان جلو برود آسيبهاي جديتري را براي شما به همراه دارد.
مشاغل با حساسيت بالا
واقعيت اين است که مشاغلي با حساسيت بالا وجود دارند که از آن جمله ميتوان به پزشکي، پرستاري، خبرنگاري، گويندگي خبر، مامايي، آتش نشاني و... اشاره کرد که استرسهاي ناشي از اين مشاغل، اگر به صورت افراطي نباشد ميتواند طبيعي باشد، اما بسياري از افراد هستند که با وجود حساسيت زا و استرس زا نبودن شغلشان, باز هم از استرس شغلي بالايي رنج ميبرند. برخي از افراد بر اين باور هستند که هر شغلي، استرسها و مشکلات خاص خود را دارد، اما بايد به اين نکته مهم توجه کرد که استرس براي تمامي افراد شاغل چه از نوع کم خطر و چه ازنوع پرخطر مي تواند آسيبزا باشد تا جايي که باعث شود حتي اگر فرد شاغل توانايي لازم براي بهتر انجام دادن کار خود را داشته باشد، اما باز هم نتواند استعداد خود در حيطه کاري اش را آن گونه که بايد به نمايش بگذارد و به نتيجه مطلوب دست پيدا کند. به استرسهاي ناشي از شغل که هر فردي با آن روبهرو ميشود اصطلاحا تنشهاي شغلي ميگويند اين تنشها زماني به وجود ميآيند که بين نيازهاي شغلي افراد وتواناييها و همچنين قابليتها وخواستههاي فرد هماهنگي وجود نداشته باشد.اين يک واقعيت است که برخي از افراد به دليل علاقه وافر به حرفه و شغل خود، تمامي محدوديتها و استرسهاي ناشي از آن را تحمل ميکنند حتي اگر نتوانند محيط کار يا برخي از همکاران خود را اصلاح کنند يا تغيير دهند. نکته شايان ذکر اين است که عدهاي از افراد شاغل هم اذعان ميکنند جبر اقتصادي و نبودشغل متناسب با رشته يا تخصص آنها باعث شده است که اين شرايط دشوار و استرسزا را تحمل کنند و در حقيقت چارهاي جز اين ندارند.
معضل استرس شغلي
سهيل رضايي, روانشناس، در رابطه با معضل استرس شغلي اظهار کرد: استرس، يک فشار دائمي است که ميتواند فرد را دچار مشکلات متنوع روحي، رواني و جسماني کند و روي سيستم ايمني و سلامت بدن تاثير بگذارد تا جايي که باعث فرسودگي سنگين فرد شود. وي بيان کرد: استرس زماني رخ ميدهد فرد به طور مداوم اضطراب دارد و در وجود خود احساس تهديد مکرر ميکند که اين استرس، در هر حيطه و هر نقطهاي که کارکرد زندگي، آنطور که بايد به درستي پيش نرود، خود را نشان ميدهد. اين روانشناس تصريح کرد: وقتي فرد احساس نگراني از آينده داشته باشد و به اين موضوع فکر کند که نهتنها نميتواند به خوبي از عهده وظايف و مسئوليتهاي خود برآيد بلکه نميتواند حس ارزشمندي خود را هم حفظ کند دچار استرس ميشود. رضايي گفت: استرس شغلي، يکي از رايجترين نوع استرسهاي حال حاضر است؛ چراکه برخي از مشاغل مستلزم سطح کارايي بيشتري هستند و برخي ديگر از افراد شاغل هم هستند که به دليل کمال گرايي بيش از اندازهشان به هيچ عنوان از خود رضايت کافي ندارند. وي ادامه داد: گاهي اوقات، محيط کاري باعث به وجود آمدن استرس ميشود. به اين دليل که نهتنها سرعت عمل و خطر در آن بيش از مشاغل ديگر است؛ بلکه سروصداي موجود و تغييرات ناگهاني در آن به افزايش استرس فردي دامن ميزند.
داشتن شغل مناسب
اين روانشناس افزود: اضطراب، سطح پايينتري از استرس و بخش طبيعي زندگي انسان است که براي استرسهاي ناشي از کار، در مرحله اول بايد توجه کرد آيا شغلي که فرد انتخاب کرده متناسب با روحيه و توانمنديهاي اوست يا خير؟! که در اين خصوص بايد به ويژگيهاي شخصيتي درونگرايي، برونگرايي، عاطفي بودن فرد هم توجه ويژهاي کرد. رضايي تاکيد کرد: اگر شغل فرد متناسب با روحيه و توانايي وقابليتهاي او باشد جاي نگراني نيست چراکه استرسهاي ناشي از کار براي او آزاردهنده نيست و توانايي کنترل کردن آن را در پسِ روان خود دارد. وي تصريح کرد: محيط کار در کاهش و افزايش استرس افراد بسيار اهميت دارد که در اين ميان بايد توجه کرد آيا در محيط کار از فرد انتظارهاي معقولانه دارند يا خير؟! اگر محيط بهگونهاي است که انتظارهاي نامعقولانهاي دارند، فرد بايد به فکر تغيير محيط کاري خود باشد؛ زيرا او نميتواند در چنين محيطي به صورت پايدار بماند و فعاليت کند. اين روانشناس گفت: اگر فعاليتي که فرد در محيط کاري خود انجام ميدهد معنادار باشد؛ بهطوري که احساس کند مي تواند کار مفيد و مطلوبي انجام دهد اين استرس پذيرفتهشدهتر و قابلتحملتر است.
فعاليتهاي کاهشدهنده استرس
رضايي با اشاره به برخي از فعاليتهاي کاهشدهنده استرس ناشي از شغل ادامه داد: افراد شاغل ميتوانند با انجام برخي از فعاليتها به کاهش استرسهاي کاري خود کمک کنند که از آن جمله ميتوان به دوش آب سرد که باعث عملکرد بهتر سيستم عصبي ميشود تفريحات سالم و قدم زدن و ارتباط با دوستاني که باعث مثبت شدن هرچه بيشتر روحيه فرد ميشوند اشاره کرد. وي در پايان خاطرنشان کرد: در اين ميان, افزايش مهارتهاي شغلي ميتوانند بسيار کمککننده باشند چرا که فرد با تسلط و اعتماد به نفس بيشتري به فعاليت ميپردازد؛ اما اگر استرس شغلي فرد به حدي افراطآميز بود که زندگي او را از لحاظ جسماني و روحي تحتالشعاع قرار داد بايد حتما به روانشناس مراجعه و اين مشکل را درمان کند.